Przejdź do zawartości

Wirtualny Sztetl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Wirtualny Sztetl (ang. Virtual Shtetl) – portal o historii Żydów na ziemiach polskich, multimedialny projekt Muzeum Historii Żydów Polskich Polin.

Portal rozpoczął działalność w 2008[1] r. i do 2012 r. był rozwijany przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny[2]. W czerwcu 2012 r. Stowarzyszenie przekazało portal Muzeum Historii Żydów Polskich[2]. Pomysłodawcą i pierwszym koordynatorem projektu był Albert Stankowski. W 2017 r. portal przeszedł gruntowną modernizację, zmieniając całkowicie swoją szatę graficzną. Pojawiły się nowe działy m.in. baza genealogiczna i historia mówiona.

Wirtualny Sztetl stanowi najobszerniejszy zbiór opracowań na temat historii lokalnych społeczności żydowskich, uwzględniający informacje o losach Żydów polskich i ich dziedzictwa kulturowego po II wojnie światowej. Zawiera on opisy historii około 1600 miejscowości w Polsce i krajach sąsiednich, ponad 78 000 stron tekstów, blisko 50 000 współczesnych i archiwalnych zdjęć, a także ponad 1000 nagrań audio i wideo[3]. W 2018 roku portal Wirtualny Sztetl zdobył wyróżnienie w najważniejszym polskim konkursie muzealniczym - Konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku "Sybilla"[4].

Działalność

[edytuj | edytuj kod]

Wirtualny Sztetl jest platformą historyczną, udostępniającą opisy dziejów społeczności żydowskiej w Polsce, prezentującą materiały współczesne i archiwalne (np. dokumenty, plany miast, pamiątki, zdjęcia oraz nagrania). Portal jest łącznikiem między nowym i starym podejściem do uprawiania nauki i działalności edukacyjnej. Pokazuje nie tylko historię żydowskich miasteczek, ale również ich kontekst współczesny. Służy promocji wiedzy i działań na rzecz dziedzictwa żydowskiego. Stanowi także źródło informacji o bieżących projektach mających na celu przywracanie pamięci o 3,5-milionowej społeczności Żydów polskich oraz ochronę i popularyzację jej dziedzictwa. Wirtualny Sztetl odpowiada idei ogólnodostępnego, otwartego „muzeum bez murów”, które stanowi dopełnienie tradycyjnych form edukacji kulturalnej i pozwala twórczo angażować zwiedzających w tworzenie wirtualnej ekspozycji.

Przez kilka lat działalności Wirtualny Sztetl miał charakter społecznościowy[1]. Użytkownicy współtworzyli narrację historyczną o żydowskich miasteczkach polskich miast i miasteczek, dodając informacje w każdym z działów oddanych im do redakcji.

Strona zintegrowana jest z innymi serwisami społecznościowymi, np. Facebook[5] i YouTube[6]. Wśród autorów tekstów są zarówno pracownicy naukowi, lokalni działacze, jak i osoby, które chcą podzielić się swoją wiedzą o żydowskich miasteczkach[7].

Wirtualny Sztetl jest dostępny w czterech wersjach językowych: polskiej, angielskiej, niemieckiej i hebrajskiej. Obraz historii i relacji polsko-żydowskich został zbudowany dzięki wysiłkowi wielu instytucji, organizacji i osób prywatnych. W przeszłości źródłem informacji były, m.in. portal Polin, portal Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, JRI Poland, a także portal społeczności lokalnej jewish.org.pl. Wirtualny Sztetl skorzystał z doświadczeń takich projektów internetowych jak: izrael.badacz.org, PWN i Diapozytyw (Instytut Adama Mickiewicza), jak również czerpie z wieloletniej współpracy Muzeum Historii Żydów Polskich z Żydowskim Instytutem Historycznym[8][9].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b Na początku było marzenie. Jak powstawało Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. 1993-2014., Warszawa: Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, 2014, s. 206, ISBN 978-83-938434-3-5.
  2. ↑ a b O projekcie.
  3. ↑ O projekcie [online].
  4. ↑ Sybilla 2018 dla Wirtualnego Sztetla i akcji Żonkile!. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. [dostęp 2021-06-06]. (pol.).
  5. ↑ Wirtualny Sztetl / Portal Muzeum POLIN. [dostęp 2025-10-07].
  6. ↑ Wirtualny Sztetl / Portal Muzeum POLIN [online], YouTube [dostęp 2025-10-07].
  7. ↑ O projekcie | Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2025-10-07].
  8. ↑ Wirtualny Sztetl – Więcej o projekcie. sztetl.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-11)].. Muzeum Historii Żydów Polskich. [dostęp 2013-05-10].
  9. ↑ Wirtualny Sztetl. Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie, 24.01.2011. [dostęp 2013-05-10].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wirtualny_Sztetl&oldid=77764845”