Ann lus

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

L'ann lus a l'é n'unità 'd longhëssa dovrà an astronomìa për mzuré le distanse antra j'oget celest . A l'é definì com la distansa përcorùa da la lus ant n'ann ant ël veuid.

Valor

La lus a viagia a na velocità ëd 299.792.458 méter al second (anviron 300.000 km/s) . Ant n'ann, la lus a përcor na distansa ëd:

299.792.458 m/s × (365,25 dì × 86.400 s/dì) = 9.460.730.472.580.800 méter (anviron 9,46 × 10¹⁵ m) .

An àutre unità:

1 al = 9,46 × 10¹² km .
1 al = 63.241 ua (unità astronòmiche) .
1 al = 0,3066 pc (parsec) .

Esempi

Për dé n'idèja dle distanse an astronomìa:

La distansa antra la Tèra e la Lun-a a l'é anviron 1,3 second lus .
La distansa antra la Tèra e ël Sol a l'é anviron 8,3 minute lus .
La stèila pì davzin-a dòp ël Sol, Proxima Centauri, as treuva a 4,2 ann lus .
Ël diàmeter dla Vìa Latia a l'é anviron 100.000 ann lus .
La distansa da la Tèra a la galassia d'Andròmeda a l'é anviron 2,5 milion d'ann lus .

Stòria

L'unità "ann lus" a l'é stàita dovrà për la prima vira dël 1838 da l'astrònom Friedrich Bessel për mzuré la distansa ëd 61 Cygni. Bessel a l'ha dit: "la lus a dovra 10,3 agn për rivé da la stèila a nojàutri" . A l'é dventà d'usagi comun dël sécol ch'a fa XX .

Diferensa con àutre unità

A venta nen confonde l'ann lus con:

L'unità astronòmica (ua): distansa Tèra-Sol (149,6 milion ëd km) .
Ël parsec (pc): 3,26 al .
L'ann-lus quadrà (al²): unità 'd surfassa .
L'ann-lus cubo (al³): unità 'd volum .

Anliure