Tramwaje Warszawskie - modyfikacje w wagonach 13N

Wagony typu 13N, posiada�y pocz�tkowo wiele niedor�bek prowadz�cych do zwi�kszonej awaryjno�ci i utrudniaj�cych sprawn� ekploatacj�. W miar� produkcji stopniowo modyfikowano wagony, usuwaj�c wiele niedor�bek i wprowadzaj�c konieczne zmiany konstrukcyjne, dzi�ki czemu uzyskano pod koniec lat 60-tych wzgl�dnie dobry i ma�o awaryjny tramwaj. W trakcie dalszej eksploatacji zacz�to ujednolica� wagony pochodz�ce z r�nych serii produkcyjnych: w 1970r. wszystkie wagony zosta�y wyposa�one w pantografy OTK-1 (polska wersja pantografu Stemmana), podczas kolejnych remont�w starszych wagon�w zak�adano porcelanowe izolatory, usuwaj�c przy okazji os�ony pantograf�w, wymieniano aparatur� elektryczn� na polsk�, montowano nowe przetwornice, poprawiano warunki jazdy ukrotnionej, wymieniano okna, lusterka wsteczne i pulpity motorniczego oraz lampy tylne i kierunkowskazy, zak�adano uk�ady blokady jazdy przy otwartych drzwiach, zmieniano �aluzje wlotu powietrza, ujednolicano uk�ad siedze� - w rezultacie w I po�owie lat 70-tych ca�kowicie ujednolicono wygl�d i elementy konstrukcyjne wszystkich wagon�w typu 13N. Kolejne zmiany wynikaj�ce z potrzeby poprawy warunk�w pracy motorniczych (pe�ne wygradzanie kabin) oraz warunk�w ekploatacji tramwaju (rozruch prze��czalny, wyci�cia w fartuchach dolnych celem poprawy dost�pu do w�zk�w) wprowadzono stopniowo do po�owy lat 80-tych. W latach 90-tych i na prze�omie stuleci wprowadzono kolejne zmiany, zwi�zane z zastosowaniem nowoczesnych system�w ��czno�ci i sterowania ruchem (Tadiran, radiowe sterowanie zwrotnicami) i obs�ugi ruchu pasa�erskiego (kasowniki Monetel wraz z niezb�dnymi zmianami w uk�adach elektrycznych - 2001r.), nowymi mo�liwo�ciami technologicznymi (elektrycznie sterowane lusterka) oraz nowymi przepisami prawa (sk�adane sprz�gi, pr�dko�ciomierze z tachometrami). W 1994r. podczas NG znacznie przebudowano wagony 818 i 821 - z racji oryginalnego wygl�du sk�ad 821+818 nazywany jest '�aba'. Od po�owy 2002r do po�owy 2003r. wszystkie wagony otrzyma�y por�cze stalowe malowane proszkowo na bia�o (zamiast dotychczasowych aluminiowych). Od maja 2006r. podczas NG w kabinie motorniczego montowane s� ma�e klapy wentylacyjne (pochodz�ce z wagon�w typu 105N2k).
W sierpniu 2006r podczas remontu sk�adu 793+792 wprowadzono liczne zmiany - m.in. zamontowano ogrzewanie nawiewne przedzia�u pasa�erskiego, nowe gniazda mi�dzywagonowe Aviotech 20-21 (z jednoczesn� likwidacj� gniazd sterowania ukrotnionego z przodu I i z ty�u II wagonu), zmodyfikowano pulpit motorniczego oraz uk�ad elektryczny niskiego napi�cia, zamontowano pod�wietlan� tablic� z numerem linii z ty�u II wagonu. Podobne modernizacje wprowadzono w 8 wagonach remontowanych we wrze�niu 2006r. oraz w wi�kszo�ci wagon�w przechodz�cych NG w 2007r. (wi�cej). W 2008r. ograniczono zakres zmian, rezygnuj�c z wprowadzania ogrzewania przedzia�u pasa�erskiego i przycisk�w do otwierania drzwi przez pasa�era, natomiast stopniowo wprowadzano zmiany maj�ce poprawi� estetyk� (m.in. podnoszenie zawieszenia por�czy i malowanie ich proszkowo na ��to).

WYGRODZENIE KABINY MOTORNICZEGO
Pierwotnie kabina motorniczego by�a odgrodzona od przedzia�u pasa�erskiego wy��cznie nisk� szafk� aparaturow� i ustawion� na niej konstrukcj� z rurek stalowych uzupe�nion� niewielk� tafl� szklan�, natomiast nie by�o �adnego ograniczenia dost�pu od strony wej�cia i przedniego pomostu. Taki typ kabiny by� bardzo k�opotliwy w codziennej eksploatacji (zw�aszcza przy du�ym zat�oczeniu). Celem poprawy warunk�w pracy motorniczych od 1973r. rozpocz�to wygradzanie stanowiska motorniczego tworz�c tzw. kabin� niepe�n�. - zwi�kszono powierzchni� szklanej tafli za fotelem motorniczego (tak �e si�ga�a od sufitu do szafki aparaturowej), wprowadzono uchylne drzwiczki - pocz�tkowo jednoskrzyd�owe, z nieruchom� cz�ci� od strony drzwi (wygrodzony obszar pokrwywa� si� ze stref� podwy�szonej pod�ogi na stanowisku motorniczego), p�niej (w latach 80-tych) dwuskrzyd�owe, zawieszone z jednej strony na rurkach stalowych umieszczonych za fotelem motorniczego a z drugiej strony na por�czy I wej�cia. Dzi�ki temu uzyskano niewielk� przestrze� tylko do dysppozycji motorniczego, a dzi�ki jednoczesnemu wygrodzeniu I po��wki drzwi przednich umo�liwiono swobodne korzystanie przez motorniczego z tego wej�cia (np. do r�cznego przestawienia zwrotnicy). Taki typ wygrodzenia okaza� si� jednak p�rodkiem. Celem dalszej poprawy warunk�w pracy motorniczych - m.in. �atwiejszego utrzymywania optymalnej temperatury w kabinie, lepszego zaciemnienia kabiny (co poprawia�o widoczno�� torowiska w nocy) oraz poprawy bezpiecze�stwa motorniczych - rozpocz�to w 1981r. montowanie pe�nego wygrodzenia (tzw. kabin pe�nych). Kabina motorniczego zosta�a ca�kowicie odgrodzona od przedzia�u pasa�erskiego za pomoc� �cianki ze sklejki z zamontowanymi uchylnymi drzwiami, uszczelnionymi gumowymi pasami. Podobn� �ciank� ze sklejki montowano za fotelem motorniczego (zamiast dotychczasowej konstrukcji z rurek i szk�a). Pierwszymi wagonami z pe�n� kabin� by�y 429 i 568. Do po�owy lat 80-tych takie wygrodzenie otrzyma�y wszystkie pierwsze wagony w sk�adach (sterownicze), natomiast w pozosta�ych wagonach zmian nie wprowadzano (w latach 90-tych zamontowano kabin� pe�n� w kilkudziesi�ciu dalszych wagonach podczas ich przer�bki na sterownicze).

PULPIT MOTORNICZEGO
W pierwszych wagonach 13N zastosowany pulpit motorniczego wzorowany na odpowiedniku z tramwaju Tatra T1. Zastosowany pulpit okaza� si� jednak mocno niepraktyczny - du�a szeroko�� utrudnia�a sprawne korzystanie a ma�y k�t pochylenia �ciany czo�owej prowadzi� do problem�w z prawid�owym odczytywaniem wskaza� podczas s�onecznych dni. Od wagonu nr 61 wprowadzono nowy typ pulpitu motorniczego - w�szy, z wi�kszym k�tem pochylenia �ciany czo�owej. Rozwi�zanie to okaza�o si� na tyle udane �e bez wi�kszych zmian by�o stosowane we wszystkich nast�pnych wagonach tego typu. Wagony wcze�niejszych serii otrzyma�y nowszy typ pulpitu podczas remont�w na pocz�tku lat 80-tych.
W ci�gu kolejnych lat eksploatacji wprowadzano na pupitach tylko niewielkie poprawki, wynikaj�ce z usuwania awaryjnych element�w (zast�pienie czeskich prze��cznik�w prze��cznikami typu "Z") lub ze zmian warunk�w eksploatacji (dostosowywanie do ruchu w sk�adach tr�jwagonowych). Powa�niejsze zmiany wyst�pi�y w latach 90-tych i by�y zwi�zane z monta�em nowych pr�dko�ciomierzy z tachometrami, elektronicznych stacyjek MESIT, elektrycznie sterowanych lusterek wstecznych, urz�dze� do radiowego sterowania zwrotnicami. Te zmiany oraz rezygnacja ze sk�ad�w tr�jwagonowych doprowadzi�y do decyzji o uporz�dkowaniu i ujednoliceniu wygl�du pulpit�w motorniczego we wszystkich wagonach sterowniczych (co zosta�o zrobione podczas remont�w w po�owie lat 90-tych), natomiast w wagonach doczepnych pozostawiano stare pulpity.
W zmodernizowanym w 1994r. wagonie 821 (wagon sterowniczy tzw. '�aby') zastosowano nowy typ pulpitu (prod. ZNT T-3), dodatkowo zmodyfikowany w 2001r. Podczas NG w 2009r. pulpit ten zast�piono typowym stopi�tkowym (co jest zwi�zane z podobie�stwiem aparatury i uk�adu sterowania)
Kolejne zmiany w pulpitach wprowadzono w wagonach modernizowanych wg standardu 2006/2007 - podczas modernizacji w wagonie sterowniczym zmieniono cz�� prze��cznik�w (prze��czniki typu "Z" zast�puj�c pod�wietlanymi przyciskami), wprowadzono diodowe kontrolki luzownik�w, zamontowano drugi woltomierz, natomiast w wagonie doczepnym uproszczono pulpit, (m.in. likwiduj�c pr�dko�ciomierz, stacyjk� i przyciski sterowania lusterkami). W wagonach zmodernizowanych w 2006r. pulpit zosta� pomalowany na czarno, w wagonach remontowanych w latach 2007-2009 - na szaro.

SZAFA BEZPIECZNIKOWA
Zawarto�� szafy bezpiecznikowej przez wiele lat nie ulega�a powa�niejszym zmianom. Dopiero wprowadzenie dodatkowego wyposa�enia (m.in. Mesit, Tadiran) spowodowa�o zmiany - w wagonach sterowniczych wprowadzono bezpieczniki automatyczne. Kolejne modyfikacje w obr�bie szafy by�y wprowadzane podczas modernizacji dokonywanych od 2006r. (tym razem zmiany wprowadzano zar�wno w wagonach sterownicznych jak i doczepnych).

MASZYNY DRZWIOWE
Pocz�tkowo stosowany w wagonach 13N spos�b zawieszenia klap maszyn drzwiowych powodowa� i� ich przegl�dy techniczne (i ewentualne naprawy) by�y bardzo k�opotliwe dla pracownik�w obs�ugi technicznej. Od wagonu o nr tab. 7 zmieniono spos�b zawieszenia klap, u�atwiaj�c w ten spos�b dost�p do maszyn drzwiowych.

POR�CZE
Pierotnie wagony 13N posiada�y por�cze poziome tylko poza obszarem zaj�tym przez siedzenia pasa�erskie - a wi�c tylko na tylnym pomo�cie. W pierwszej serii wagon�w por�cze te by�y umieszczone do�� wysoko - na wysoko�ci linii podzia�u okien, natomiast w wagonach od nr 7 celem zwi�kszenia wygody pasa�er�w (zw�aszcza tych ni�szego wzrostu) obni�ono zawieszenie por�czy. Na pocz�tku lat 70-tych zamontowano por�cze poziome na ca�ej d�ugo�ci wagonu (tak�e nad siedzeniami), przy czym wysoko�� zawieszenia por�czy dostosowywano do por�czy fabrycznie montowanych na tylnym pomo�cie - w efekcie w wagonach o nr tab. 503-525 i 1-6 znajdowa�ty si� one na wysoko�ci linii podzia�u okien, w pozosta�ych - poni�ej tej linii. Takie rozwi�zanie okaza�o si� korzystne dla pasa�er�w stoj�cych ale pogorszy�o komfort jazdy pasa�er�w siedz�cych, kt�rzy nierzadko uderzali g�ow� o por�cz. W sierpniu 2007r. podczas remontu sk�adu 493+369 powr�cono do montowania por�czy bocznych wy�ej - na poziomie linii podzia�u okien. Od tego czasu tak modyfikowane s� wszystkie przechodz�ce NG wagony 13N.

Pierwotnie por�cze by�y stalowe, niklowane. Od 1976r. zrezygnowano z odnawiania tych por�czy podczas remont�w, zast�puj�c je aluminiowymi (nie wymagaj�cymi tak du�ego nak�adu pracy podczas remont�w). Od po�owy 2002r. do po�owy 2003r. w zwi�zku z licznymi kradzie�ami element�w aluminiowych wprowadzono por�cze malowane proszkowo na bia�o - zastosowano je w ka�dym remontowanym wagonie sterowniczym oraz we wszystkich wagonach doczepnych (pierwsze por�cze tego typu zamontowano w czerwcu 2002r. w sk�adzie 708+709). Kolejna zmiana nast�pi�a w lipcu 2007r., kiedy to celem poprawy estetyki wprowadzono podczas remont�w przemalowywanie (proszkowo) por�czy na kolor ��ty.

KLAPA ROZRUSZNIKA
Pocz�tkowo w wagonach 13N stosowana by�a du�a kwadratowa klapa inspekcyjna rozrusznika. Du�e rozmiary (i przez to du�a waga) bywa�y jednak k�opotliwe podczas obs�ugi technicznej komory rozrusznika, z tego wzgl�du w nowszych seriach wagon�w (od nr 93) zmieniono klap� w pod�odze nad rozrusznikiem z prostok�tnej na mniejsz� okr�g��. W wagonach wcze�niejszych serii klapy zosta�y wymienione podczas planowych remont�w w latach 70-tych.

FILM (SKRZYNKA NA TABLIC� KIERUNKOW�)
Pierwotnie numer linii umieszczany by� w ma�ym filmie (skrzynce na tablic� kierunkow�) nad szyb� przedni� oraz na taranie - by�o to jednak s�abo widoczne, dlatego te� po kilkunastu miesi�cach eksploatacji wagon�w 13N tabliczk� z numerem linii powi�kszono i przeniesiono na �cian� przedni� nad reflektor. Celem dalszej poprawy widoczno�ci numeru linii powi�kszono te� skrzynk� filmu tworz�c tzw. �redni film - nowy typ skrzynki na tablic� kierunkow� pojawi� si� testowo w wagonie nr 204, a po dobrej ocenie podczas eksploatacji - we wszystkich produkowanych wagonach pocz�wszy od nr 301. Nowa skrzynka, mimo lepszego wyeksponowania docelowej p�tli, nadal nie by�a rozwi�zaniem idealnym - numer linii by� niezbyt du�y (a przez to niezbyt dobrze widoczny), dodatkowo rozmiary skrzynki umo�liwia�y na umieszczenie na tablicy nazwy tylko jednego kra�ca (teoretycznie - tego do kt�rego aktualnie zmierza� tramwaj), co z kolei wymaga�o odwracania tablicy na ka�dym kra�cu. Awarie mechanizmu odwracania tablicy (a tak�e niech�� motorniczych do tej czynno�ci) prowadzi�y cz�sto do mylenia pasa�er�w. Od 1974r rozpocz�to w MZK powi�kszanie szkrzynki filmu - wprowadzono tzw. du�y film. Pierwszym tak zmodyfikowanym wagonem by� 47, kolejne wagony otrzywywa�y du�y film podczas NG a� do ko�ca lat 90-tych. Odwracanie czo�owej tablicy informacyjnej (z nazw� kra�ca) odbywa�o si� r�cznie, s�u�y�a do tego d�wignia umieszczona w tylnej �cianie komory filmu, dost�pna ze stanowiska motorniczego. W wagonach z ma�ym i �rednim filmem d�wignia przek�adana by�a prosto z po�o�enia "g�ra" na "d�" b�d� odwrotnie, w wagonach z du�ym filmem przez okr�g�y otw�r wystawa� tylko koniec d�wigni (zako�czony kulistym uchwytem) - nale�a�o wi�c j� wyci�gn��, wykona� odpowiedni ruch "g�ra-d�" lub odwrotnie i z powrotem wsun�� do otworu tak aby zn�w wystawa� tylko jej koniec. Odwracanie tablicy kierunkowej w wagonach z du�ym filmem by�o wi�c czasoch�onne - w rezultacie zacz�to szuka� innych rozwi�za�. W 1982r. w wagonach z zajezdni R-3 Mokot�w wprowadzono tablice z nazwami jednocze�nie obu kra�c�w, a w 1983r. to rozwi�zanie rozszerzono na wagony z pozosta�ych zajezdni - pozwoli�o to na rezygnacj� z odwracania tablic. Powi�kszenie skrzynki na tablic� kierunkow� pozwoli�o na powi�kszenie numeru linii i czytelno�ci czo�owych tablic informacyjnych. Wymiany skrzynki na tablic� kierunkow� podczas remont�w (oraz kasacje wagon�w ze �rednim filmem) doprowadzi�y do tego �e obecnie kursuj� liniowo tylko dwa wagony ze �rednim filmem (371 i 642 - oba jako drugie w sk�adach).

GNIAZDA STEROWANIA UKROTNIONEGO
Gniazda sterowania ukrotnionego s�u�� przesy�aniu sygna��w sterowania z pierwszego wagonu (czyli z kabiny motorniczego) do drugiego (i ewentualnie trzeciego). Pierwotnie w wagonach 13N stosowane by�y dwa gniazda - podstawowe du�e gniazdo WS i gniazdo uziemienia (tzw. "kranik" - z racji kszta�tu). W latach 70-tych zacz�to montowa� dodatkowe ma�e gniazdo, usytuowane poni�ej du�ego, zawieraj�ce m.in. sygna� blokady jazdy z otwartymi drzwiami. Od pocz�tku lat 80-tych pierwotny "kranik" uziemienia zast�powano gniazdem o zbli�onym kszta�cie. Przez wiele lat uk�ad trzech gniazd by� wystarczaj�cy, zmiany nast�pi�y dopiero w 2001r. wraz z monta�em elektronicznych kasownik�w. Dotychczasowe gniazda musia�y zosta� uzupe�nione o dodatkowe prostok�tne gniazdo, wykorzystywane wy��cznie do przesy�u sygna��w do kasownik�w (umieszczone wy�acznie z ty�y wagonu sterowniczego i z przodu wagonu doczepnego). W 2006r. w niekt�rych remontowanych wagonach sterowniczych usuni�to z przedniej �ciany gniazda dodatkowe (uk�adu blokady drzwi).

Kolejnych zmian dokonano w wagonach modernizowanych wg standardu 2006/2007, spowodowane by�y zwi�kszeniem liczby sygna��w przesy�anych mi�dzy wagonami (m.in. sygna�y sterowania programatorami drzwi, ogrzewaniem przedzia�u pasa�erskiego i �wiat�ami cofania) - w tych wagonach konieczne by�o zastosowanie zintegrowanych gniazd Aviotech 20-21. Z racji wprowadzenia funkcjonalnego podzia�u na wagony sterownicze i doczepne zb�dne sta�o si� natomiast utrzymywanie gniazd z przodu pierwszego i z ty�u drugiego wagonu - tote� te gniazda by�y likwidowane. W wagonach remontowanych wg uproszczonego standardu 2008 z kolei nie likwidowano dotychczasowych gniazd, dla dodatkowych sygna��w wprowadzono drugie ma�e gniazdo, natomiast utrzymano w nich likwidowanie gniazd z przodu wagonu sterowniczego i z ty�u wagonu doczepnego (wyj�tkami zosta�y wagony 753", przewidziany do zachowania na zabytkowy, oraz 375, przewidziany przez zajezdni� do przekszta�cenia w przysz�o�ci na sterowniczy).

PANTOGRAFY
Stosowane w pierwszych seriach wagon�w 13N pantografy kolejowe (tzw. skrzynkowe), ci�kie i ma�o elastyczne, a przez �le wsp�pracuj�ce z sieci� napowietrzn�, by�y cz�sto przyczyn� uszkodze� sieci. Celem zmniejszenia cz�sto�ci awarii sieci zamiast pantograf�w typu kolejowego producent zacz�� montowa� pantografy typu Stemmanna (w wagonach 421-533 oryginalne austriackie, od nr 610 ich polskie odpowiedniki OTK-1). Na prze�omie lat 60-tych i 70-tych pantografy OTK-1 zamontowano w pozosta�ych wagonach 13N (poniewa� wymiana odbywa�a si� stopniowo, pocz�tkowo wagony ��czono w ten spos�b by pantograf OTK-1 znajdowa� si� na pierwszym wagonie ze sk�adu). Pod koniec produkcji wagon�w 13N wprowadzone zosta�y dalsze modyfikacje - pantografy zosta�y usadowione na porcelanowych izolatorach (od nr.748, zlikwidowano jednocze�nie charakterystyczne os�ony pantografu), a awaryjne �ci�gacze b�bnowe zast�piono uk�adem bloczk�w (od nr 704). W latach 70-tych obie te modyfikacje wprowadzono tak�e w pozosta�ych wagonach.

Do�wiadczenia wielu lat eksploatacji wagon�w tramwajowych potwierdzi�y �e im pantograf jest l�ejszy i ma mniej ruchomych element�w tym lepiej wsp�pracuje z sieci�. Nowe pantografy typu OTK-1, mimo �e by�y l�ejsze od wcze�niejszych kolejowych (skrzynkowych), nadal by�y cz�sto przyczyn� licznych uszkodze� sieci trakcyjnej. Pod koniec lat 70-tych rozpocz�to wi�c pr�by z pantografami po��wkowymi.

Pierwszy taki pantograf za�o�ono 15.11.1977 na wagonie 174 (sk�ad 176+174+175). Niestety 2 dni p�niej wagon uleg� wypadkowi i pantograf zdj�to. Kolejne pantografy po��wkowe zamontowano kilka tygodni p�niej na wagonach 135 (sk�ad 134+135+123, pantograf by� za�o�ony "z w�osem") oraz 169 (sk�ad 166+169+167, pantograf za�o�ony "pod w�os"). W zwi�zku z monta�em po��wkowego pantografu w wagonie 169 przesuni�to wlot linki na lew� cz�� dachu oraz za�o�ono uk�ad bloczk�w. Na prze�omie 1977/1978r zmieniono kolejno�� wagon�w tworz�c sk�ady 176+175+174 i 166+167+169. Kilkumiesi�czna eksploatacja nie potwierdzi�a jednak pok�adanych nadziei i pantografy po��wkowe zast�piono zwyk�ymi.

W sierpniu 2006r podczas remontu sk�adu 793+792 wprowadzono liczne zmiany - m.in. zamontowano ogrzewanie nawiewne przedzia�u pasa�erskiego (po 3 agregaty grzewcze na wagon), nowe gniazda mi�dzywagonowe Aviotech 20-21 (z jednoczesn� likwidacj� gniazd sterowania ukrotnionego z przodu I i z ty�u II wagonu), zmodyfikowano pulpity motorniczego w obu wagonach (w wagonie sterowniczym zmieniono cz�� prze��cznik�w, wprowadzono diodowe kontrolki luzownik�w, zamontowano drugi woltomierz, natomiast w II wagonie uproszczono pulpit) oraz uk�ad elektryczny niskiego napi�cia, uszczelniono i ocieplono kabin� motorniczego, zamontowano przyciski do otwierania drzwi przez pasa�era, zamontowano �ar�wki halogenowe w reflektorze wagonu sterowniczego, zamontowano (wymagane przepisami) przednie "�wiat�a" odblaskowe, wymieniono tylne �wiat�a (na identyczne jak w 116Na/1), zamontowano nowe tablice boczne (identyczne jak w stopi�tkach), poprawiono o�wietlenie tablicy kierunkowej w I wagonie (poprzez zast�pienie �ar�wek �wietl�wk�), z ty�u II wagonu zamontowano pod�wietlan� tablic� z numerem linii (identyczn� jak w stopi�tkach), por�cze przy siedzeniach zosta�y pomalowane proszkowo na kolor ��ty.
Wprowadzone zmiany mia�y poprawi� komfort jazdy pasa�er�w (ogrzewanie przedzia�u pasa�erskiego, drzwi "na guzik", lepiej pod�wietlone tablice informacyjne) oraz warunki pracy motorniczego (uszczelnienie i ocieplenie kabiny, lepsze o�wietlenie torowiska)

We wrze�niu 2006r. TW podj�y decyzj� o wprowadzeniu zastosowanych w sk�adzie 793+792 rozwi�za� do standardu remont�w wagon�w 13N. W ten spos�b zmodernizowano we wrze�niu 2006r. 8 kolejnych wagon�w. Niestety op�nienia w dostawach niezb�dnych podzespo��w oraz du�a czasoch�onno�� samych remont�w doprowadzi�y do znacznego op�nienia w realizacji zamierze� ZNT T-3 - w rezultacie w pa�dzierniku podj�to decyzj� o zawieszeniu do ko�ca 2006r. modernizacji dalszych wagon�w 13N.
Do wprowadzania podczas NG modyfikacji wed�ug powy�szego standardu powr�cono w lutym 2007r. (przy czym wg standardu modernizowano tylko wagony ze sk�ad�w, wagony "nie do pary" by�y remontowane w klasyczny spos�b, bez �adnych modernizacji). W trakcie roku wprowadzono drobn� modyfikacj� wn�trza przedzia�u pasa�erskiego - od lipca 2007r. wszystkie modernizowane wagony otrzymuj� por�cze malowane proszkowo na kolor ��ty (w tym tak�e por�cze siedze�).

WAGONY 13N ZMODERNIZOWANE WG STANDARDU 2006/2007
2006r.	sterownicze	574 793 796 806" 832
2006r.	doczepne	573 792 797 807 831"
2007r.	sterownicze	290 326 396 412 418 493 548 578 633 671 680 726 751" 769 824
2007r.	doczepne	269 310 369 431 487 496 549 559 563 632 663 667 731 768 789
2008r.	sterownicze	---
2008r.	doczepne	826
2009r.	sterownicze	---
2009r.	doczepne	601¹⁾

WAGONY 13N ZMODYFIKOWANE WG STANDARDU 2008
2008r.	sterownicze	238 316 317 350 357 397 424 428 429 486''' 588" 593" 612 628 672 678 692 718 719 728 730 732 762 828"
2008r.	doczepne	190 207 239 263 295 307 312 391 404 409 447 455 500 587 611 641 687 691 713 727 729 736 753" 755 803 823 827
2009r.	sterownicze	304 376" 528
2009r.	doczepne	484 589 701

	TRAMWAJE WARSZAWSKIE
	STRONA PRYWATNA

WAGONY 13N ZMODYFIKOWANE WG STANDARDU 2008+
2008r.	sterownicze	230 690
2008r.	doczepne	231 675
2009r.	sterownicze	140 274 278 318¹⁾ 336 366 470 546 598 662 688 706 834 836
2009r.	doczepne	218 272 279 328"¹⁾ 375 488 545 599 615 655 685 689 707 749" 835"