Tallboy
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Typ |
swobodnie opadająca |
| Historia | |
| Lata produkcji |
1944-1945 |
| Używana w latach |
1944 - 1945 |
| Dane techniczne | |
| Długość |
640 cm |
| Średnica |
97 cm |
| Masa |
5 400 kg |
| Masa mat. wybuchowego |
2400 kg torpeksu (mieszanina 42% heksogenu, 40% TNT, 18% aluminium |
| Dane operacyjne. Użytkownicy | |
| Wielka Brytania | |
Tallboy (ang. wysoki chłopiec) – bomba lotnicza odłamkowo-burząca, o masie 5400 kg używana w czasie II wojny światowej, mniejsza wersja najcięższej bomby lotniczej Grand Slam[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Bomba została skonstruowana przez brytyjskiego inżyniera Barnesa Wallisa według opracowanego przez niego konceptu bomby earth quake. Rozmiary i masa bomby były tak duże, że mógł ją przenosić tylko jeden ciężki bombowiec – Avro Lancaster, dysponujący odpowiednio dużą komorą bombową. Po raz pierwszy użyta w czerwcu 1944 roku do niszczenia niemieckich schronów na terenie Francji. Zwłaszcza dotyczyło to schronów dla okrętów podwodnych w miejscowości Lorient, a także Brest i Saint-Nazaire. Licencję na produkcję bomb Tallboy zakupiły także Stany Zjednoczone. Na jej podstawie opracowano tam bombę kierowaną VB-13 Tarzon.
W nocy z 8 na 9 czerwca 1944 roku Lancastery 617. Dywizjonu wyposażonych w bomby Tallboy zaatakowały tunel kolejowy w pobliżu Saumur. Oczekiwano, że tunel ten posłuży do przerzutu niemieckiej jednostki pancernej. Tunel i linia kolejowa zostały zniszczone – jeden Tallboy przebił się przez zbocze wzgórza i eksplodował w tunelu około 18 metrów poniżej, całkowicie go blokując. Opóźniło to przerzucenie niemieckiej jednostki pancernej w celu zwalczenia desantu w Normandii[2].
Do końca wojny dywizjon specjalnie przygotowanych bombowców Avro Lancaster zrzucił 854 takie bomby[potrzebny przypis], m.in. zatapiając w 12 listopada 1944 roku niemiecki pancernik „Tirpitz”[3]. Niewybuch bomby tallboy znaleziono we wrześniu 2019 roku w Kanale Piastowskim w Świnoujściu[4]. Została zneutralizowana przez Grupę Nurków Minerów z 12. Dywizjonu Trałowców w Świnoujściu[5][6] podczas próby kontrolowanego procesu rozbrojenia[7] (wykorzystując proces deflagracji, który przeszedł w detonację, co było możliwym przewidywanym scenariuszem.). Bomba została zrzucona prawdopodobnie podczas nalotu zakończonego zatopieniem krążownika „Lützow” w 1945 roku[3].
Tallboy w kulturze
[edytuj | edytuj kod]Niewybuch tego typu bomby występuje w filmie akcji John Rambo, pełniąc istotną rolę dla fabuły filmu, rozgrywającej się w birmańskiej dżungli.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Praca zbiorowa: red. Natalia Gawryluk, Karol Szejko - ARYTMETYKA WOJNY. BITWY II WOJNY ŚWIATOWEJ W 15 INFOGRAFIKACH. Muzeum II wojny światowej, wydanie II poszerzone, Gdańsk, 2024, s. 282, język polski, ISBN 978-83-65957-61-0
- ↑ ROYAL AIR FORCE: OPERATIONS BY THE PHOTOGRAPHIC RECONNAISSANCE UNITS, 1939-1945.. iwm.org.uk, 20 września 2019. [dostęp 2026-01-09].
- ↑ a b Tallboy w Świnoujściu. Jedna z największych bomb z czasów II WŚ odnaleziona koło przeprawy promowej. wiadomosci.gazeta.pl, 20.09.2019. [dostęp 2019-09-21].
- ↑ Waży blisko 5,5 tony i leży na dnie kanału. "Wysoki chłopiec" to gigantyczne wyzwanie dla saperów. www.tvn24.pl, 20 września 2019. [dostęp 2019-09-21].
- ↑ Tallboy wybuchł pod wodą. "Nie będzie stanowił więcej zagrożenia" [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2020-10-13].
- ↑ Neutralizacja bomby lotniczej Tallboy – nowe technologie na rzecz poprawy bezpieczeństwa podczas oczyszczania terenu z niewybuchów. gov.pl. [dostęp 2023-08-15].
- ↑ Jedyna taka akcja na świecie. Tallboy wybuchł pod wodą, minerzy ogłosili sukces [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2020-10-13].