Pismo Azteków

Pismo Azteków
Pismo Nahuatl
	Charakterystyka
Rodzaj	piktograficzne i logograficzne
Typ	jednoszeregowe
Kierunek pisma	od góry do dołu, od lewej do prawej
Języki pisma	nahuatl
Czas używania	Większość zachowanych rękopisów pochodzi z XVI wieku
Twórca	Nahua
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Pismo Azteków, znane również jako Pismo Nahuatl – przedkolumbijski rodzaj pisma nahuatl, który posługiwał się piktogramami i logogramami^[1]. Pismo używane było w środkowym Meksyku przez lud Nahua w okresie postklasycznym^[2].

Pochodzenie

Pismo Azteków wywodzi się z systemów pisania używanych w środkowym Meksyku, takich jak pismo zapoteckie. Uważa się, że pierwsze inskrypcje znalezione w Oaxaki zakodowały pismo zapoteckie(inne języki), częściowo ze względu na sufiksy numeryczne charakterystyczne dla języków zapoteckich^[3].

Cyfry

Aztecki system liczbowy był dwudziestkowy^[4]. Takim samym systemem posługiwali się również Majowie^[5]. Pojedyncze cyfry, od jednego do dziesięciu, były oznakowane kropkami lub co pięć cyfr, flagami (5, 10, 15, 20)^[4]. Od 100 do czterystu symbolem cyfr był jodła, którą dzielono na cztery części: 1/4 to 100, 2/4 to 200, 3/4 to 300, a cała jodła oznacza 400^[4]. W ten sam sposób przedstawiano większe cyfry, np. od 2000 do 8000, ale tym razem symbolem była wiązka^[4].

Wymarcie

Pismo Azteków wyszło z użycia z powodu władz kolonialnych, kościelnych i rządowych, przy współudziale miejscowej ludności, która została zindoktrynowana kulturą hiszpańską. Stara Biblioteka w Texcoco, która według ówczesnych źródeł zawierała największy zbiór literacki i historyczny, została zniszczona przez rząd kolonialny na rozkaz duchowego Juan de Zumárraga, który zebrał azteckie dokumenty i przeznaczył je na spalenie^[6].

Zobacz też

Przypisy

↑ Alfonso Lacadena. Regional Scribal Traditions: Methodological Implications for the Decipherment of Nahuatl Writing. „The PARI Jorunal”. VIII (4), s. 1–22, 2008. San Francisco: Joel Skidmore. ISSN 1531-5398. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. (ang.).
↑ Marlon V. Escamilla, William R. Fowler. Paisajes rituales nahua-pipiles del postclásico en la Costa del Bálsamo, El Salvador. „Entorno”, s. 67–75, 2013. DOI: 10.5377/entorno.v0i53.6306. ISSN 2071-8748. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. (hiszp.).
↑ Justeson 1986 ↓, s. 449.
1 2 3 4 Die Schrift und das Zahlensystem der Azteken. Indianer Welt. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-25)]. (niem.).
↑ Forster 2002 ↓, s. 248.
↑ Michael Arbagi. The Catholic Church and the Preservation of Mesoamerican Archives: An Assessment. „MAC”. 33 (2), s. 114, 2011. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. Cytat: In that same town of Texcoco, Juan de Zumárraga, the first Archbishop of Mexico City, ordered the burning of Aztec glyph documents and art in the 1520s or early 1530s.. (ang.).

Bibliografia

Lynn Forser: Handbock to Life in the Ancient Maya World. Nowy Jork: Oxford Univeristy Press, 2002, s. 248. ISBN 978-0-19-518363-4. OCLC 57319740.
John S. Justeson. The Origin of Writing Systems: Preclassic Mesoamerica. „World Archaeology”. 17 (3), s. 437–458, luty 1986. Taylor & Francis Ltd.. DOI: 10.1080/00438243.1986.9979981. ISSN 0043-8243. OCLC 2243103. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. (ang.).

[1] Alfonso Lacadena. Regional Scribal Traditions: Methodological Implications for the Decipherment of Nahuatl Writing. „The PARI Jorunal”. VIII (4), s. 1–22, 2008. San Francisco: Joel Skidmore. ISSN 1531-5398. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. (ang.).

[2] Marlon V. Escamilla, William R. Fowler. Paisajes rituales nahua-pipiles del postclásico en la Costa del Bálsamo, El Salvador. „Entorno”, s. 67–75, 2013. DOI: 10.5377/entorno.v0i53.6306. ISSN 2071-8748. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. (hiszp.).

[CITEREFJusteson1986449-3] Justeson 1986 ↓, s. 449.

[cyfry-4] 1 2 3 4 Die Schrift und das Zahlensystem der Azteken. Indianer Welt. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-25)]. (niem.).

[CITEREFForster2002248-5] Forster 2002 ↓, s. 248.

[6] Michael Arbagi. The Catholic Church and the Preservation of Mesoamerican Archives: An Assessment. „MAC”. 33 (2), s. 114, 2011. [dostęp 2025-07-23]. [zarchiwizowane z adresu]. Cytat: In that same town of Texcoco, Juan de Zumárraga, the first Archbishop of Mexico City, ordered the burning of Aztec glyph documents and art in the 1520s or early 1530s.. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]