Max Liebermann

Max Liebermann

Max Liebermann (fot. 1904)
Data i miejsce urodzenia	20 lipca 1847 Berlin
Data i miejsce śmierci	8 lutego 1935 Berlin
Narodowość	Niemiec
Dziedzina sztuki	malarstwo
Epoka	impresjonizm
Muzeum artysty	Villa Liebermann w Wannsee
Odznaczenia

Max Liebermann (ur. 20 lipca 1847 w Berlinie, zm. 8 lutego 1935 tamże) – niemiecki malarz i grafik pochodzenia żydowskiego. Przedstawiciel realizmu, a później impresjonizmu, był współzałożycielem Berlińskiej Secesji.

Życiorys

Urodził się jako syn zamożnego żydowskiego przemysłowca, Louisa Philippe Liebermanna i jego żony (z domu Hall). Brat Felix Liebermann (1851–1925) był historykiem; kuzyn Carl Theodore Liebermann (1842–1914) był chemikiem. Dziadek malarza – Joseph Lieberman, był przedsiębiorcą włókienniczym, który jako pierwszy w Prusach zbudował maszyny do produkcji bawełny, tkanin i tym samym złamał angielski monopol.

Liebermann najpierw studiował prawo i filozofię na Uniwersytecie w Berlinie, a później malarstwo i rysunek w Weimarze w 1869 i w Paryżu w 1872 roku, gdzie malował pod wpływem Gustawa Courbeta, Milleta i Munkacsy'ego. Studiował u Charlesa Verlata, Carla Steffecka i Ferdinanda Wilhelma Pauwelsa.

Podczas wojny francusko-pruskiej (1870–1871), Lieberman służył koło Metzu jako medyk z zakonu joannitów. W latach 1873–1878 ponownie przebywał w Paryżu, następnie (1878–1884) działał w Monachium, później w Berlinie. Odbył podróż naukową do Holandii 1876–1877, gdzie wpływ wywarło na niego malarstwo Israelsa. W 1923 odznaczony orderem Pour le Mérite za Naukę i Sztukę.

Twórczość

Malował pejzaże, portrety, sceny religijne i rodzajowe. Tworzył akwaforty. Początkowo tworzył realistyczne obrazy w ciemnej tonacji (Kobiety skubiące gęsi i Wyplatanie koszyków, 1872), później rozjaśnił paletę w plenerowych kompozycjach z Holandii: miejskich (np. Dom starców w Amsterdamie, 1880, sceny z tamtejszego sierocińca, 1876-1884) i wiejskich (Wiązanie sieci, 1889, kobiety z kozami, 1889, 1890). Po 1890 wprowadził efekty impresjonistyczne, wykształcając ostatecznie swój styl, uwidoczniony w takich obrazach jak sceny kąpiących się chłopców (1896, 1898, 1900, 1907, 1909), temat jeźdźców (m.in. Gra w polo, 1903, 1907), zwłaszcza na morskiej plaży, zapoczątkowany w 1900 i kontynuowany do lat 30. XX w., czy ujęcia żydowskiej uliczki w Amsterdamie (1884, 1905, 1908, 1909), a także w szczególnie licznych pejzażach z najbliższego otoczenia w Wannsee, gdzie od 1909 miał wiejską posiadłość.

Oprócz wielu autoportetów i przedstawień swych bliskich, był twórcą licznych portretów postaci ze świata sztuki i nauki, m.in. Lovisa Corintha (1899), Gerharta Hauptmanna (1912), Alberta Einsteina (1925), a także prezydenta von Hindenburga (1927).

Był również autorem wydanego w 1916 teoretycznego eseju Die Phantasie in der Malerei (Wyobraźnia w malarstwie).

Galeria

• 
  Kobiety skubiące gęsi (1871/1872)
• 
  Bielenie płótna (1882)
• 
  Kąpiący się chłopcy (1898)
• 
  Pracownia artysty (1902)
• 
  Portret matki artysty (1900)
• 
  Pejzaż pod Noordewijk (1906)
• 
  Na Alster w Hamburgu (1910)
• 
  Uliczka żydowska w Amsterdamie (1908)
• 
  Kwitnące krzewy w Wannsee (1928)
• 
  Portret feldmarszałka von Bülowa (1916)

Bibliografia

• Wielka encyklopedia powszechna PWN. T. 15. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 548-549
• Zdzisław Kępiński: Impresjonizm. Warszawa: WAiF, 1982, s. 383