R-4

R-4
AA-5 Ash
R-4; AA-5 Ash
	Tên lửa R-4 dưới cánh máy bay Tupolev Tu-128
Loại	Tên lửa không đối không hạng nặng
Nơi chế tạo	Liên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ	1963–1990
Sử dụng bởi	Không quân Liên Xô
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuất	Bisnovat
Thông số (R-4R)
Khối lượng	492,5 kg (1.086 lb)
Chiều dài	5,44 m (17 ft 10 in)
Đường kính	310 mm (12 in)
Đầu nổ	Thuốc nổ mạnh (HE)
Trọng lượng đầu nổ	53 kg (117 lb)
Động cơ	Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn
Tầm hoạt động	2 đến 25 kilômét (1,2 đến 15,5 mi)
Tốc độ	Mach 1,6
Hệ thống chỉ đạo	Tự dẫn radar bán chủ động (R-4R); Đầu dò hồng ngoại (R-4T)
Nền phóng	Tu-128

Bisnovat (sau này là Molniya) R-4 (tên định danh NATO AA-5 Ash) là một loại tên lửa không đối không tầm xa đời đầu của Liên Xô. Nó được sử dụng chủ yếu như là vũ khí duy nhất của máy bay tiêm kích đánh chặn Tupolev Tu-128, tương thích với radar RP-S Smerch ('Lốc xoáy') của loại máy bay này.

Lịch sử

Quá trình phát triển R-4 bắt đầu vào năm 1959, ban đầu được định danh là K-80 hoặc R-80, và chính thức đi vào hoạt động vào khoảng năm 1963 cùng với máy bay Tu-128.^[1] Giống như nhiều loại vũ khí khác của Liên Xô, nó được chế tạo với cả hai phiên bản: tự dẫn radar bán chủ động (R-4R) và tự dẫn hồng ngoại (R-4T).^[2] Học thuyết tiêu chuẩn của Liên Xô là phóng vũ khí theo cặp SARH/IR (một quả radar, một quả hồng ngoại) để tăng xác suất đánh trúng mục tiêu.^[3] Độ cao mục tiêu đánh chặn nằm trong khoảng từ 8 đến 21 km. Một điểm quan trọng đối với mẫu máy bay leo cao chậm như Tu-128 là loại tên lửa này có thể được phóng ngay cả khi máy bay đang ở thấp hơn mục tiêu tới 8 km.

Vào năm 1973, vũ khí này đã được hiện đại hóa lên tiêu chuẩn R-4MR (SARH) / MT (IR), với độ cao mục tiêu tối thiểu được hạ thấp xuống đáng kể (chỉ còn 0,5–1 km),^[4] cải thiện hiệu suất đầu dò và tương thích với hệ thống radar nâng cấp RP-SM Smerch-M.

R-4 duy trì phục vụ hạn chế cho đến tận năm 1990 và nghỉ hưu cùng với những chiếc máy bay Tu-128 cuối cùng.^[1]