BBC News, فارسی - صفحه اول
Top story - Persian

زنده اعتراضات ایران؛ محاصره دانشگاه شریف و بازداشت گسترده دانشجویان
گزارشها و تصاویر زیادی از محاصره دانشگاه شریف، تیراندازی و بازداشت گسترده دانشجویان منتشر شده است. روز یکشنبه ۱۰ مهر اعتراضات در دانشگاههای مختلف ادامه داشت. در اصفهان صدای تیراندازی شنیده میشد و معترضان با آتش زدن لاستیک علیه حکومت شعار دادند. وکیل خانواده مهسا امینی اعلام کرد که بر خلاف ادعای پلیس، مامورانی که مهسا را بازداشت کردهاند دوربین داشتهاند. همچنین بیبیسی فارسی دریافته است که ماموران امنیتی از خاکسپاری نیکا شاکرمی نوجوان کشتهشده در اعتراضات جلوگیری کردهاند.
آخرین تصمیمهای «ولی فقیه»
دستورات تکان دهنده آیتالله خمینی در اواخر عمر، اغلب تبعاتی عظیم و درازمدت را در پی داشتند. به همان ترتیب، تصمیمهای پایان دوره رهبر فعلی هم میتوانند تبعاتی در همین ابعاد داشته باشند. فارغ از آنکه این تصمیمها در چه شرایطی گرفته شوند، یا پایان دوره او، در چه زمانی فرا برسد.
شش قدم؛ مچبندهای سیاه، ورزشگاههای خالی، گلهای بدون شادی
هفته هفتم رقابتهای لیگ برتر فوتبال، زیر سایه اعتراضات سراسری در ایران و بدون حضور تماشاگران برگزار شد. این بار دیگر نه بحثی بر سر حضور یا عدم حضور زنان در شهرستانها بود و نه حتی شیوه بلیتفروشی.
«جمعه خونین» زاهدان؛ مولوی عبدالحمید: تیرها به سر و قلب نمازگزاران شلیک شده
در پی درگیریهای شدید روز جمعه (۸ مهرماه/ ۳۰ سپتامبر) در شهر زاهدان در سیستان و بلوچستان کانال رسمی تلگرامی منسوب به امام جمعه اهل سنت زاهدان با انتشار ویدیویی توضیحاتی را به روایت او درباره این حادثه منتشر کرده که در آن مولوی عبدالحمید ضمن «فاجعه» خواندن این حادثه بر ضرورت «محاکمه مجازات کسانی که مردم را کشتهاند» تاکید کرده است.
اعتراض دانشجویان در هرات و بامیان؛ «نسلکشی هزارهها را متوقف کنید»
دانشجویان افغان در بامیان و هرات در اعتراض به «نسلکشی هزارهها» امروز (یکشنبه ۱۰ مهر/میزان) دست به تظاهرات زدند. همین گزارشها حاکی از برخورد شدید نیروهای امنیتی طالبان با معترضان بوده است. اشاره معترضان به حملات هدفمند علیه بویژه هزارهها است. در تازهترین این حملات انفجاری در یک مرکز آموزشی در منطقه هزارهنشین کابل در دشت برچی دستکم «۱۲۰ نفر کشته و زخمی» شدند.
پس از دو هفته اعتراضات فراگیر؛ مقامهای امنیتی و سیاسی: ما کار آزمودهایم
بعد از دو هفته از اعتراضات مستمر و تشدید تجمعات از جمله در شب گذشته و گزارشها از ادامه این تجمعات امروز (یکشنبه ۱۰ مهر) ، شماری از مقامهای امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی امروز به طور همزمان به تحولات اخیر واکنش نشان دادند. وزیر اطلاعات در بیانیهای معترضان را تهدید کرد که سپاه پاسداران و دیگر نیروهای اطلاعاتی «پاسخی قاطع» به «تفرقه افکنیها و جنایات» خواهند داد. حسین سلامی، فرمانده کل سپاه هم گفت «ما کار آزمودهایم».
پانزدهمین روز تظاهرات سراسری؛ از بستن خیابان جمهوری در تهران تا راهپیمایی ۵۰ هزار نفری ایرانیان در تورنتو
روز شنبه، با آغاز سومین هفته اعتراضهای سراسری در ایران، تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده نشان میدهد که نه تنها اعتراضهای این روز، زودتر از روزهای پیشین آغاز شده، بلکه گستردهتر نیز هست و علاوه بر شهرهای مختلف، جمعیت بیشتری به ویژه در تهران در تظاهرات ضدحکومتی شرکت دارند. ضمن اینکه برخلاف روزهای پیش، اعتراضهای گسترده در نقاط مختلف تهران، پیش از غروب آفتاب آغاز شده است.
آیا محبوبترین رهبر برزیل میتواند دوباره رئیسجمهوری شود؟
در دومین گزارش از پروفایل نامزدهای اصلی رقابت برای رياست جمهوری جدید برزیل، کتی واتسون میپرسد که آیا لوییز ایناسیو لولا داسیلوا همان آدمی است که بیست سال پیش جهان را مبهوت کرد یا نه.
«ما به بولسونارو رای خواهیم داد زیرا او خداست»
طرفداران رئیس جمهور برزیل او را به عنوان یک رهبر افسانهای میبینند و متقاعد شدهاند که او دوباره در انتخابات پیروز خواهد شد.
گزارش و تحلیل
اعتراضات سراسری در ایران؛ از «کودک سرباز» تا استفاده نیروهای امنیتی از آمبولانس به جای خودرو نظامی
آمار تخریب ماشینهای اورژانس در اعتراضات روزهای اخیر بالاست. وزیر بهداشت ایران چهار روز پیش گفته بود تاکنون بیش از هفتاد آمبولانس از طرف «اغتشاشگران» تخریب شده و احتمالا این آمار رو به افزایش است.
فوتوفن؛ آرسنال - تاتنهام: مدیرانی که پاداش اعتماد به میکل آرتتا را میگیرند
در یکی از مهمترین بازیهای هفته هشتم لیگ برتر، آرسنال میزبان تاتنهام در داربی شمال لندن بود. در فوتوفن، نگاهی داشتیم به این بازی همیشه حساس.
مهسا امینی؛ آلبوم عکس از تجمعات اعتراضی گسترده ایرانیان در بیش از ۱۵۰ شهر جهان
ایرانیان خارج از کشور تجمعهای گستردهای را در بیش از ۱۵۰ شهر در اقصی نقاط دنیا برگزار میکنند. این تجمعات تا حالا از جمله در نیوزیلند، چند شهر استرالیا، توکیو ژاپن، سئول کره جنوبی، برلین آلمان ، رم ایتالیا، زوریخ و برن در سوئیس و استکهلم سوئد برگزار شده است.
هفته هنر و فرهنگ؛ پیام هنر از دور، اشک جهان برای مهسا، از دیوار نترس
مهسا نام دختری است که از سقز آمده بود به پایتخت، آمد و بعد جهان نام او را به دهها زبان تکرار کرد. دو روز بعد دم دمای صبح در گورستان سقز به خاک سپرده شد. هنوز هفتهای نگذشت و هنوز عامل قتل وی معلوم نشد، صدها هنرمند مشهور از چهار گوشه جهان، برای مادر و پدرش دل سوزاندند. مهسا امینی نشانهای ماندگار از فرشتههایی که هر قرن یک بار ظاهر میشوند و ظهورشان طلوع معجزهایست که راهی دراز را یکشبه میرود.
اعتراضات سراسری؛ «نامه تهدیدآمیز دفتر آیتالله خامنهای به مراجع تقلید»
میگویند «علما و مشایخ» در خوابند. کشور در «آتش شرارت» میسوزد و روحانیت در«بستر عافیت» نشستهاند
افشای یک فاجعه؛ آلودگی که هیچوقت گزارش نشد
طبق نتایج تحقیقی که اخبار بیبیسی انجام داده است، شرکتهای بزرگ نفتی نشت گسترده گازهای گلخانهای را اعلام نمیکنند.
سه دلیل که چرا جهان باید به انتخابات برزیل اهمیت دهد
انتخابات برزیل مهم است. روز ۲ اکتبر، شمار عظیمی از رأیدهندگان در برزیل برای انتخابات سراسری پای صندوق رأی میروند و شماری از ناظران این رأیگیری را برای نظام سیاسی کشور «آزمونی مهم» تلقی میکنند.
۱۰ ویژگی اعتراضات سراسری ایران
اعتراضات سراسری بعد از جان باختن مهسا امینی در بازداشتگاه پلیس، از گستردهترین اعتراضات در چهار دهه بعد از انقلاب اسلامی بوده است. اعتراضاتی که بسیاری را غافلگیر کرد و به تعبیری، فصل جدیدی در تاریخ سیاسی ایران گشود. ۱۰ ویژگی این اعتراضات را مرور میکنیم.
ایروان در جستجوی متحدان جدید؛ آیا ایران نیروی نظامی در ارمنستان مستقر میکند؟
پس از اینکه متحدان ارمنستان در سازمان پیمان امنیت جمعی به رهبری روسیه در بحبوحه نبردهای مرگبار اخیر با جمهوری آذربایجان، به طور صریح از این کشور حمایت نکردند، این کشور جستجو برای حامیان جدید را آغاز کرده است.
حکم دادگاه نمادین آبان: دولت و نیروهای امنیتی ایران به جنایت علیه بشریت دست زدهاند
هیات قضات «دادگاه بینالمللی مردمی آبان» اعلام کردند که از نظر آنها در جریان سرکوب آبان ۹۸، دولت و نیروهای امنیتی ایران به «جنایت علیه بشریت» دست زدهاند و ۱۳ تن از سران جمهوری اسلامی، از جمله آیتالله علی خامنهای باید به این اتهام محاکمه شوند.
سایر خبرها
سیامک نمازی به مرخصی رفت، باقر نمازی اجازه خروج گرفت
گزارش ها از ایران حاکیست که باقر نمازی شهروند ایرانی-آمریکایی اجازه خروج از ایران را پیدا کرده و سیامک نمازی پسر او هم به یک هفته مرخصی از زندان اعزام شده است.
درگیریهای زاهدان؛ کمپین فعالین بلوچ اسامی «۴۲ کشته» را منتشر کرد
در حالی که هنوز بر اساس آمار رسمی، تعداد کشتهشدگان درگیریهای زاهدان ۱۹ نفر است، «کمپین فعالین بلوچ» اسامی ۴۲ نفر را منتشر کرده و میگوید که همگی این شهروندان در روز جمعه کشته شدهاند. خبرگزاری «حالوش» نیز به نقل از یکی از شاعدان عینی نوشته است: «آمار واقعی کشته ومجروهان تیراندازی های زاهدان بیشتر از آن رقمی است که در رسانه ها منتشر شده است.» همچنان امکان راستیآزمایی و گزارش تعداد دقیق کشتهشدگان در زاهدان برای بیبیسی ممکن نیست.
بی بی سی؛ بی طرفی، صحت و شفافیت
در دورانی که رسانههایی در دو سوی وقایع، دو دنیای موازی اما بعضا به دور از حقیقت را ترسیم میکنند و در دورانی که شفافیت، صحت و دقت درخبررسانی، جای خود را به «تعهد» به ایدئولوژی حاکمان یا تامین انتظارات «سرمایه گذار» میدهد، ضرورت وجود رسانههایی که به بیطرفی پایبند باشند و با شفافیت، واقعیتها را بیان کنند، بیش از هر زمان دیگری است.
یوناما: قربانیان حمله به مرکز آموزشی هزارهها در کابل به ۳۵ کشته و ۸۲ زخمی رسیده
در پی انفجار روز جمعه در یک مرکز آموزشی در منطقه هزاره نشین کابل که بیش از ۶۰ کشته و زخمی به جا گذاشته است، شماری از دانش آموزان و دانشجویان زن در کابل تظاهرات اعتراضی برگزار کردند. آخرین آمار تلفات حمله روز گذشته نیز بیشتر شده است. در همین حال، تیمهای حقوق بشر نمایندگی سازمان ملل در کابل (یوناما) آخرین آمار سازمان ملل از حمله روز جمعه به مرکز آموزشی کاج را «۳۵ کشته و ۸۲ زخمی» اعلام کرده است، که بیشتر از آمار اولیه پس از رویداد است.
کیست، چیست، کجاست
«نخسا»؛ ساختار ماشین سرکوب در جمهوری اسلامی چیست؟
در طول یک هفته گذشته معترضان در شهرهای مختلف ایران تجمعهای ضدحکومتی برگزار کردهاند؛ اعتراضاتی که علیرغم تهدیدهای تازه مقامها برای برخورد با معترضان ادامه یافته است. جرقه این اعتراضات بعد از مرگ مهسا امینی زده شد، دختر ۲۲ سالهای که بعد از بازداشت توسط گشت ارشاد جان باخت. یک گروه شبهنظامی به نام نخسا یا «نیروهای خودجوش سرزمینهای اسلامی» که سابقه حضور در جنگ سوریه را هم دارد، گفته معترضان را در شبهای اخیر در تهران «قلع و قمع» کرده است. اما ساختار ماشین سرکوب در جمهوری اسلامی چیست؟
مهسا امینی؛ از بازداشت تا مرگ او چه میدانیم؟
مهسا (ژینا) امینی، دختر کرد ۲۲ ساله ایرانی در بازداشت پلیس ایران جان سپرد. مرگ او اعتراضاتی گسترده به پا کرد. نامش در شبکههای اجتماعی میلیونها بار تکرار شد و در کنار هشتگهای مربوط به نوید افکاری، آبان ۹۸ و سرنگونی هواپیمای اوکراینی، از پرتکرار ترین هشتگ سوشیال مدیای فارسی شد.
کامیلا، شهبانوی جدید بریتانیا
کامیلا، همسر شاه جدید بریتانیا، سالها در کنار او بوده، اما نه چندان آسان.
آزمون «یوس» برای ورود به دانشگاههای ترکیه چیست و چرا خبرساز شده؟
با برگزاری کنکور سراسری در ایران و تب و تاب قبولی در رشتههای محبوب در دانشگاههای ایران، مدتیست که آزمون «یوس» برای پذیرش در دانشگاههای ترکیه هم خبرساز شده است. این آزمون برای کسانی بیشتر جذابیت دارند که موفق به کسب رتبه بالا در کنکور یا ورود به دانشگاههای ایران برای ادامه تحصیل در رشته دلخواه خود نشدهاند و از طریق این آزمون در صددند در مقطع «کارشناسی» به دانشگاههای کشور همسایه راه یابند.
جیمز کلورلی؛ وزیر خارجه جدید بریتانیا مانوس با ایران، آشنا با مقامهای تهران
لیز تراس نخست وزیر جدید بریتانیا جیمز کلورلی را به عنوان وزیر خارجه جدید این کشور منصوب کرده است. آقای کلورلی در واقع جانشین خود خانم تراس میشود که در یک سال اخیر سمت وزیر خارجه بریتانیا را در اختیار داشت.
دلیل اوجگیری احساسات ضد روسیه در ارمنستان چیست؟
تمایلات ضدّ روسی در ارمنستان در حال اوجگیری است. دو عامل اصلی این روند یکی تشدید اخیر تنشها میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در قرهباغ و انفجار مرگبار در یک مرکز خرید در ایروان است.
کاظم حائری، مرجع شیعه کیست و چه ارتباطی با مقتدی صدر دارد؟
تازهترین جرقه خشونت در عراق بعد از آن شعلهور شد که مقتدی صدر، روحانی شیعه و رهبر جریان صدر اعلام کرد که از سیاست کنارهگیری میکند. این تصمیم مقتدی صدر بعد از آن اعلام شد که آیتالله کاظم حائری، مرجع تقلید شیعیان، در بیانیهای کمسابقه از مرجعیت کنارهگیری کرد. کاظم حائری کیست و چه نسبتی با صدر دارد؟
گورباچف، رهبر شیکپوش و گشادهرو شوروی که بود؟
میخائیل گورباچف، رهبر سابق شوروی، یکی از بانفوذترین چهرههای سیاسی قرن بیستم بود. او در زمان انحلال اتحاد جماهیر شوروی رهبر این کشور بود. در آن زمان بیش از ۷۰ سال از عمر اتحاد شوروی میگذشت، و این کشور از زمان جنگ جهانی دوم بخشهای وسیعی از آسیا و اروپای شرقی را تحت سلطه خود داشت. با این حال، وقتی او در سال ۱۹۸۵ فرآیند اصلاحات را شروع کرد، هدفش صرفا احیای اقتصاد راکد کشور و ترمیم رویهها و فرآیندهای سیاسی آن بود. او نمیدانست که تلاشهایش نقطه آغاز سلسله رویدادهاییست که نهایتا به پایان حکومت کمونیستی در اتحاد شوروی و همچنین دیگر کشورهای اقماری آن منجر خواهد شد.
مهدی تاج کیست و چگونه رئیس فدراسیون فوتبال ایران شد؟
مهدی تاج که به دلیل «ناراحتی قلبی» و پس از جنجالهای ناشی از قرارداد با مارک ویلموتس از ریاست فدراسیون فوتبال کنارهگیری کرده بود، بار دیگر روی صندلی ریاست نشست.
بشنوید, استفاده از جیوه در تمدن های باستانی, مدت 8,44
استفاده از جیوه در تمدن های باستانی
بشنوید, مرور هفتگی مجلات ایران با مسعود بهنود, مدت 9,42
مرور هفتگی مجلات ایران با مسعود بهنود
بشنوید, زنان مبارز مصر, مدت 9,41
زنان مبارز مصر
ویدیو, «زن، زندگی، آزادی» چرا به شعار اعتراضات ایران تبدیل شد؟, مدت 6,00
در جریان اعتراضهای اخیر در ایران و همگام با نام مهسا امینی، یک شعار در جهان طنین انداخته و به شعار اصلی اعتراضات تبدیل شد: زن، زندگی، آزادی.
ویدیو, اعتراضات سراسری؛ معترضان برای فروپاشی دستگاه سرکوب چه راههایی دارند؟, مدت 6,28
با گذشت ۱۱ روز از آغاز اعتراضات سراسری در ایران به مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد شامگاه دوشنبه خیابانهای چندین شهر همچنان شاهد حضور گسترده معترضان بود.
بشنوید, مرور هفتگی کتاب با مسعود بهنود, مدت 10,04
مسعود بهنود این هفته نگاهی کرده است به کتابهای "راز جاودانگی" از نیلوفر کاظمی و "از میان شیشه از میان مه" از علی خدایی
«زنان، ایران را از یک تنگه تاریخی عبور خواهند داد»
مستحکمترین سد در برابر تغییر وضعیت زنان در جوامع اسلامی را می توان سد شریعت و فقاهت دانست. فقیهان مبین شریعتند، شریعتی که آمیزه ای است از سنت اولین پیروان اسلام و سلیقه، بینش و فرهنگ فقیهان. وظیفه اساسی فقه اسلامی آن است که بر مبنای آداب و سنن رایج در میان نخستین پیروان اسلام، الگویی برای زندگی مسلمانان در همه اعصار و جوامع ترسیم و معرفی کنند، الگویی که بدون هیچ دلیل موجهی الهی و پیروی از آن واجب خوانده میشود.
گزارش ویژه
سالگرد بازگشت طالبان به قدرت؛ ۴۸ ساعت آخر نظام «جمهوری اسلامی افغانستان»
یکسال پیش در ۱۵ آگوست/اوت، کابل، پایتخت افغانستان از سوی نیروهای طالبان تصرف شد و به این ترتیب نظام «جمهوری اسلامی افغانستان» بعد از حدود بیست سال فروپاشید. در جریان و به دنبال حضور طالبان در کابل، دهها هزارنفر از جمله مقامهای ارشد دولت، افغانستان را ترک کردند.
آزمایش بکارت پیش از ازدواج؛ زنان ایرانی که باید باکرگی خود را ثابت کنند
در ایران باکره بودن دختر قبل از ازدواج همچنان برای بسیاری از دختران و خانوادههای آنها مهم است. بعضی اوقات، مردان در شرف ازدواج یا خانواده آنها از دختر تقاضای گواهی بکارت میکنند؛ کاری که از نظر سازمان جهانی بهداشت خلاف حقوق بشر است. در یک سال اخیر افراد بیشتری در ایران علیه صدور گواهی بکارت صدایشان را بلند کردهاند. اما آیا این به معنای این است که ممکن است تغییراتی اتفاق بیفتد؟
۱۰ فاجعه مرگبار در ایران؛ از متروپل و پلاسکو تا کشتی سانچی و انفجار در پادگان خرم آباد
حوادث بسیاری در چند دهه گذشته در ایران اتفاق افتاده و به عنوان «فاجعه» در افکار عمومی باقی مانده است. به رغم تاکیدهای مقامهای جمهوری اسلامی برای پیگیری و اصلاح امور، این حوادث تاثیر چندانی بر روند کارها نداشته و حوادث مشابه بارها در دولتهای مختلف پس از انقلاب تکرار شدهاند. پس از هر حادثه، کمیتههایی برای پیگیری دلایل و شناسایی مقصران تشکیل شده، گاهی پروندهای هم به دادگاه رفته، اما در عمل نتیجهای به دست نیامده است.
علت گرانی در ایران چیست؟
ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران میگوید به جز گرانیهای این چند هفته، "قرار است تصمیمهای سختی بگیریم"؛ هشداری که احتمالا از فشار اقتصادی بیشتر بر مردم عادی خبر میدهد. چرا تورم در ایران مهار نمیشود؟ دلیل گرانیهای اخیر چیست؟
یک دهه آمار تصادفهای رانندگی در ایران؛ ۱۷۰ هزار کشته
در این حسابگر میتوانید تعداد موارد مرگ یا شمار مصدومان تصادفهای رانندگی را از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۹ به صورت کلی یا برای هر استان ببینید. این گزارشها براساس آمارهای رسمی تهیه شدهاند و موارد مرگ در اثر سوانح غیر ترافیکی در نظر گرفته نشدهاند.
جغرافیای فقر و فساد؛ زمینخواری در ایران چگونه شکل گرفت؟
چهار دهه پس از اعدام مهمترین شهردار تهران، پژوهشها حاکی از آن است که از نظر مردم ایران شهرداریها بیش از هر نهاد دیگری دچار فساد مالی هستند. زمینخواری از عمدهترین پروندههای فساد است. رسوایی این پروندهها گریبان بالاترین مقامهای حکومت در حد رئیسجمهور و رئیس مجلس را گرفته و حتی به رئیس قوه قضاییه هم رسیده، یعنی همان نهادی که قرار است با فساد مبارزه کند. ریشههای ساختاری زمینخواری و حاشیهنشینی در ایران چیست؟
تانکهای چیفتن؛ داستان یک قرارداد
پیش از انقلاب، خرید تانک چیفتن از بریتانیا بزرگترین خرید تسلیحاتی ایران بود اما با پیروزی انقلاب، ایران قرارداد را لغو کرد و بیشتر تانکهایی که پولش را داده بود تحویل نگرفت. در تمام این سالها و بخصوص در دو دهه گذشته ایران در دادگاههای بینالمللی به دنبال پسگرفتن پول و سود آن بوده است. با اینکه رای دادگاهها به نفع ایران بوده اما دعوی حقوقی همچنان ادامه دارد و ایران پولش را نگرفته است. ماجرای پرماجرای این قرارداد را ببینید.
نیروهای مسلح بخش خصوصی و درزهای اطلاعاتی سپاه
پس از افشای فایل صوتی گفتگوی محمدعلی جعفری و صادق ذوالقدرنیا انتقادهای زیادی درباره فساد در سپاه مطرح شده است. آیتالله علی خامنهای این انتقادها را به "لجنپراکنی" رسانههای خارجی تعبیر کرده است. اما سرچشمه واقعی حملات به سپاه کجاست؟
برنامه موشکی ایران؛ دفاع ملی یا تهدید بینالمللی؟
برنامه موشکی ایران در دوران جنگ با عراق آغاز شد، با خرید موشک از کشورهای دیگر، اما ایران بعد از جنگ هم پیشبرد برنامه موشکی خود را پیش گرفت و توسعه داد. آیا برنامه موشکی ایران دفاعی است یا تهدیدی بینالمللی؟