Бүген 2026 елның 30 май көне (Шимбә) – Вакыт 10:31 UTC (Битне яңартырга) – Күренеш: мобиль / санак

Бу көнне ... (30 май)

Никарагуада — Аналар көне, Хорватияда — Дәүләтчелек көне, Тринидад һәм Тобагода — Һиндстанлылар килүе көне, h.б. истәлекле көннәр һәм бәйрәмнәр

1431 — Руанда Жанна д’Арк яндырыла.
1672 — беренче Русия императоры Петр I туа.
1778 — француз фәлсәфәчесе һәм язучы Вольтер бакыйлыкка күчә.
1858 — Хабаровск шәһәренә нигез салына.
1866 — Прага шәһәрендә Бедржих Сметананың «Сатылган кәләш» операсы куела.
1929 — күренекле татар тарихчысы, галим Альфред Халиков туа.
1936 — музыка белгече Йолдыз Исәнбәт дөньяга килә.
1950 — татар шагыйре Рәниф Шәрипов дөньяга килә.
1942 — Британия һава көчләре Алманиянең Көлн шәһәренә һөҗүм итә.
1960 — татар эстрада җырчысым Хәния Фәрхи туа.
1968 — журналист, язучы, продюсер Илфак Шиһапов туа.
1995 — Мәскәүдә Татарстан мәдәнияте көннәре башлана.
1997 — «Сәләт» яшьләр иҗтимагый фонды теркәлә.

Башка вакыйгалар • Үзгәртү • Проект • Яңартырга

Үзәк эшкәрткеч җайланма (процессор) — санак системасының санак программасының системаның төп арифметик, мантыйк һәм керү/чыгу гамәлләрен башкару өчен күрсәтмәләрен үтәүче өлеше. Санакта (компьютерда) үзәк эшкәрткеч җайланма мигә аналогик роль уйный. Төшенчә санак (компьютер) сәнәгатендә кимендә 1960-ынчы еллардан бирле кулланылышта йөри.

Зур машиналарда, үзәк эшкәрткеч җайланма өчен бер яки күбрәк басма платасы кирәк. Шәхси санакларда һәм кечкенә эш станцияләрендә үзәк эшкәрткеч җайланма микропроцессор (микроэшкәрткеч) дип аталган бер кремний чипта урнаша.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сез беләсезме?

Җир йөзендәге меңнән артык мәдәният һәм табигать объекты Бөтендөнья мирасы статусына ия.
Речь посполита атамасы — ул лат. Res publica төшенчәсенең полякчага тәрҗемәсе.
Борын заманнарда һәр мари кешесе Кугу-Юмога бер сыер яки бер ат корбан китерергә тиеш була.
Президент Дж. Буш башлаган, 2020 елга Айда беренче базалар төзүгә юнәлтелгән программасын аның дәвамчысы 2009 елда кире какты.
Шакирҗан Таһири — татарлардан иң беренче дипломлы рәссам.
Хәй Мушинский — ТАССРның беренче һөнәри фокусчы артисты.
Гади пальма мае башка үсемлек майлары арасында үзенең югары эрү температурасы белән аерылып тора.
Әстерхан чикләвегенең ватаны — Әстерхан да, Греция дә түгел.
Мәскәү таксистлары Uber хезмәтен «иң зур канунсыз пассажирлар ташучы» дип атый.
«Рухнамә»дә башка төрки халыкларның казанышларын һәм тарихын төрекмәннәр файдасына «хосусыйлаштыру» омтылышы аермачык күренеп тора.

Архив • Яңа чыгарылыш әзерләү • Төзәтү

Яхшы мәкалә

Шайбалы хоккей — махсус боз мәйданчыгында кәшәкәләр һәм шайба кулланып уйнала торган командалы спорт уены, хоккей төре. Уенның максаты — шайбаны көндәшләр капкасына кертү. Матчта күбрәк алка керткән команда җиңүче була.

Шайбалы хоккейның туган җире дип Канаданы санау кабул ителгән. Беренче рәсми матч 1875 елның 3 мартында Монреаль шәһәренең «Виктория» боз мәйданчыгында үтә.

Архив • Кандидатлар • Төзәтү

Сайланган исемлек һәм портал

Соңгы сайланган исемлек:		Россия императорлары
Соңгы сайланган портал:		Кино

Архив • Кандидатлар

Сайланган мультимедиа

Таныш булыйк

Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.

Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.

Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.

Җаваплылыктан баш тарту

Википедия үз эчтәлегенең "дөрес булуы турында гарантия бирми"
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче

Викимедиа фонды, проект чикләрендә тупланган мәгълүматлар арасында хаталарның булуы өчен җаваплы түгел. Шәхси кертемнәре өчен җаваплылык катнашучыларда кала.

Катнашу

Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.

Җәмгыять

Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".

Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 617 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 115 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.

Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.

Вики-кырларыбыз

Хәзерге вакыйгалар
Көн тәртибендәге мәсьәләләр
Соңгы яңалыклар
Статистика
Вазыйфалар
Стратегия
Эшчәнлек планы
Алдынгыларыбыз
Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
Ай хезмәттәшлеге темасы
Сайланган эчтәлек
Соңгы үзгәртүләр
Яңа битләр

Тугандаш проектлар

Википедия проектының үсешен кайгыручы коммерциячел булмаган Викимедиа Фонды шулай ук башка ирекле эчтәлекле күптелле wiki-проектларның тормышын тәэмин итә:

Викиверситет — белем бирү аланы