Bước tới nội dung

Metal Gear

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Metal Gear
Logo của dòng trò chơi Metal Gear
Thể loại
Phát triển
Phát hành
Tác giảHideo Kojima
Nền tảng
Phiên bản đầu tiênMetal Gear
13/7/1987
Phiên bản cuối cùngMetal Gear Solid Delta: Snake Eater
28/8/2025

Metal Gear (Nhật: METAL GEAR (メタルギア) Hepburn: Metaru Gia?) là một thương hiệu truyền thông và loạt trò chơi hành động phiêu lưu ẩn nấp do Kojima Hideo sáng tạo và phát triển. Phần đầu tiên của tựa trò chơi này, Metal Gear do Konami phát triển, được phát hành vào năm 1987 cho hệ máy tính MSX. Người chơi thường vào vai một chiến đấu viên đặc nhiệm, thường là Solid Snake, thường được giao nhiệm vụ truy tìm và tiêu diệt siêu khí tài "Metal Gear", một người máy khổng lồ (mecha) với khả năng phóng vũ khí hạt nhân.

Về sau, các phần tiếp theo được phát hành cho nhiều hệ máy chơi game khác nhau đã mở rộng cốt truyện của phần đầu tiên, cùng nhiều nhân vật khác nhau hỗ trợ và đối địch với Snake. Ngoài ra, một số phần tiền truyện khám phá câu chuyện nguồn gốc của khí tài Metal Gear và các nhân vật chính. Phần thứ ba của trò chơi, Metal Gear Solid cho hệ máy PlayStation, không chỉ đánh dấu việc trò chơi chuyển sang nền tảng đồ họa 3D mà còn nâng tầm tên tuổi trò chơi lên tầm cỡ quốc tế.

Dòng trò chơi này được xem là sản phẩm tiên phong và góp phần phổ biến thể loại ẩn nấp,[1][2][3][4] as well as the hiding-behind-cover mechanic. cũng như thể loại "game điện ảnh".[3][5] Dòng game này nổi tiếng với các cutscene giàu tính điện ảnh, cốt truyện phức tạp, với các yếu tố hài hước độc đáo qua bức tường thứ tư, và khai thác các chủ đề cyberpunk, phản địa đàng, chính trịtriết học[6][7] cũng như các yếu tố trích dẫn từ điện ảnh Hollywood. Một số phần của tựa game được giới phê bình đánh giá rất cao và giành nhiều giải thưởng. Tính tới tháng 12 năm 2025, tựa trò chơi này đã bán được tổng cổng 65,5 triệu bản.[8] Ngoài ra, tựa trò chơi này cũng được chuyển thể sang nhiều dạng như truyện tranh, tiểu thuyết hay phim kịch tính. Nhân vật Solid Snake cũng đã xuất hiện trong nhiều tựa trò chơi khác bao gồm dòng Super Smash Bros., Ape Escape 3, LittleBigPlanet, Fortnite, and Tom Clancy's Rainbow Six Siege.

Các phần trò chơi

[sửa | sửa mã nguồn]
Dòng thời gian phát hành
1987Metal Gear
1988
1989
1990Snake's Revenge
Metal Gear 2: Solid Snake
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998Metal Gear Solid
1999Metal Gear Solid: VR Missions
2000Metal Gear: Ghost Babel
2001Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty
2002
2003
2004Metal Gear Solid: The Twin Snakes
Metal Gear Solid 3: Snake Eater
Metal Gear Acid
2005Metal Gear Acid 2
2006Metal Gear Solid: Portable Ops
2007Metal Gear Solid: Portable Ops Plus
2008Metal Gear Solid Mobile
Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots
Metal Gear Online
2009Metal Gear Solid Touch
2010Metal Gear Solid: Peace Walker
2011Metal Gear Solid HD Collection
2012Metal Gear Solid: Snake Eater 3D
Metal Gear Solid: Social Ops
2013Metal Gear Rising: Revengeance
Metal Gear Solid: The Legacy Collection
2014Metal Gear Solid V: Ground Zeroes
2015Metal Gear Solid V: The Phantom Pain
2016
2017
2018Metal Gear Survive
2019
2020
2021
2022
2023Metal Gear Solid: Master Collection Vol. 1
2024
2025Metal Gear Solid Delta: Snake Eater
2026Metal Gear Solid: Master Collection Vol. 2

Tựa trò chơi Metal Gear đầu tiên, do Kojima Hideo thiết kế và phát triển, ra mắt tại Nhật Bản và châu Âu 1987 dành cho hệ máy tính MSX2.[9] Sau đó, một phiên bản chuyển đổi sang hệ máy Nintendo Entertainment System (NES), do một nhóm phát triển khác phụ trách, đã ra mắt vào ngày 22 tháng 12 năm 1987 tại Nhật Bản, tháng 6 năm 1988 tại Bắc Mỹ, và tại châu Âu và Úc trong khoảng năm 1989.[10] Konami sau đó đã phát triển một phần tiếp theo trên NES, Snake's Revenge mà không có sự tham gia của Kojima, ra mắt năm 1990 tại Bắc Mỹ và châu Âu. Một trong những nhà phát triển của tựa này quen biết Kojima và đã nhờ ông phát triển một "phần kế tiếp thực thụ của Metal Gear". Đáp lại đề nghị này, Kojima đã phát triển phần Metal Gear 2: Solid Snake, ra mắt năm 1990 tại Nhật Bản cho dòng máy MSX2.[11][12]

Sau khi hoàn thành phát triển Metal Gear 2, Kojima đã tham gia nhiều dự án khác trước khi bắt đầu chỉ đạo phát triển tựa game Metal Gear thứ ba là Metal Gear Solid, cho hệ máy PlayStation vào năm 1994. Trò chơi được ra mắt tại hội chợ Tokyo Game Show năm 1996,[13] và được phát hành vào năm 1998.[14][15] Thành công của Metal Gear Solid đã góp phần đi tới sự ra đời của vô số các phần tiếp, phần tiền truyện, bản spin-off, chuyển đổi và làm lại cho các hệ máy Microsoft Windows, Game Boy Color, PlayStation 2, Xbox, GameCube, PlayStation 3, PlayStation Portable, PlayStation Vita, Xbox 360, Nintendo 3DS, PlayStation 4, và Xbox One. Tiếp nối tựa Metal Gear Solid là phần Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty phát hành tháng 11 năm 2001 cho hệ máy PlayStation 2. Một bản làm lại tựa Metal Gear Solid gọi là Metal Gear Solid: The Twin Snakes đã được phát hành cho máy Nintendo GameCube vào đầu năm 2004.[16] Cuối năm đó, phần game tiếp theo là Metal Gear Solid 3: Snake Eater đã được phát hành trên hệ PlayStation 2. Đây là phần tiền truyện đầu tiên của dòng game, trong đó lấy bối cảnh trước tất cả các phần Metal Gear trước đó và khắc họa nguồn gốc cốt truyện chính.[17][18] Sau đó, phần game tiếp nối cốt truyện của phần Snake Eater, Metal Gear Solid: Portable Ops, được phát hành trên PlayStation Portable vào năm 2006,[19][20] trước khi cốt truyền chính của tựa game đi tới hồi kết trong phần Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots phát triển cho hệ máy PlayStation được phát hành năm 2008.[21][22] Phần trò chơi này bao gồm một phần chơi spin-off nhiều người có tên là Metal Gear Online.[23]

Tháng 4 năm 2010, một phần hậu truyện khác cho phần Snake Eater có tên Metal Gear Solid: Peace Walker, được phát hành trên PlayStation Portable và lấy bối cảnh không lâu sau phần Portable Ops.[24][25] Sau đó, phần spin-off của tựa game là Metal Gear Rising: Revengeance, được phát hành năm 2013 trên hệ máy PlayStation 3 và Xbox 360, và tháng 1 năm 2014 trên nền tảng Steam trên máy tính cá nhân (PC). Trò chơi lấy bối cảnh sau phần Guns of the Patriots và xoay quanh Raiden, nhân vật chính của dòng Sons of Liberty mà ở phần này đã trở thành một nhẫn giả cơ khí hóa.[26]

Ngoài ra, nhiều phần của tựa game đã có nhiều bản phát hành lại được phát triển bao gồm Integral (Metal Gear Solid), Substance (Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty), và Subsistence (Metal Gear Solid 3: Snake Eater).[27][28][29][30] Trong khi đó, các phần được phát triển cho các hệ máy cầm tay thường lấy bối cảnh ngoài cốt truyện chính. Metal Gear: Ghost Babel được phát hành cho hệ máy Game Boy Color, cùng một số phần được phát triển cho hệ máy PlayStation Portable của Sony. Trong khi đó, các tựa Metal Gear Acidphần kế tiếp đã thoát ly khỏi phong cách thường thấy của tựa game với cơ chế chơi chiến thuật theo lượt dựa trên thẻ sưu tập.[31][32]

Ngày 18 tháng 5 năm 2009, một trang web teaser cho phần tiếp theo của tựa Metal Gear được Kojima Production đăng tải,[33] ban đầu bào gồm mốt bộ đếm ngược dẫn tới các chữ cái nhấp nháy và hình ảnh hai nhân vật trông như Big Boss tuổi trung niên và Raiden phiên bản cơ khí hóa. Một bài viết số tháng 7 năm 2009 của tạp chí Famitsu PSP + PS3 đã phân tích trang teaser và bao gồm một cuộc phỏng vấn Kojima Hideo.[34][35] Bài phỏng vấn này tiết lộ nhiều chi tiết nhưng bị kiểm duyệt gắt gao theo yêu cầu của Kojima, bấy giờ đang chỉ đạo thiết kế cho phần game mới. Famitsu theo kế hoạch đã đăng tải bài phỏng vấn hoàn chỉnh ở số tiếp theo.[36][37] Tựa game mới được đề cập sau được tiết lộ tại E3 2009 là Metal Gear Rising: Revengeance, trong phần họp báo của Microsoft.[38]

Tại E3 năm 2010, một bản demo mang tên "Metal Gear Solid 3D: Snake Eater – The Naked Sample", được ra mắt trên Nintendo 3DS. Trang chủ của Kojima tại E3 sau đó đã đăng tải ảnh chụp màn hình và các hình ảnh chính thức cho bản demo.[39] Tuy nhiên Kojima khẳng định đây không phải một mảnh tiết lộ cho một phần game mới mà chỉ là một bản mẫu trình bày các khả năng có thể thực hiện trên phần cứng 3DS.[40] Another mobile port of a previously released game was shown at Sony's PlayStation Meeting on January 27, 2011, where Hideo Kojima demonstrated a possible portable version of Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots for the upcoming PlayStation Vita.[41]

Ngày 2 tháng 6 năm 2011, Konami công bố bộ Metal Gear Solid HD Collection phát hành vào tháng 11 cùng năm 2011 cho hệ máy PlayStation 3Xbox 360. gồm các bản làm lại các tựa Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty, Metal Gear Solid 3: Snake Eater, và Metal Gear Solid: Peace Walker, với chất lượng hình ảnh 720p ở tốc độ khung hình 60fps, cùng với việc bổ sung các Thành tựu và Danh hiệu, và phần âm thanh đã được làm lại.[42][43] Vào ngày 15 tháng 8 năm 2011, nhà bán lẻ Anh Zavvi đã giành quyền phấn phối độc quyền phân phối bản Metal Gear Solid: Ultimate HD Collection trên PlayStation 3, được phát hành vào ngày 25 tháng 11.[44]

Vào tháng 11 năm 2011, Kojima trong cuộc phỏng vấn với Tạp chí Playstation Anh Quốc bàn về tương lai tựa game đã hé lộ về phần Metal Gear Solid 5.[45] Kojima nói, "Tôi nghĩ sẽ tới lúc chúng tôi phải phát triển một phần [nối tiếp MGS4], nhưng mà phần đó sẽ như thế nào chúng tôi vẫn chưa định hình được". Kojima còn khẳng định rằng khi Konami bắt đầu phát triển phần game trên, ông sẽ có ít ảnh hưởng lên định hướng và quá trình phát triển nó so với các phần trước của tựa game.[46] Sau phản ứng trái chiều của người chơi với phần Metal Gear Rising: Revengeance nặng về lối chơi hành động, Kojima Hideo đã trấn an người hâm mộ dòng game rằng "một phần Metal Gear Solid thuần chất ẩn nấp" sẽ được ra mắt trong tương lai.[47]

Trong một buổi diễn đàn thảo luận tại Bảo tàng nghệ thuật Hoa Kỳ Smithsonian vào tháng 3 năm 2012, Kojima khẳng định: "Tôi đang phát triển một thứ mà tôi cho rằng sẽ trở thành khoảnh khắc sáng chói" trong sự nghiệp của ông và tựa game Metal Gear.[48] Trong buổi lễ kỷ niệm 25 năm của dòng game, Konami đã công bố một bản demo cho phần game mới của tựa Metal Gear mang tên Metal Gear Solid: Ground Zeroes.[49] Một tựa trò chơi cho nền tảng mạng xã hội GREE, Metal Gear Solid: Social Ops, được phát hành vào tháng 12 năm 2012.[50]

Ngày 7 tháng 12 năm 2012, một bản trailer teaser mang tên The Phantom Pain được công bố tại Lễ trao giải Trò chơi điện tử Spike. Tiếp nối bản teaser, nhiều trang web và diễn đàn trò chơi điện tử đã tranh luận về mối liên hệ trực quan giữa bản trailer với dòng game Metal Gear.[51]


Ngày 27 tháng 3 năm 2013, Kojima công bố tại hội chợ GDC 2013 rằng Metal Gear Solid: Ground ZeroesThe Phantom Pain là hai phần của một phần game hoàn chỉnh mang tên Metal Gear Solid V: The Phantom Pain, trong đó Metal Gear Solid: Ground Zeroes lấy bối cảnh tiền truyện và The Phantom Pain mang cốt truyện chính. Đáng chú ý, diễn viên lồng tiếng lâu năm cho nhân vật Snake David Hayter không được lựa chọn cho vai nhân vật Snake trong phần này.[52] Thay vào đó, vai nhân vật này được dành cho diễn viên và nhà sản xuất Hollywood Kiefer Sutherland, bao gồm phần lồng tiếng và chuyển động khuôn mặt.[53] Năm 2015, Konami tiết lộ đang tuyển dụng nhân sự mới để phát triển một phần Metal Gear mới sau khi Kojima rời công ty. Ngày 17 tháng 8 năm 2016, tại Gamescom 2016, Konami công bố tựa game Metal Gear mới đang được phát triển mang tên Metal Gear Survive, một phần spin-off và góp phần vào cốt truyện tổng thể của Metal Gear Solid V, với bối cảnh giữa hai phần Ground ZeroesThe Phantom Pain.[54]

Ngày 24 tháng 5 năm 2023, trong sự kiện PlayStation Showcase của Sony, một bản làm lại của phần Snake Eater mang tên Metal Gear Solid Delta: Snake Eater[b] đã được công bố ra mắt, cùng với bộ Metal Gear Solid: Master Collection, phần 1, được phát hành vào 24 tháng 10 cùng năm. Bộ sưu tập trò chơi gồm năm phần Metal Gear chính, cộng với phiên bản cho NES của phần Metal Gear, Snake's Revenge, nội dung truyện tranh kỹ thuật số Metal Gear Solid: Digital Graphic NovelBande Dessinée, cùng nhiều nội dung đi kèm như tập kịch bản, sách cái, hồ sơ nhân vật, tóm tắt cốt truyện, sách chỉ dẫn chiến thuật chơi, và một bộ bản nhạc phát lại.[56][57][58]

Cốt truyện

[sửa | sửa mã nguồn]

Trong vũ trụ Metal Gear, lịch sử đã rẽ nhánh tại một thời điểm sau Thế chiến I, với sự thành lập của Triết gia đoàn (The Philosophers), một liên minh bí mật hư cấu giữa Hoa Kỳ, Trung Quốc và Liên Xô. Tổ chức này đã tạo ra Đơn vị đặc nhiệm Cobra hư cấu, do The Boss lãnh đạo, đóng vai trò quan trọng trong việc đánh bại phe Trục. Công nghệ nhân bản, trí tuệ nhân tạo và robot của những năm 1970 trong vũ trụ này đã đạt tới hình thái tiên tiến.[59] Chín trò chơi trong mạch truyện chính của loạt Metal Gear tiết lộ một câu chuyện trải dài năm thập kỷ từ Chiến tranh Lạnh cho đến tương lai gần. Big Boss là nhân vật trung tâm trong câu chuyện của toàn loạt game và năm trong số các trò chơi chính là tiền truyện tập trung vào câu chuyện của ông, lấy bối cảnh nhiều thập kỷ trước các sự kiện của tựa Metal Gear gốc. Tuy nhiên, Solid Snake vẫn được miêu tả là nhân vật chính của loạt game, vì các tiền truyện tạo ra bối cảnh làm rõ động cơ của anh ta và lý do anh ta trở nên đối lập đối lập với cha mình.

Mạch truyện

[sửa | sửa mã nguồn]

Metal Gear Solid 3: Snake Eater, trò chơi đầu tiên theo mốc thời gian của series, giới thiệu với người chơi Naked Snake (hay Snake viết tắt), một đặc vụ làm việc cho đơn vị Force Operation X (FOX) hư cấu của CIA trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.[60] Trò chơi khai thác quá trình thăng tiến của Snake từ một đặc vụ học việc trở thành một chiến đấu viên huyền thoại, cũng như sự sụp đổ của người thầy và hình tượng che chở của anh là The Boss. Sau khi The Boss đào tẩu sang Liên Xô, Snake được cử đến Nga để tiêu diệt bà ta và ngăn chặn nguy cơ từ Yevgeny Borisovitch Volgin, một đại tá GRU có âm mưu lật đổ chính phủ Liên Xô. Những chiến công của Snake trong trò chơi đã mang lại cho anh biệt danh "Big Boss" ở cuối game. Ngoài ra trò chơi cũng khai thác nguồn gốc của The Patriots, một tổ chức chính phủ ngầm do Zero thành lập.

Metal Gear Solid: Portable Ops là phần lấy bối cảnh tiếp nối Snake Eater và kể về cuộc đời của Naked Snake sau khi giải ngũ khỏi FOX. Do Snake vẫn chưa chấp nhận biệt danh Big Boss, cốt truyện xoay quanh nguồn gốc của đơn vị lính đánh thuê của ông khi ông cố gắng trốn thoát khỏi Bán đảo San Hieronymo và chiến đấu chống lại đơn vị cũ của mình.[61] Tính chính thống của Portable Ops đến nay vẫn bị tranh cãi, với việc Kojima tuyên bố rằng "câu chuyện chính của Portable Ops là một phần của dòng thời gian Metal Gear chính thức, nhưng một số chi tiết nhỏ trong Portable Ops là nằm ngoài dòng thời gian chính này."[62]

Tựa game tiếp theo, Metal Gear Solid: Peace Walker, lấy bối cảnh mười năm sau các sự kiện trong phần Snake Eater và quay trở lại câu chuyện về Big Boss thời trẻ. Với cương vị giờ đây là người đứng đầu tập đoàn lính đánh thuê Militaires Sans Frontières (MSF), Big Boss phát hiện ra rằng các đầu đạn hạt nhân đang được vận chuyển đến Mỹ Latinh và quyết định phải ngăn chặn âm mưu này. Peace Walker bao gồm dàn nhân vật mới để hỗ trợ và cung cấp thông tin tình báo cho Big Boss, và một vài nhân vật từ các phần game sau này cũng xuất hiện trong game, chẳng hạn như Kazuhira Miller thời trẻ.

Metal Gear Solid V: The Phantom Pain là phần có bối cảnh nối tiếp của Peace Walker và gồm hai chương. Phần mở đầu, Ground Zeroes, diễn ra vài tuần sau nhiệm vụ cuối cùng trong Peace Walker, khi Big Boss nhận nhiệm vụ giải cứu hai nhân vật VIP khỏi một địa điểm bí mật của quân đội Mỹ trên bờ biển Cuba. Nhiệm vụ của Big Boss trùng với chuyến thăm của IAEA đến căn cứ mẹ (Mother Base). Tuy nhiên, chuyến thăm hóa ra chỉ là vỏ bọc cho một cuộc đánh úp vào Mother Base do tổ chức bí ẩn XOF dàn dựng. Trong hỗn loạn, trực thăng của Big Boss bị vô hiệu hóa bởi một quả bom được cài bên trong cơ thể nhân vật Paz, sau đó va chạm với một trực thăng khác, và ông ta bị đưa vào bệnh viện nằm suốt chín năm dẫn đến chương chính của game là The Phantom Pain. Cốt truyện chính xoay quanh việc Big Boss thành lập một công ty quân sự tư nhân mới là Diamond Dogs, để báo thù cho việc MSF bị tiêu diệt và các đồng đội đã khuất tại đó. Tuy nhiên, "Big Boss" này sau cùng được tiết lộ là một thành viên của đội ngũ y tế sống sót sau vụ tai nạn trực thăng, người đã bị tẩy não để tin rằng chính mình là Big Boss, trong khi Big Boss thật đã lẩn trốn để xây dựng Outer Heaven, một an toàn khu nơi binh lính có thể sống mà không cần tuân theo bất kỳ hệ tư tưởng cụ thể nào.

Tựa trò chơi Metal Gear đầu tiên dành cho hệ máy MSX kể về Solid Snake, một chiến đấu viên tân binh của đơn vị đặc nhiệm FOXHOUND. Anh được cấp trên Big Boss cử đến pháo đài Outer Heaven ở Nam Phi cho nhiệm vụ tìm kiếm thành viên mất tích là Gray Fox và điều tra một loại vũ khí gọi là Metal Gear. Tuy nhiên, sau khi Snake bất ngờ hoàn thành nhiệm vụ, Big Boss được tiết lộ là thủ lĩnh của Outer Heaven, một an toàn khu ông ta tạo ra để binh lính có thể chiến đấu tự do, mà không bị ràng buộc bởi bất kỳ hệ tư tưởng nào mà ông ta cho rằng đã bị chính phủ áp đặt. Ông ta giao chiến với Snake và bị tiêu diệt. Tuy nhiên, sự thật sau đó được tiết lộ là đó chỉ là kẻ đóng thế từ Metal Gear Solid V: The Phantom Pain. Trong Metal Gear 2: Solid Snake, Big Boss thật đã thành lập một quốc gia quân sự mới, Zanzibar Land, và ông ta đã đối đầu với Snake một lần nữa. Snake giành chiến thắng và dường như đã tiêu diệt hoàn toàn Big Boss.

Metal Gear Solid nối tiếp cốt truyện của các phần trước và tiết lộ rằng Solid Snake là một bản sao di truyền của Big Boss trong một phần của một dự án bí mật của chính phủ. Một nhân vật phản diện được giới thiệu trong phần này là Liquid Snake, anh em sinh đôi của Snake, người nắm quyền chỉ huy FOXHOUND sau khi Snake nghỉ hưu. Liquid cùng nhóm FOXHOUND dưới quyền đã chiếm quyền kiểm soát một cơ sở xử lý vũ khí hạt nhân ở Alaska và chiếm đoạt REX, một khí tài Metal Gear thế hệ mới đang được thử nghiệm tại đó. Chúng đe dọa sẽ kích nổ đầu đạn của REX trừ khi chính phủ giao nộp hài cốt của Big Boss. Solid Snake đã phá hủy Metal Gear REX và tiêu diệt các thành viên toán FOXHOUND phản loạn, ngoại trừ Revolver Ocelot.

Phần tiếp theo, Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty tiếp tục giới thiệu thêm một người anh em nữa của Snake làm phản diện chính, là nguyên Tổng thống Hoa Kỳ ở thời điểm cuối các sự kiện trong Metal Gear Solid còn được biết đến là Solidus Snake. Trong nhiệm kỳ làm tổng thống, Solidus đã nhận thức được sự tồn tại một tổ chức ngầm được gọi là "Ái quốc hội" (The Patriots) đang dần thao túng thế cục lịch sử. Sau khi nhiệm kỳ tổng thống kết thúc, Solidus giành quyền kiểm soát cơ sở ngoài khơi là "Big Shell", nơi đang được sử dụng để phát triển Arsenal Gear, một pháo đài dưới biển di động được thiết kế để chứa và bảo vệ một mạng lưới AI thao túng sự phát triển nhận thức con người bằng cách kiểm lọc thông tin trên Internet. Trò chơi lấy bối cảnh bốn năm sau cái chết của Liquid trong Metal Gear Solid, và đặt người chơi vào vai Raiden, một chiến đấu viên chiến đấu chống lại Solidus, người được tiết lộ là chỉ huy cũ của anh khi còn là một lính trẻ em.[63] Raiden hợp lực với Snake và biết rằng họ đang bị thao túng bởi Revolver Ocelot, kẻ đang làm việc cho Ái quốc hội. Ở cuối trò chơi, Ocelot dường như bị Liquid Snake chiếm hữu khi các vi máy nano (nanomachines) từ cánh tay của Liquid (mà Ocelot đã lấy để thay thế cánh tay bị Gray Fox chặt đứt trong Metal Gear Solid ) xâm nhập vào nhận thức của Ocelot.

Phần tiếp theo Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots theo chân một Solid Snake đang bị già đi nhanh chóng (giờ được gọi là "Old Snake") trong nhiệm vụ tìm và đánh bại Revolver Ocelot, giờ được gọi với tên Liquid Ocelot. Mặc dù Arsenal Gear đã bị phá hủy trong Sons of Liberty, The Patriots vẫn tiếp tục kế hoạch giật dây đại cục văn minh loài người, bằng cách cài đặt các hệ thống trí tuệ nhân tạo trên khắp thế giới. Ocelot, kẻ phản đối điều này, đã tập hợp các đạo quân phản kháng và âm mưu chiếm đoạt toàn bộ hệ thống điều hành của chúng cho mục đích riêng của mình. Solid Snake sau đó thay đổi mục tiêu sang việc tiêu diệt mạng lưới AI của Patriots và chấm dứt ách áp bức của chúng. Sau khi cùng các đồng mình đánh đổ thành công hệ thống trên, Snake quyết định sống những năm tháng cuối đời trong bình yên.

Metal Gear Rising: Revengeance lấy bối cảnh bốn năm sau Guns of the Patriots và theo chân Raiden, nay là một lính đánh thuê ninja cơ khí hóa. Raiden gia nhập công ty quân sự tư nhân Maverick Security Consulting và được giao bảo vệ thủ tướng của một quốc gia châu Phi không xác định. Tuy nhiên, tình hình xấu đi nhanh chóng và thủ tướng bị giết bởi một công ty quân sự tư nhân đối thủ có tên Desperado Enforcement LLC. Raiden bị nhóm Desperado đánh bại, nhưng quyết tâm trả thù và được trang bị một cơ thể máy hoàn toàn mới để lên đường chiến đấu với nhóm quân sự bí ẩn này.

Chủ đề

[sửa | sửa mã nguồn]

Phần Metal Gear gốc, phát hành năm 1987 trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, đề cập đến hiện thực giới chính trị phương Đông và phương Tây thao túng quân nhân, đối lập với tư tưởng của "Outer Heaven", một quốc gia không có chính trị định hình. Phần tiếp theo Metal Gear 2: Solid Snake, được phát hành năm 1990 vào cuối Chiến tranh Lạnh, đã mở rộng chủ đề trên cùng các đề tài như âm mưu chính trị, đạo đức chiến trường, lịch sử quân sự và những tác động tiêu cực của chiến tranh.[64]

Chủ đề bao quát của dòng game Metal Gear Solid được cha đẻ Kojima Hideo gói gọn gồm "gien, meme, bối cảnh, ý thức, hòa bình, [65] báo thù [66]chủng tộc," [67] và cách mọi người bị ảnh hưởng bởi những yếu tố trên. Metal Gear Solid đề cập đến di truyền học và những yếu tố đạo đức của kỹ thuật di truyền, Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty đề cập đến việc danh tính có thể bị ảnh hưởng bởi triết lý chủ đạo của xã hội (một "meme") thế nào và tác động của kiểm duyệt đối với xã hội. Metal Gear Solid 3: Snake Eater đề cập đến việc "bối cảnh" tồn tại của một người ảnh hưởng đến danh tính của họ như thế nào, chính trị thay đổi như thế nào theo thời gian và sự siêu thực, và tình trạng bất khả phân biệt sự thật và hư cấu trong một thế giới bị bão hòa thông tin.[68]

Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots đề cập đến "nhận thức", về việc thế giới qua của một người sẽ mất đi khi họ chết. Nó cũng bao gồm việc một số thứ không thể truyền lại cho các thế hệ sau và bị hiểu sai cũng như giác quan bị thao túng (và được chia sẻ trên toàn cầu) của những người lính được cường hóa bằng công nghệ nano trong kỷ nguyên mới.[69] Với Metal Gear Solid: Peace Walker, cốt truyện đề cập đến bản chất thực sự của 'hòa bình' và khái niệm xung đột trong xã hội loài người. Metal Gear Solid V: The Phantom Pain đề cập đến các chủ đề "chủng tộc" và "báo thù", và cách mà sự trả thù có thể khiến một người đánh mất nhân tính. Sau phần Metal Gear đầu tiên, mỗi trò chơi đều là một sự mổ xẻ các bộ phim hành động và trò chơi điện tử, với các mô típ được sử dụng để gợi lên các chủ đề và tư tưởng, đặc biệt là của các bộ phim gián điệp - với sự đào sâu tâm lý và khả năng kiểm soát hoàn toàn tình huống cần thiết để thực hiện những kế hoạch phức tạp và rắc rối đến mức phi lý, dựa vào các sự kiện hoàn toàn ngẫu nhiên nhưng lại diễn ra suôn sẻ. Hơn nữa, trò chơi cũng đi sâu vào những điều xảy ra với một lính trẻ em khi bị buộc phải sống một cuộc đời bình thường thông qua các nhân vật Eli (còn được gọi là Liquid Snake) trong Metal Gear Solid V: The Phantom Pain và Jack (chủ yếu được biết đến với tên Raiden) trong Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots.[70] Phần Metal Gear Rising: Revengeance cũng đã đề cập đến chủ đề "báo thù". Raiden bị đánh bại ngay từ đầu và cảm thấy quyết tâm trả thù sâu sắc và lên đường trút 'sự báo thù' lên những kẻ đã hủy hoại anh ta, cũng như đối mặt với quá khứ và chấp nhận bản ngã thực sự của chính mình.

Trò chơi mang nhiều điểm tương đồng với triết học Nietzsche.[71] Solid Snake đóng vai trò là hình mẫu giải cấu trúc của người anh hùng hành động, bị những trải nghiệm chiến trường biến thành một người lính cay đắng, suy sụp, người muốn nghỉ hưu nhưng không thể thoát khỏi lẽ sống trong lòng xung đột đã trói buộc anh ta quá lâu. Khái niệm này được đào sâu hơn qua nhân vật Raiden, người phải trải qua những đau khổ tương tự như Snake một cách rõ ràng hơn. Big Boss cũng không nằm ngoài chủ đề này: với tư cách là Naked Snake, ông ta không giống một điệp viên lịch lãm, hoàn hảo như trong các bộ phim gián điệp thập niên 1960 nơi bối cảnh của Metal Gear Solid 3: Snake Eater. Thay vào đó là, ông được khắc họa là người bình thường, chỉ khi bị những tổn thương tâm lý và thể chất to lớn nhào mặn mới bắt đầu trở thành người lính tối thượng được biết đến với tên gọi Big Boss.[72]

Mặc dù cốt truyện hoàn toàn diễn ra trong bối cảnh quân sự thực tế, các trò chơi Metal Gear cũng tập trung mạnh vào các yếu tố siêu nhiên, khiến dòng trò chơi này thường được mô tả mang tính hiện thực huyền ảo.[73][74][75]

  1. Kojima Productions được chính thức thành lập năm 2005 trên cơ sở nhân sự từ bộ phận phát triển cùng Kojima Hideo tại Konami Computer Entertainment Japan.
  2. Cú pháp chính xác là Metal Gear Solid Δ: Snake Eater[55]

Tài liệu tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. Interview with Clint Hocking Lưu trữ ngày 26 tháng 11 năm 2018 tại Wayback Machine, GameCritics, May 24, 2005
  2. "EGM's Final Milestone: The Legendary 200th Issue (Part 2)". VentureBeat. ngày 21 tháng 9 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2018.
  3. 1 2 Stanton, Rich (ngày 12 tháng 8 năm 2015). "Metal Gear Solid: The first modern video game". Eurogamer. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2018.
  4. "Sneak Attack". 1up. Bản gốc lưu trữ tháng 7 15, 2006. Truy cập tháng 5 15, 2008.
  5. Wolf, Mark J. P. (2012). Encyclopedia of Video Games: The Culture, Technology, and Art of Gaming. ABC-CLIO. tr. 348. ISBN 9780313379369.
  6. "The Darkest Cyberpunk Worlds In Japanese Video Games". Kotaku. ngày 10 tháng 4 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2018.
  7. Burke, Addie (ngày 28 tháng 1 năm 2014). "How well did Metal Gear Solid predict the future of warfare?". GamesRadar (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2018.
  8. "Digital Entertainment Business – KONAMI GROUP CORPORATION". tháng 12 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2025.
  9. "Metal Gear (MSX2)". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  10. Kojima, Hideo (Presenter) (ngày 25 tháng 3 năm 2009). GDC 2009: Hideo Kojima Keynote Address Part 1 (Flash Video) (Presentation). GameSpot. Sự kiện xảy ra vào lúc 27:02. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2009. Kojima: You may know the NES version of Metal Gear but that's a crap game because I didn't participate on that game.
  11. Chen, David (ngày 14 tháng 12 năm 2005). "Retro/Active: Metal Gear: Kojima's Productions". metalgear.1up.com. 1UP.com. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009.
  12. "Snake's Revenge". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  13. Metal Gear Solid (Beta + Tech Demo – PSX) Lưu trữ ngày 25 tháng 11 năm 2018 tại Wayback Machine, Unseen64, April 11, 2008
  14. IGN staff. "Game Details for Metal Gear Solid". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  15. "Metal Gear Solid Hits Japan". IGN. ngày 3 tháng 9 năm 1998. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
  16. "Metal Gear Solid: The Twin Snakes – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  17. "Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 7 năm 2010. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  18. IGN staff. "Game Details for MGS3: Snake Eater". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  19. "Metal Gear Solid: Portable Ops – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  20. IGN staff. "Game Details for MGS: Portable Ops". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  21. "Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  22. IGN staff. "Game Details for MGS4: Guns of the Patriots". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  23. IGN staff. "Game Details for Metal Gear Online". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  24. "Metal Gear Solid: Peace Walker Listed For PSP". Kotaku. ngày 1 tháng 6 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2009.
  25. Hasset, Hian (ngày 22 tháng 6 năm 2010). "Metal Gear Solid: Peace Walker Review". PALGN. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2011.
  26. "INTERVIEW: The Truth Behind RISING". YouTube. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2015.
  27. IGN staff. "Game Details for MGS: Integral (PlayStation)". IGN. Bản gốc lưu trữ tháng 10 2, 2008. Truy cập tháng 4 13, 2009.
  28. "Metal Gear Solid VR Missions – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2009.
  29. "Metal Gear Solid 2: Substance (PlayStation 2) – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  30. "Metal Gear Solid 3: Subsistence – Related Games". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2009.
  31. IGN staff. "Game Details for Metal Gear Acid". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  32. IGN staff. "Game Details for Metal Gear Acid 2". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2009.
  33. "KOJIMA PRODUCTION "NEXT"". Konami. ngày 26 tháng 5 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  34. "MGS4". Famitsu PSP + PS3 (bằng tiếng Nhật) (July 2009): 12–17.
  35. "First Big Boss, and then Raiden (With Censored Kojima Interview)". Kotaku. ngày 26 tháng 5 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  36. "Raiden Appears in New Metal Gear; Hideo Kojima directing and designing new title". IGN. ngày 26 tháng 5 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  37. "Metal Gear Next Update; The censors win this round". IGN. ngày 27 tháng 5 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  38. "E3: New Metal Gear confirmed for 360 News – Xbox 360 – Page 1". Eurogamer. tháng 6 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  39. "Kojima Pro E3 2010 Special Site". Konami. ngày 15 tháng 6 năm 2009. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  40. Wesley Yin-Poole (ngày 6 tháng 7 năm 2010). "MGS 3DS "just testing the grounds"". Eurogamer. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  41. "MGS4 on PSP2". Kotau. ngày 27 tháng 1 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2011.
  42. "Metal Gear, Zone of the Enders Return With HD Collections". Kotaku. ngày 2 tháng 6 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2011.
  43. "MGS HD Collection will include the original game in Japan". Gadgets Gizmos. ngày 15 tháng 8 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2011.
  44. "PS3 secures exclusive Metal Gear Solid HD: Ultimate box". Computer And Video Games. ngày 15 tháng 8 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2011.
  45. "PlayStation UK Mag: Kojima to Discuss Metal Gear Solid 5". Anime News Network. ngày 17 tháng 11 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2011.
  46. Yin-Poole, Wesley (ngày 21 tháng 11 năm 2011). "Kojima: "We'll probably have to make Metal Gear Solid 5"". Eurogamer. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2011.
  47. Yin, Wesley (ngày 13 tháng 12 năm 2011). "Kojima promises "authentic stealth Metal Gear Solid" sequel is coming • News •". Eurogamer.net. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2012.
  48. Jackson, Leah (ngày 20 tháng 6 năm 2012). "Metal Gear Solid 5 Confirmed – Solid Snake Is Back with the Fox Engine". Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2012.
  49. Gantayat, Anoop (ngày 30 tháng 8 năm 2012). "First Metal Gear Solid Ground Zeroes Artwork". Andriasang. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
  50. Gantayat, Anoop (ngày 30 tháng 8 năm 2012). "Social Metal Gear Announced for GREE". Andriasang. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
  51. Mallory, Jordan (ngày 8 tháng 12 năm 2012). "The Phantom Pain speculation round-up: Metal Gear?!". Joystiq. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012.
  52. Goldfarb, Andrew (tháng 4 năm 2013). "David Hayter Comments on Metal Gear Solid V Absence". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2013.
  53. "Konami's pre-E3 stream: Kiefer Sutherland Playing Snake in Metal Gear Solid 5". VG24/7. ngày 6 tháng 6 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2013.
  54. Skrebels, Joe (ngày 17 tháng 8 năm 2016). "Gamescom 2016: Konami Announces Metal Gear Survive". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2016.
  55. Peters, Jay (ngày 24 tháng 5 năm 2023). "It's Metal Gear Solid Delta, not Metal Gear Solid Triangle". The Verge. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2023.
  56. Fanelli, Jason; Bonthuys, Darryn (ngày 25 tháng 5 năm 2023). "Metal Gear Solid 3 Snake Eater Remake, Metal Gear Solid Collection Revealed". GameSpot. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2023.
  57. Croft, Liam (ngày 24 tháng 5 năm 2023). "Metal Gear Solid 1, 2, and 3 Launch on PS5 in the Master Collection". Push Square. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2023.
  58. Nightingale, Ed (ngày 26 tháng 5 năm 2023). "Metal Gear Solid: Master Collection Vol. 1 also includes Metal Gear 1 and 2". Eurogamer. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2023.
  59. Hosie, Ewen (2015). "The Technological Alt-History of 'Metal Gear Solid'". GameSpot. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2006.
  60. Kasavin, Greg (2004). "Metal Gear Solid 3: Snake Eater Review". GameSpot. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2006.
  61. IGN site staff. "Metal Gear Solid: Portable Ops First Look Game Profile". IGN. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2007.
  62. Miller IV, Johnny. "Myth: Hideo Kojima said that Portable Ops and Rising are canonical :: THE SNAKE SOUP". The Snake Soup. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2018.
  63. Kojima Productions. Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty. Konami. Colonel: You have two missions objectives. One: infiltrate the offshore decontamination facility "Big Shell" and safeguard the President and other hostages. And two: disarm the terrorists by any means necessary.
  64. "GameSpy's Top MGS Moments: Metal Gear Solid 2 (Day Two)". GameSpy. ngày 16 tháng 5 năm 2008. tr. 5. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 11 năm 2009.
  65. Kojima, Hideo (ngày 9 tháng 9 năm 2012). "Gene→Meme→Scene→Sense→Peace→?". Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2012.
  66. Kojima, Hideo (ngày 24 tháng 1 năm 2013). "N/A". TwitLonger. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2013.
  67. Kojima, Hideo. "Answer to the question". Twitter. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2013.
  68. "GameSetWatch Analysis: What Metal Gear Solid 3 Teaches Us About Hyperreality". www.gamesetwatch.com. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2018.
  69. Hideo Kojima, biên tập (2005). "HIDEOBLOG 2005.09.26". Hideoblog. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2006.
  70. Gwaltney, Javy (ngày 12 tháng 10 năm 2017). "The Virtual Life – Trauma And The Futility Of Revenge In Metal Gear Solid V". Game Informer. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2018.
  71. Metal Gear Solid 3: Snake Eater, The Official Guide. Konami. 2004. ISBN 1-903511-71-2.
  72. Adams, Aubrie (2017). 100 greatest video game characters. Rowman & Littlefield Publishers Lanham. tr. 180. ISBN 978-1442278134.
  73. Moira, Hicks (ngày 3 tháng 8 năm 2019). "How Metal Gear Eschewed Realism to Convey the Horror of Imperial Violence". Fanbyte. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2021.
  74. Keogh, Brendan (ngày 18 tháng 9 năm 2015). "On Metal Gear Solid V: The Phantom Pain". Brkeogh.com. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2021.
  75. Davenport, James (ngày 27 tháng 8 năm 2015). "Become a Metal Gear expert before The Phantom Pain comes out". PC Gamer. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2021.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Kojima Hideo