YUV
YUV, genellikle renkli görüntü işleme sistemlerinin bir parçası olarak kullanılan bir renk modeli ve kodlama sistemidir. Renkli bir görüntü veya video için insan algısı dikkate alınarak renklerin temsiline yönelik azaltılmış bir bant genişliği sağlanır ve bu renk alanında kodlanır, bu şekilde iletim hataları veya sıkıştırma kusurları, doğrudan RGB gösterimine kıyasla daha etkili bir şekilde insan algısından gizlenir. [1]
Y; luma bileşenini (parlaklık); U ve V; renklilik (renk) bileşenlerini ifade eder. [2] Kesme işaretleri (') gama sıkıştırmasını gösterir. [3] "Luminance" fiziksel ve doğrusal parlaklığı ifade ederken, “luma” doğrusal olmayan algısal parlaklığı ifade eder[4]
ITU-R BT.709 standardına göre YCbCr dönüşümü:[5] [6]
Y harfi, "luminance" (fiziksel parlaklık) kavramına dayansa da, burada kullanılan "luma", doğrusal olmayan, insan algısına göre ağırlıklandırılmış parlaklık değerini ifade eder. Kesme işaretleri (′) gama sıkıştırmasını gösterir. Luma bileşeni, insan gözünün parlaklığa daha duyarlı olması nedeniyle daha yüksek çözünürlükle saklanırken, renk bileşenleri genellikle daha düşük çözünürlükle saklanabilir (örneğin 4:2:0, 4:2:2 alt örnekleme). [8]
YUV, televizyon yayıncılığı, dijital video sıkıştırma (örneğin MPEG, H.264), dijital görüntü işleme ve kamera sistemlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
YUV ve YCbCr Farkı
[değiştir | kaynağı değiştir]YUV genellikle analog video sistemlerinde kullanılırken, YCbCr dijital video uygulamalarında kullanılan dönüşüme uğramış bir versiyonudur.[9] YCbCr, YUV'den türetilmiştir ancak matematiksel dönüşümleri farklıdır ve dijital renk alt örneklemesiyle daha uyumludur. YCbCr bileşenleri:
- Y: Luma (parlaklık),
- Cb: Mavi farkı krominans bileşeni (Blue-difference chroma),
- Cr: Kırmızı farkı krominans bileşeni (Red-difference chroma).
Kullanım alanları:
- Video sıkıştırma: YUV renk modeli, renk alt örneklemesi sayesinde dosya boyutlarını önemli ölçüde azaltır.
- Video yayıncılığı: Özellikle analog video sistemlerinde (PAL, NTSC) kullanılmıştır.
- Dijital kameralar ve sensörler: Görüntü sinyali işleme aşamalarında RGB'den YUV'ye dönüşüm yapılır.
- Görüntü işleme algoritmaları: Renkten bağımsız analiz yapılmak istendiğinde genellikle sadece luma bileşeni kullanılır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "YUV" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "YUV" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "Luma (video)" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "Luminance, luma, and the migration to DTV" (İngilizce). poynton.ca. 17 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "BT.709 : Parameter values for the HDTV standards for production and international programme exchange" (İngilizce). ITU. 25 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "YCbCr – ITU-R BT.709 conversion" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "Recommendation ITU-R BT.601-7 – Studio encoding parameters of digital television". International Telecommunication Union. Erişim tarihi: 18 Ocak 2026.
- ^ "Chroma subsampling" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.
- ^ "YCbCr" (İngilizce). Wikipedia. Erişim tarihi: 24 Şubat 2026.