Delaware
| Delaware | |
|---|---|
 Bayrak  Mühür | |
.svg) | |
| Ülke |  Amerika Birleşik Devletleri |
| Başkent | Dover |
| En büyük şehir | Wilmington |
| İdare | |
| • Vali | John Carney (D) |
| • Vali vekili | Bethany Hall-Long (D) |
| • Üst meclis | Delaware Senatosu |
| • Alt meclis | Delaware Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Tom Carper (D) Chris Coons (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 5,130 km² |
| Rakım | 20 m |
| En yüksek nokta | 136 m (446 ft) |
| En alçak nokta | 0 m (0 ft) |
| Nüfus (1 Temmuz 2021) | |
| • Toplam | 1.003,384 |
| • Yoğunluk | 190/km² |
| Zaman dilimi | UTC-05.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-04.00 (EDT) |
| Posta kodu | DE |
| ISO 3166 kodu | US-DE |
Resmî site delaware.gov | |
Delaware, Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Atlantik ve Güney Atlantik bölgelerinde yer alan bir eyalettir. Güney ve batısında Maryland, kuzeyinde Pensilvanya, kuzeydoğusunda New Jersey ve doğusunda Atlantik Okyanusu ile sınırlıdır. Eyaletin adı, bitişiğindeki Delaware Körfezi'nden gelmektedir; bu körfez de adını İngiliz soylusu ve Virginia Kolonisi'nin ilk sömürge dönemi valisi olan 3. Baron De La Warr Thomas West'ten almıştır.
Delaware, Delmarva Yarımadası'nın kuzeydoğu kısmını ve Delaware Nehri içindeki bazı adaları ve toprakları kapsar. İkinci en küçük ve altıncı en az nüfuslu eyalettir, ancak aynı zamanda altıncı en yoğun nüfuslu eyalettir. Delaware'in en kalabalık şehri Wilmington'dur ve eyaletin başkenti, Delaware'in ikinci en kalabalık şehri olan Dover'dır. Eyalet, 50 ABD eyaleti arasında en az sayıda ilçeye sahip olan üç ilçeye bölünmüştür; Kuzeyden güneye doğru üç ilçe şunlardır: New Castle, Kent ve Sussex. Güneydeki iki ilçe, Kent ve Sussex, tarihsel olarak ağırlıklı olarak tarım ekonomilerine sahipti. New Castle daha kentleşmiş olup Philadelphia metropol alanının bir parçası olarak kabul edilir. Delaware, ABD Nüfus Sayım Bürosu tarafından Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin bir parçası olarak kabul edilir, ancak eyaletin coğrafyası, kültürü ve tarihi, ülkenin Orta Atlantik, Kuzeydoğu ve Güney bölgelerinin bir karışımıdır.
Delaware kıyı şeridi 17. yüzyılda Avrupalılar tarafından keşfedilip geliştirilmeden önce, eyalet kuzeyde Lenape ve güneyde Nanticoke dahil olmak üzere çeşitli Yerli Amerikan kabileleri tarafından iskan ediliyordu. Eyalet ilk olarak 1631 yılında, günümüzdeki Lewes, Delaware yakınlarındaki Zwaanendael'de Hollandalı tüccarlar tarafından kolonileştirildi. Delaware, Büyük Britanya'ya karşı Amerikan Devrimi'ne katılan ve Amerika Birleşik Devletleri'ni bağımsız bir ulus olarak kuran On Üç Koloni'den biriydi. 7 Aralık 1787'de Delaware, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nı onaylayan ilk eyalet oldu ve bu nedenle "İlk Eyalet" lakabını kazandı.
20. yüzyılın başından beri Delaware, şirketler için cazip kabul edilen kurumsal yasalara sahip bir karasal şirket cenneti haline geldi; New York Borsası'nda işlem gören tüm şirketlerin yarısından fazlası ve Fortune 500 şirketlerinin üçte ikisinden fazlası yasal olarak Delaware'de kurulmuştur. 2021 yılında halka arz edilen tüm ABD merkezli şirketlerin %90'ından fazlası Delaware'de kurulmuştur.
Ekonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Refah
[değiştir | kaynağı değiştir]| DE ilçesi | Mart 2010 | Mart 2011 |
|---|---|---|
| New Castle | 229,000 | 216,000 |
| Sussex | 323,000 | 296,000 |
| Kent | 186,000 | 178,000 |
2020'de Kiplinger tarafından yapılan araştırmaya göre, Delaware gelirde 2013'e göre yüzde 6,98 ve yüzde 0,7'lik bir oranla Amerika Birleşik Devletleri'nde kişi başına en çok milyoner sayısında on yedinci sıradaydı ancak sıralamada sekiz sıra aşağı indi. Delaware'de 2020 itibarıyla 25.937 milyoner vardı. 2020 itibarıyla tüm Delaware hanelerinin medyan geliri 64.805 dolardı.[2][3]
Tarım
[değiştir | kaynağı değiştir]
Delaware'in tarımsal üretimi kümes hayvanları, fidanlık bitkileri, soya fasulyesi, süt ürünleri ve mısır'dan oluşur.
Endüstriler
[değiştir | kaynağı değiştir]2019 Ekim itibarıyla, eyaletteki işsizlik oranı %3,7 idi.[4]
Eyaletin en büyük işverenleri:
- hükûmet (Delaware Eyaleti, New Castle İlçesi)
- eğitim (Delaware Üniversitesi, Delaware Technical Community College)
- bankacılık (Bank of America, M&T Bank, JPMorgan Chase, Citigroup, Deutsche Bank)
- kimya, ilaç, teknoloji (DuPont de Nemours Inc., AstraZeneca, Syngenta, Agilent Technologies)
- sağlık hizmeti (ChristianaCare (Christiana Hospital), Bayhealth Medical Center, Nemours Children's Hospital, Delaware)
- çiftçilik, özellikle Sussex ilçesinde tavuk yetiştiriciliği (Perdue Farms, Mountaire Farms, Allen Family Foods)
- perakende (Walmart, Walgreens, Acme Markets)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Ruth, Eric (15 Nisan 2010). "Delaware housing: Home prices slide in all three counties; sales in NCCo, Kent down from year ago". The News Journal. Delaware Online. 3 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2014.(abonelik gereklidir)
- ↑ "Millionaires in America 2020: All 50 States Ranked". Kiplinger. 27 Mayıs 2020. 28 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ↑ Frank, Robert (15 Ocak 2014). "Top states for millionaires per capita". CNBC. CNBC.com. 22 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2016.
- ↑ "Delaware Economy at a Glance" (database report). United States Department of Labor, Bureau of Labor Statistics. 15 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015.
