Przejdź do zawartości

Tom Hanks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tom Hanks
Ilustracja
Tom Hanks (2024)
Imię i nazwisko

Thomas Jeffrey Hanks

Data i miejsce urodzenia

9 lipca 1956
Concord

Zawód

aktor, reżyser, producent filmowy

Współmałżonek

Samantha Lewes (1978–1987)
Rita Wilson (od 1988)

Lata aktywności

od 1977

Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Thomas Jeffrey Hanks[1] (ur. 9 lipca 1956 w Concord[2][3]) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy.

Dwukrotny laureat Oscara za pierwszoplanowe role w filmach Filadelfia (1993) i Forrest Gump (1994) oraz Złotej Maliny za drugoplanową rolę w filmie Elvis (2022).

1 lipca 1992 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard[4][5].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Rodzina i edukacja

[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Amosa Mefforda Hanksa (1924–1992) i Janet Marylyn Frager z domu Matthews (1932–2016)[6]. Jego ojciec (mający angielskie pochodzenie) był kucharzem, a matka (z portugalskimi korzeniami) pracowała jako kelnerka[7]. Jest spokrewniony z 16. prezydentem USA Abrahamem Lincolnem za sprawą Luke’a Hanksa (ur. 1685), pradziada matki Lincolna – Nancy Hanks[8][9]. Ma dwoje starszego rodzeństwa: Sandrę Lynn (ur. 1950) i Lawrence’a „Larry’ego” (ur. 1953), i młodszego brata, Jimmy’ego (ur. 1961)[10], który również został aktorem i m.in. był dublerem Toma w filmie Forrest Gump[11]. Do piątego roku życia mieszkał w Bedding[12]. Po rozstaniu rodziców w 1962 pozostał z ojcem i starszym rodzeństwem, z którymi często zmieniał miejsce zamieszkania[13], natomiast wakacje i niektóre weekendy spędzał z matką i młodszym bratem w Red Bluff (Kalifornia)[14]. Jego rodzice weszli jeszcze w kilka związków małżeńskich, a część z nich skończyła się rozwodami[15].

W dzieciństwie trenował judo i baseball, a w liceum należał do drużyny piłkarskiej i biegał na 440 m[16]. Jako dziecko przejawiał również zainteresowanie aktorstwem i teatrem, m.in. zabawiając domowników i chętnie uczestnicząc w przedstawieniach szkolnych[17]. Duży wpływ na jego życie miało obejrzenie filmu Stanleya Kubricka 2001: Odyseja kosmiczna[18]. Uczęszczał do liceum Skyline w Oakland i dwuletniej szkoły policealnej Chabot Community College w Hayward oraz studiował aktorstwo na Uniwersytecie Stanowym w Sacramento, jednak porzucił go jesienią 1978 po półtora roku nauki[19]. Aktorstwa w okresie licealnym uczył go Rawley Fansworth[20]. Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej pracował jako goniec w hotelu Hilton w Oakland[21].

Kariera aktorska

[edytuj | edytuj kod]

W 1972, za namową szkolnego kolegi, Johna Gilkersona, zapisał się do licealnego kółka teatralnego, w którym aktorstwa uczył Rawley Farnsworth[22]. W tym okresie zagrał m.in. Andrzeja Chudogębę w Wieczorze Trzech Króli Williama Shakespeare’a, reżysera w The Potboiler i Luthera Billisa w musicalu South Pacific[23]. W 1975 zagrał główną rolę męską w szkolnym przedstawieniu Thorntona Wildera Nasze miasto w Chabot Community College w Hayward[24]. W 1977 zagrał służącego Jaszę w sztuce Antona Czechowa Wiśniowy sad (reż. Vincent Dowling) w Civic Center[25]. W tym okresie zajmował się także scenografią, dekoracjami i oświetleniem w teatrze[26]. W 1977 został asystentem kierownika sceny w Sacramento Civic Theatre[27]. Był aktorem w Great Lakes Shakespeare Festival[28] w którym zagrał m.in. służącego Rajnolda w Hamlecie[29], a za rolę Proteusa w sztuce Dwaj panowie z Werony (reż. Vincent Dowling) dostał nagrodę dla najlepszego aktora 1978 roku przyznaną przez Cleveland Critics Circle[30]. Zagrał Grumia w spektaklu objazdowym Poskromienie złośnicy (reż. Dan Sullivan)[31].

Latem 1978 wyjechał do Nowego Jorku, by rozwijać karierę aktorską[32]. Mimo udziału w licznych przesłuchaniach aktorskich, nie dostawał intratnych propozycji, dlatego przez kilka miesięcy pobierał zasiłek dla bezrobotnych[33]. W 1979 zagrał w dwóch sztukach w Cleveland i został obsadzony w roli studenta Elliota w niezależnym horrorze Armanda Mastroianniego On wie, że jesteś sam (1980)[34]. Nawiązał współpracę menedżerską z Simonem Maslowem i agencją aktorską J. Michael Bloom Agency[35]. Popularność przyniosła mu rola Kipa/Buffy w telewizyjnym serialu komediowym Bosom Buddies (1980–1982)[36]. Zagrał drugoplanowe role w serialach: Taxi, Statek miłości i Family Ties, a także wcielił się w studenta Robbiego Wheelinga w filmie telewizyjnym Stevena Hillarda Sterna Zagrajmy w „Lochy i potwory” (1982)[37]. Pracował także jako kierownik sceny w Gene Dynarski Theater w Los Angeles[38].

Dzięki występowi w jednym z odcinków serialu Happy Days (1982) został dostrzeżony przez Rona Howarda, który obsadzoł go w roli przedsiębiorcy Allena Bauera, który zakochuje się w syrenie (Daryl Hannah), w kasowej komedii romantycznej Plusk (1984)[39]. Po sukcesie Plusku zaczął być uznawany przez recenzentów i widzów za komika[40], na co wpływ miały role w filmach komediowych: zagrał Rocka Gassko w dochodowej komedii erotycznej Neala Israela Wieczór kawalerski (1984), skrzypka Richarda Drew w fatalnie przyjętej komedii kryminalnej Stana Dragotiego Człowiek w czerwonym bucie (1985), playboya Lawrence’a Bourne’a III w komedii Nicholasa Meyera Ochotnicy (1985), Daniela, syna protestanckiego pastora zakochanego w sefardyjce, w niskobudżetowym dramacie Mosza Mizrachiego Zawsze, gdy mówimy „żegnaj” (1986) i Davida Basnera w komediodramacie Garry’ego Marshalla Bez zrozumienia (1986)[41].

Hanks (1989)

Występ w roli Waltera Fieldinga w komedii Richarda Benjamina Skarbonka (1986) zapewnił mu wzrost wynagrodzenia – wówczas zaczął zarabiać po milion dolarów za film[42]. W tym okresie coraz częściej być porównywany przez krytyków do Cary’ego Granta[43], a w późniejszym okresie – także do Jamesa Stewarta[44]. Za rolę Josha Baskina, 12-latka uwięzionego w ciele 35-letniego mężczyzny, który znajduje zatrudnienie w fabryce zabawek, w komedii Penny Marshall Duży (1988), otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora[45]. Następnie pojawił się w docenionej przez krytyków roli Stevena Golda, studenta medycyny, który marzy o byciu komikiem, w chłodno przyjętym przez widzów komediodramacie Davida Seltzera Puenta (1988)[46]. Zagrał także w komediach: Na przedmieściach (1989) Joego Dantego, Turner i Hooch (1989) Rogera Spottiswoode’a i Joe kontra wulkan (1990) Johna Patricka Shanleya[47]. W tym czasie odrzucił propozycję zagrania głównych ról w Stowarzyszeniu Umarłych Poetów (1989) Petera Weira i Polu marzeń (1989) Phila Aldena Robinsona, pracował też nad scenariuszem dramatu Luisa Mandokiego Kiedy mężczyzna kocha kobietę (1994), w którym miał zagrać główną rolę męską, ale projekt wówczas został zawieszony i powstał kilka lat później już z inną ekipą[48]. Po fatalnym odbiorze jego kreacji zadufanego w sobie maklera Shermana McCoya w słabo przyjętym przez widzów i krytyków komediodramacie Briana De Palmy Fajerwerki próżności (1990), za którą otrzymał 5 mln dol., zawiesił karierę aktorską[49]. Wrócił do grania krytycznie ocenionym występem w dramacie fantasy Richarda Donnera Marzyciele, czyli potęga wyobraźni (1992)[50].

Hanks (1995)

Po podpisaniu kontraktu z agencją Creative Artists postanowił już nie przyjmować propozycji zagrania mało wymagających emocjonalnie ról w schematycznych komediach[51]. Nowy etap w karierze zapoczątkował ciepło przyjętą przez krytyków rolą Jimmy’ego Dugana, byłego baseballisty i zarazem alkoholika z nadwagą, który zostaje trenerem kobiecej drużyny, w kasowej komedii sportowej Penny Marshall Ich własna liga (1992)[51]. Zdobył uznanie dzięki roli Sama, owdowiałego architekta samotnie wychowującego syna, który opisuje swoją wizję idealnej miłości podczas radiowej audycji prowadzonej przez psychiatrę, w dobrze przyjętej przez widzów komedii romantycznej Nory Ephron Bezsenność w Seattle (1993)[52]. Postrzeganie Hanksa jako aktora dramatycznego zmieniło się po jego roli Andrew Becketta, rozchwytywanego homoseksualnego prawnika, który po zachorowaniu na AIDS traci pracę w kancelarii, w kasowym dramacie Jonathana Demmego Filadelfia (1993)[53]. Za występ w tym filmie otrzymał Oscara dla najlepszego aktora[54]. Podczas przemowy po odebraniu nagrody wyoutował swojego dawnego nauczyciela aktorstwa, Rawleya Farnswortha, co stało się podstawą do scenariusza filmu Franka Oza Przodem do tyłu (1997)[55].

Za tytułową rolę niewinnego i wyjątkowo dobrego mężczyzny upośledzonego umysłowo, który – dzięki splotowi przypadków i niezwykłym zbiegom okoliczności – osiąga sukces m.in. jako gracz footballu amerykańskiego, żołnierz w Wietnamie i magnat połowu krewetek, w kasowym komediodramacie Roberta Zemeckisa Forrest Gump (1994) otrzymał kolejnego Oscara dla najlepszego aktora, stając się zarazem drugim (po Spencerze Tracym) aktorem, który dwa razy z rzędu zdobył Nagrodę Akademii Filmowej[56]. Wierząc w sukces filmu, podczas konstruowania kontraktu zrzekł się swojej wielomilionowej gaży na rzecz blisko ośmioprocentowego udziału w przychodach[57]. W listopadzie 1994 otrzymał nagrodę im. Louelli Parsons, przyznawaną przez Hollywood Womens Press Club osobom, które prezentują publicznie najlepszy wizerunek branży rozrywkowych; wyróżnienie Hanksa argumentowano „społeczną świadomością jego filmów”[58]. W 1995 został określony przez redakcję „Hollywood Reporter” jednym z pięciu największych gwiazd Hollywood, a w 1996 uzyskał tytuł najlepszego aktora od redakcji „Screen International” i otrzymał tytuł człowieka roku od władz Uniwestytetu Harvarda[11]. Jego ówczesna gaża wzrosła do ok. 25 mln dol. za film[59]. Odrzucił propozycję wcielenia się w prezydenta Richarda Nixona w filmie biograficznym Olivera Stone’a Nixon (1995)[60]. Wcielił się w astronautę Jima Lovella w kasowym filmie katastroficznym Rona Howarda Apollo 13 (1995)[61] i użyczył głosu szeryfowi Chudemu w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story (1995)[62].

Często obsadzany jest w rolach mężczyzn, z którymi łatwo jest się utożsamić widzom[63]. Nie grywa w filmach akcji i nie występuje w scenach erotycznych[64].

W latach 90. założył firmę produkcyjną Clavius Base[65]. Jako reżyser zadebiutował komediodramatem Szaleństwa młodości (1996), który nakręcił na podstawie własnego scenariusza, do którego skomponował cztery piosenki i w którym zagrał drugoplanową rolę menedżera zespołu The Trends[66]. Był producentem wykonawczym, scenarzystą i narratorem serialu Z Ziemi na Księżyc (1998), który z budżetem wynoszącym 65 mln dol. był wówczas najdroższym projektem telewizyjnym w historii, a w 1998 został wyróżniony nagrodą Emmy za najlepszy miniserial[67]. W kolejnych latach wyprodukował m.in. miniseriale: Kompania braci (2001)[68] i John Adams (2008)[69] oraz filmy: Moje wielkie greckie wesele (2002)[70], Ekspres polarny (2004)[71] i Mamma Mia! (2008)[69].

Za rolę kapitana Johna Millera w kasowym i świetnie przyjętym przez widzów dramacie wojennym Stevena Spielberga Szeregowiec Ryan (1998) otrzymał nominację do Oscara[72]. Następnie zagrał Joe Foxa, bezwzględnego właściciela firmy Fox Books, który zakochuje się w Kathleen Kelly (Meg Ryan), w kasowej komedii romantycznej Nory Ephron Masz wiadomość (1998), a za swoją rolę w filmie otrzymał 25 mln dol. gaży[73]. Odrzucił propozycję zagrania jurnego, wygadanego gubernatora Jacka Stantona w komediodramacie Mike’a Nicholsa Barwy kampanii (1998)[74]. Zagrał Paula Edgecombe’a, dowódcę strażników więzienia w Cold Pountain w Luizjanie, w nominowanym do Oscara dramacie obyczajowym Franka Darabonta Zielona mila (1999), ekranizacji powieści Stephena Kinga o tym samym tytule[75]. Powrócił do zdubbingowania szeryfa Chudego w filmie animowanym Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 2 (1999)[76]. Za rolę Chucka Nolanda, który przeżywa katastrofę lotniczą i zostaje rozbitkiem na bezludnej wyspie, w dramacie Roberta Zemeckisa Cast Away: Poza światem (1999) otrzymał piątą w karierze nominację do Oscara dla najlepszego aktora[77].

Hanks (2009)

Filmowy wizerunek „mężczyzny z sąsiedztwa” przełamał rolą Michaela Sullivana, mordercy na usługach mafii, a jednocześnie troskliwego męża i ojca, w dramacie gangsterskim Sama Mendesa Droga do zatracenia (2002)[78]. Następnie zagrał Carla Hanratty’ego, agenta FBI ścigającego oszusta, Franka Abagnale’a Juniora (Leonardo DiCaprio), w kasowej komedii kryminalnej Stevena Spielberga Złap mnie, jeśli potrafisz (2002)[79]. Dobrą passę Hanksa przerwała fatalnie oceniona przez krytyków rola profesora Goldthwaita Higginsona Dorra III, który planuje skok na kasyno, w słabo przyjętej komedii kryminalnej Joela i Ethana Coenów Ladykillers, czyli zabójczy kwintet (2004)[80]. Sukcesu komercyjnego nie osiągnęła także komedia romantyczna Stevena Spielberga Terminal (2004), w której zagrał Viktora Navorskiego, imigranta uwięzionego na wiele miesięcy na lotnisku JFK w Nowym Jorku[81]. Wystąpił w epizodycznej roli Elvisa w komedii romantycznej Joela Zwicka Zabójcza blondynka (2004)[70]. Zagrał Roberta Langdona, profesora historii Uniwersytetu Harvarda, który odkrywa wskazówki ukryte w dziełach Leonarda da Vinci, wierząc, że doprowadzą go one do Świętego Graala, w kasowym dramacie Rona Hwarda Kod da Vinci (2006)[82], a także w jego dwóch kontynuacjach: Anioły i demony (2009) oraz Inferno (2016)[83]. Wcielił się w tytułowego bohatera komediodramatu Mike’a Nicholsa Wojna Charliego Wilsona (2007) o teksańskim kongresmanie, który wyrusza na misję mającą zwiększyć zbrojną pomoc Ameryki dla bojówek mudżahedinów walczących z Sowietami po inwazji na Afganistan[84]. Ponownie użyczył głosu szeryfowi Chudemu w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 3 (2010)[85]. Zagrał drugoplanową rolę Thomasa Schella, ojca Oskara (Thomas Horn), w dramacie Stephena Daldry’a Strasznie głośno, niesamowicie blisko (2011)[86].

Wyreżyserował i wyprodukował komediodramat Larry Crowne. Uśmiech losu (2011), do którego współtworzył scenariusz i w którym zagrał tytułową rolę[87]. Obraz osiągnął umiarkowany sukces komercyjny, podobnie jak kolejny film z udziałem Hanksa, czyli dramat fantastycznonaukowy Lany i Lilly Wachowskich oraz Toma Tykwera Atlas chmur (2012), w którym zagrał sześć różnych ról[88].

Hanks (2013)

W 2013 powrócił na scenę teatralną występem w broadwayowskim spektaklu Lucky Guy[89]. W tym samym roku premierę miały dwa filmy z Hanksem w roli głównej: nominowany do Oscara dramat Paula Greengrassa Kapitan Phillips, w którym wcielił się w Richarda Phillipsa, kapitana okrętu MV Maersk Alabama porwanego w 2009[90], i dramat historyczny Johna Lee Hancocka Ratując pana Banksa, w którym zagrał Walta Disneya[91]. Następnie podjął się roli pana Macauleya w dramacie wojennym Meg Ryan Ithaca (2015) i prawnika Jamesa Donovana w dreszczowcu Stevena Spielberga Most szpiegów (2015)[92]. Wystąpił w teledysku do utworu Carly Rae Jepsen „I Really Like You” (2015)[93]. Po występie w roli Alana Claya w komediodramacie Toma Tylwera Hologram dla króla (2016)[92] wcielił się w Chesleya Sullenbergera w kasowym dramacie biograficznym Clinta Eastwooda Sully (2016) o awaryjnym wodowaniu samolotu pasażerskiego na rzece Hudson[94]. Wystąpił jako Ben Bradlee, redaktor „The Washington Post”, w nominowanym do Oscara dramacie politycznym Stevena Spielberga Czwarta władza (2018)[95]. Następnie powrócił do dubbingowej roli szeryfa Chudego w filmie animowanym produkcji Pixar i Walt Disney Pictures Toy Story 4 (2019)[96].

W 2019 wydał zbiór opowiadań „Kolekcja nietypowych zdarzeń”[97]. Za kreację Freda Rogersa, prowadzącego program telewizyjny dla dzieci Mister Rogers’s Neighbourhood, w dramacie biograficznym Marielle Heller Cóż za piękny dzień (2019) otrzymał nominację do Złotego Globu i Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego[98]. W 2020 na gali rozdania Złotych Globów otrzymał Nagrodę im. Cecila B. DeMille’a za „wybitny wkład w świat rozrywki”[99]. Za występ w roli Toma Parkera, menedżera Elvisa Presleya w dramacie biograficzno-muzycznym Baza Luhrmanna Elvis (2022)[100], otrzymał Złotą Malinę za najgorszą rolę drugoplanową.

Działalność społeczna i dobroczynna

[edytuj | edytuj kod]

Wspierał finansowo wielu polityków amerykańskiej Partii Demokratycznej[101]. Był zwolennikiem Billa Clintona, co wyraził m.in. wsparciem finansowym funduszu adwokackiego prezydenta po ujawnieniu jego romansu z Moniką Lewinsky[102]. W czasie prezydenckiej kampanii wyborczej w USA w 2008 wyraził publiczne poparcie dla Baracka Obamy[103], m.in. użyczając głosu jako narrator w spocie wyborczym kandydata[104].

Publicznie wyraża swoje poparcie dla idei małżeństw osób tej samej płci, a w 2008 zaangażował się w ruch sprzeciwu wobec propozycji poprawki konstytucyjnej w amerykańskim stanie Kalifornia (tzw. Propozycja 8), która – precyzując obowiązującą w Kalifornii definicję związku małżeńskiego jako związku „między mężczyzną i kobietą” – eliminowała prawo par tej samej płci do zawierania małżeństw[105].

Wspierał chorych na AIDS[106].

W 1999 wspomógł zbiórkę pieniędzy na budowę pomnika w Waszyngtonie, upamiętniającego ofiary drugiej wojny światowej, i muzeum w Nowym Orleanie, poświęcone lądowaniu w Normandii[106].

Publicznie protestował przeciwko wojnie w Iraku[107].

Wspiera idee pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych i ochrony środowiska naturalnego. Posiada samochód elektryczny[108].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

W okresie licealnym był związany z Carol Wiele[109]. Od 4 stycznia 1980 do 1987 był żonaty z aktorką Susan Dillingham (ps. Samantha Lewes), z którą ma syna, Colina (ur. 24 listopada 1977), i córkę, Elizabeth (ur. 17 maja 1982)[110]. Na planie filmu Ochotnicy poznał aktorkę Ritę Wilson, z którą ożenił się w kwietniu 1988 i ma dwóch synów: Chestera (ur. 1990) i Trumana Theodore’a (ur. 26 grudnia 1995)[111].

W okresie licealnym dołączył do chrześcijańskiego kościoła Pierwszego Przymierza, do którego przynależał przez cztery lata[112]. Dla drugiej żony zmienił wyznanie na prawosławne[113].

Ma dom w dzielnicy Pacific Palisades, luksusową posiadłość w Malibu i apartament w Nowym Jorku[114], a także domek letniskowy na wyspie Andiparos i willę na wyspie Patmos[115]. Przyjaźni się z reżyserem Stevenem Spielbergiem i aktorką Meg Ryan[116]. Jest wielbicielem serialu Star Trek[117], astronomii[118], fanem zespołu muzycznego The Dave Clark Five[119], kibicem drużyny baseballowej Cleveland Indians[120] i fanem twórczości literackiej Chaima Potoka, Alana Fursta, Richarda Bena Cramera, Davida McCullougha i Stephena Ambrose’a[121]. Na potrzeby roli w filmie Człowiek w czerwonym bucie nauczył się grać na skrzypcach[122]. Kolekcjonuje maszyny do pisania[123].

Znany jest z częstych interakcji ze swoimi fanami, zarówno podczas spotkań na żywo, jak i za pośrednictwem Internetu[124]. Po tym, jak podczas wycieczki do Węgrzech w 2017 sfotografował się przy samochodzie marki Polski Fiat 126p, Monika Jaskólska zorganizowała zbiórkę pieniędzy na auto dla aktora[125]. Pojazd ostatecznie ufundował Rafał Sonik[126], a pieniądze ze zbiórki zostały przekazane szpitalowi pediatrycznemu w Bielsku-Białej. Hanks również wsparł szpital, przekazując mu fundusze oraz książkę z własnym podpisem i odrestaurowaną Syrenę 105 na aukcję internetową[127][126].

W grudniu 2019 przyjął greckie obywatelstwo[128].

W latach 80. przez kilka miesięcy uczęszczał na psychoterapię[129]. W 2013 zdiagnozowano u niego cukrzycę typu 2[130]. W marcu 2020 w trakcie pobytu w Australii zaraził się wirusem COVID-19, a po hospitalizacji wrócił do USA[131].

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]

Filmy

[edytuj | edytuj kod]
Hanks jako Forrest Gump (1994)
Tom Hanks na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto (2019)

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Dubbing

[edytuj | edytuj kod]

Publikacje

[edytuj | edytuj kod]
  • W 2017 zadebiutował w roli pisarza, a jego debiutancki zbiór opowiadań pt. Kolekcja nietypowych zdarzeń został wydany w Polsce przez Wydawnictwo Wielka Litera[132].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i nominacje

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Tom Hanks [online], Biography [dostęp 2021-04-21] (ang.).
  2. ↑ Monitor, „Entertainment Weekly”, 13 lipca 2012, s. 20.
  3. ↑ Tom Hanks Biography (1956–) [online], Film Reference [dostęp 2021-04-21].
  4. ↑ Tom Hanks. Walk of Fame. [dostęp 2022-08-26]. (ang.).
  5. ↑ Susan King: Hollywood Star Walk: Tom Hanks. „Los Angeles Times”, 2010-06-16. [dostęp 2022-08-26]. (ang.).
  6. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33, 188.
  7. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33, 48.
  8. ↑ Genealogy.com – Family Tree Maker Family History Software and Historical Records.
  9. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 23–24.
  10. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 33.
  11. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 186.
  12. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 33.
  13. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 37, 42, 48–50.
  14. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 47.
  15. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 39, 48, 57.
  16. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 54, 69.
  17. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 42, 47.
  18. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 63.
  19. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 60, 73, 75–76, 82.
  20. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 171.
  21. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 65.
  22. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 69–70.
  23. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 71.
  24. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 74.
  25. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 76–77.
  26. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 77.
  27. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 82.
  28. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 80, 82.
  29. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 358.
  30. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 81.
  31. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 81–82.
  32. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 85.
  33. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 85–87.
  34. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 88.
  35. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 89.
  36. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 90–93.
  37. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 94–95.
  38. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 100.
  39. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 95–96.
  40. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 141.
  41. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 111–114.
  42. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 115.
  43. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 114.
  44. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 305.
  45. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 120–121, 239.
  46. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 142–145.
  47. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 146.
  48. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 146–147.
  49. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 141–142, 150–151, 154, 158, 235.
  50. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 159.
  51. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 160.
  52. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 162.
  53. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 157, 165.
  54. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 158, 170.
  55. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 175.
  56. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 179–180, 183.
  57. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 180–182.
  58. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 185–186.
  59. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197.
  60. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 268.
  61. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197–198.
  62. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 229.
  63. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 11–12, 17, 163–164, 208, 248, 283.
  64. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 15, 303.
  65. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 204.
  66. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 223, 227.
  67. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 205, 209–210.
  68. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 279.
  69. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 316.
  70. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 293.
  71. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 294.
  72. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 232–233, 240.
  73. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 252–256.
  74. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 267.
  75. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 272.
  76. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 380.
  77. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 276–279.
  78. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 283–284.
  79. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 286.
  80. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 289–291.
  81. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 291–292.
  82. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 295, 297–301.
  83. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 313, 316–317.
  84. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 319.
  85. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 388.
  86. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 389.
  87. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 321.
  88. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 322.
  89. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 325.
  90. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 327–329.
  91. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 329.
  92. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 331.
  93. ↑ Carly Rae Jepsen Interview: „I Really Like You,” Tom Hanks & New Album. Billboard, 2015-03-09. (ang.).
  94. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 329, 332.
  95. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 336–337.
  96. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 337.
  97. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 341.
  98. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 12, 345–348, 357.
  99. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 357.
  100. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 351.
  101. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 259.
  102. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 257, 262–266.
  103. ↑ Beware: Celebrity Endorsement par Tom Hanks. vids.myspace.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-04)]. from Vidéos MySpaceTV.
  104. ↑ Michael Memoli: Grassroots reactions to Obama’s „The Road We’ve Traveled” Video. Las Angeles Times, 2012-03-16. [dostęp 2012-03-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-16)].
  105. ↑ „Tom Hanks Get Payback for Prop 8” from Lonsberry.com.
  106. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 244.
  107. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 260.
  108. ↑ „Hollywood Loves Hybrid Cars”, The Washington Post.
  109. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 64.
  110. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 79–80, 83, 86, 89, 94, 101.
  111. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 113, 126, 135, 138, 227.
  112. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 61–62, 66–67.
  113. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 134.
  114. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 25, 158.
  115. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 336.
  116. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 217, 230, 244–245, 247–248.
  117. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 78.
  118. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 197, 202–203.
  119. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 227.
  120. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 61.
  121. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 342.
  122. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 113.
  123. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 339.
  124. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 9–13, 18–19.
  125. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 10–11.
  126. 1 2 Gardner 2022 ↓, s. 11.
  127. ↑ „Nie ukrywam, że było mi trochę ciasno”. Tom Hanks odebrał malucha. TVN24.pl. [dostęp 2018-10-22].
  128. ↑ Informacja prasowa, na zdjęciu: z premierem Grecji Kyriakosem Mitsotakisem.
  129. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 120.
  130. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 352.
  131. ↑ Hadley Freeman, Tom Hanks on surviving coronavirus: 'I had crippling body aches, fatigue and couldn’t concentrate’, „The Guardian”, 6 lipca 2020, ISSN 0261-3077 [dostęp 2024-06-26] (ang.).
  132. ↑ Tom Hanks debiutuje w roli pisarza – Aktualności – [online], virtualo.pl [dostęp 2018-02-05] (pol.).
  133. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 333.
  134. ↑ Tom Hanks reçoit la Légion d’honneur en famille. parismatch.com, 21 maja 2016. [dostęp 2024-06-06]. (fr.).
  135. ↑ Gardner 2022 ↓, s. 334.
  136. 1 2 l, Tom Hanks [online], fdb.pl [dostęp 2022-01-14] (pol.).
  137. ↑ Tom Hanks [online], PolskieRadio.pl [dostęp 2022-01-14].
  138. ↑ Oscary 2020: wyniki – jaki film miał najlepsze efekty specjalne? [online], benchmark.pl, 10 lutego 2020 [dostęp 2022-01-14] (pol.).
  139. ↑ Złote Globy 2020. Tom Hanks odebrał nagrodę za całokształt twórczości. Aktor popłakał się na scenie [online], gazetapl [dostęp 2022-01-14] (pol.).
  140. 1 2 3 Razzies 2023: Blonde and Tom Hanks among winners at awards for ‘worst’ in film ahead of Oscars [online], independent.co.uk [dostęp 2023-03-13].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • David Gardner: Tom Hanks. Enigma. Mikołaj Kluza (tłum.). Kraków: Wydawnictwo Znak Horyzont, 2022. ISBN 978-83-240-8539-2.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tom_Hanks&oldid=79180676”