Yapay retina

Yapay retina, Amerikalı bilim insanları tarafından görme engelliler için geliştirilen protez bir biyonik gözdür. Genellikle 1980'lerin ortalarından beri kullanılan bir tür nöral protez olan koklear implant veya biyonik kulak cihazlarına göre modellenen birçok cihaz geliştirilmiştir. Görme sağlamak için elektrik akımı (örneğin, retinayı veya görsel korteksi elektriksel olarak uyarmak) kullanma fikri, Benjamin Franklin ^[1], Tiberius Cavallo ^[2] ve Charles LeRoy ^[3] tarafından tartışılan 18. yüzyıla kadar uzanmaktadır.

İnsanlarda özellikle yaşlılıkta ortaya çıkan "sarı benek" hastalığı yüzünden kaybedilen görme yetisi yapay retina ile tekrar kazandırılmaktadır. Yapay retinanın ilk modeli olan 16 piksellik görme imkânı sağlayan biyonik göz, 2002'den beri 6 görme engelli hastada denenerek ve başarıyla uygulanmıştır.

Güney California Üniversitesi’nden Prof. Mark Humayun, bu teknolojinin "sarı nokta" hastalığı (Retinit pigmentosa) nedeniyle görme yetisini kaybedenlere yardımcı olacağını kaydetmiştir. 16 elektrotlu yapay retinanın ilk modelini 2002'den beri 6 hastada denediklerini ifade eden Prof. Humayun, "Protez beklenenden daha iyi sonuç verdi. Yıllardır kör olan kişiler, artık bardak, tabak ve bıçak gibi nesneleri ayırt edebiliyor" diye konuşmuştur.

Çalışma Biçimi

Yapay retina olarak da adlandırılan protezin hastalık ya da yaralanmalar sonucu kaybedilmiş görme fonksiyonlarını düzeltmek için, beyin ile sinir sistemi arasında bağlantı kurma işlevini yapmaktadır. Yapay retina, beyinde ışığı algılama ve işleme görevi üstlenen ışığa duyarlı alıcı sinir hücrelerinin yerini almak amacıyla tasarımlanmaktadır.

Prof. Humayun ve arkadaşlarının yaptığı yeni modelde ise elektrot sayısı 60'a çıkarılmış, büyüklüğü de ilkinin dörtte birine indirilerek, 3 milimetreye kadar düşürülmüştür. Proteze bilgileri ileten bir çift cama monte edilen küçük bir kameradan oluşan yeni model protez, göz bebeğinin dışına yerleştirilmekte ve göz bebeğinin arkasındaki retinaya bir kablo ile bağlanmaktadır. Hastalar bellerine bağlanan vericiyle de protezi yönlendirmektedir.

Prof. Humayun, görüntülerin beyne ulaşması için yeni rota yaratma çalışmalarıyla tasarlanan yapay retinanın klinik çalışmaların başarıyla tamamlanmasından sonra, 2 yıl içinde piyasaya sunulabileceğini söylemiştir.

Yaşlılarda çok sık rastlanan sarı nokta hastalığına yakalananların sayısının 30 milyon kadar olduğu tahmin edilmektedir.

ABR'de geliştirilen yeni biyonik göz, milyonlarca hastaya kısmi görme olanağı sağlayabilecektir.

Kaynakça

↑ Dobelle, Wm. H. (January 2000). "Artificial Vision for the Blind by Connecting a Television Camera to the Visual Cortex". ASAIO Journal. 46 (1): 3-9. doi:10.1097/00002480-200001000-00002. PMID 10667705.
↑ Fodstad, H.; Hariz, M. (2007). "Electricity in the treatment of nervous system disease". Sakas, Damianos E.; Krames, Elliot S.; Simpson, Brian A. (Ed.). Operative Neuromodulation. Springer. s. 11. ISBN 978-3-211-33079-1. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2013.
↑ Sekirnjak C; Hottowy P; Sher A; Dabrowski W; ve diğerleri. (2008). "High-resolution electrical stimulation of primate retina for epiretinal implant design". J Neurosci. 28 (17): 4446-56. doi:10.1523/jneurosci.5138-07.2008. PMC 2681084 . PMID 18434523.

[1] Dobelle, Wm. H. (January 2000). "Artificial Vision for the Blind by Connecting a Television Camera to the Visual Cortex". ASAIO Journal. 46 (1): 3-9. doi:10.1097/00002480-200001000-00002. PMID 10667705.

[2] Fodstad, H.; Hariz, M. (2007). "Electricity in the treatment of nervous system disease". Sakas, Damianos E.; Krames, Elliot S.; Simpson, Brian A. (Ed.). Operative Neuromodulation. Springer. s. 11. ISBN 978-3-211-33079-1. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2013.

[3] Sekirnjak C; Hottowy P; Sher A; Dabrowski W; ve diğerleri. (2008). "High-resolution electrical stimulation of primate retina for epiretinal implant design". J Neurosci. 28 (17): 4446-56. doi:10.1523/jneurosci.5138-07.2008. PMC 2681084 . PMID 18434523.

[1]

[2]

[3]