Maria Pruszkowska

Maria Pruszkowska

Pełne imię i nazwisko	Maria Zofia Pruszkowska-Karwowska
Data i miejsce urodzenia	21 marca 1910 Częstochowa
Data i miejsce śmierci	30 kwietnia 1973 Sopot
Zawód, zajęcie	pisarka
Odznaczenia

Maria Zofia Pruszkowska-Karwowska (ur. 21 marca 1910 w Częstochowie, zm. 30 kwietnia 1973 w Sopocie) – polska pisarka.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie Gustawa Teofila Pruszkowskiego, pochodzącego z rodziny ziemiańskiej, urzędnika Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, i Marii z domu Sobrańskiej. Wczesne lata dzieciństwa spędziła w Częstochowie i Grodzisku Mazowieckim oraz w Lublinie. Około połowy lat 20. z rodzicami przeprowadzili się do Warszawy, gdzie uczęszczała do Gimnazjum Państwowego im. Marii Konopnickiej; w 1930 zdała maturę. Kilka lat uczyła się w Szkole Baletowej Tacjanny Wysockiej, której jednak nie ukończyła. W 1930 rozpoczęła pracę w magistracie m. st. Warszawy jako urzędniczka. W 1932 studiowała przez jeden semestr w Wyższej Szkole Dziennikarskiej. W latach 1935–1936 uczyła się we Włoskim Instytucie Kultury w Warszawie. Ukończyła dwuletnie Studium Społeczno-Oświatowe Wolnej Wszechnicy Polskiej (1939). Pracowała w dziedzinie opieki społecznej, m.in. w Poradni dla Dzieci i Młodzieży w X Ośrodku Zdrowia i Opieki Społecznej w Warszawie. Była też szeregowym Ochotniczej Straży Pożarnej.

Podczas okupacji niemieckiej przebywała w Warszawie i pracowała w fabryce Bruhn-Werke. Brała udział w powstaniu warszawskim, po upadku którego została wywieziona do obozu w Pruszkowie. Stamtąd trafiła na Śląsk do robót rolnych w gospodarstwach niemieckich, następnie do obozu pracy w Niemczech.

Po zakończeniu wojny przebywała w obozie dla przesiedleńców w strefie amerykańskiej Niemiec, potem we Włoszech, a następnie w Anglii. W kwietniu 1947 powróciła do kraju i ponownie zamieszkała w Warszawie, podejmując kolejno pracę urzędniczki opieki społecznej w Zarządzie Miejskim i w dziale socjalnym Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Działała społecznie jako kuratorka Okręgowego Sądu dla Nieletnich. W styczniu 1950 przeniosła się na krótko do Tczewa, następnie na stałe do Sopotu. Mieszkała najpierw przy ulicy Abrahama, a następnie przy ulicy Morskiej 7. Była zatrudniona kolejno w Oddziale Opieki Społecznej oraz w Referacie Kultury Miejskiej Rady Narodowej (do 1952). Ze względów zdrowotnych zrezygnowała z posady w Miejskiej Radzie Narodowej. Przyjmowała różne funkcje, od rejestratorki pacjentów przy gabinecie lekarskim po pracę w ksiqgowości lub zaopatrzeniu w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych oraz w Zakładach Artystyczno-Badawczych w Sopocie. Poważnie chora na reumatyzm, przeszła na rentę. Od 1958 korzystała z renty specjalnej przyznanej przez Radę Państwa. W 1962, po wydaniu dwóch książek, została przyjęta do Związku Literatów Polskich. W latach 1967–1968 ukończyła roczne studium filozoficzno-socjologiczne Wieczorowy Uniwersytet Marksizmu-Leninizmu w Sopocie.

Grób Marii Pruszkowskiej-Karwowskiej na cmentarzu katolickim w Sopocie

W 1934 wyszła za mąż za Witolda Karwowskiego, małżeństwo to zakończyło się rozwodem w 1936.

Zmarła w Sopocie, pochowana na cmentarzu katolickim (kwatera B4-G-9).

Twórczość literacka

Debiutowała w 1957 w „Głosie Wybrzeża” (nr 311) opowiadaniem Cała załoga na pokład. Jej pierwszą powieść Przyślę panu list i klucz wydało w 1959 Wydawnictwo Morskie.

Cykl „Przyślę panu list i klucz”

• „Przyślę panu list i klucz” (1959)
• „Życie nie jest romansem, ale...” (1964)
• „Piękne dni Aranjuezu” (1962)

Inne

• „O dwóch Wikingach i jednej Wikingowej” (1961)
• „7 babek 1 dziadek” (1969)

Wspólnie z Zofią Krippendorf

• „Głowy nie od parady” (1964)
• „Kapitanówna” (1967)

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1972)
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)
• Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1971)

Źródło:.

Nagrody

• Nagroda w konkursie „Turysty” na nowelę turystyczną (1958)

Bibliografia

• Lesław M. Bartelski, Polscy pisarze współcześni: Informator 1944–1974, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977.
• Polski Słownik Biograficzny. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985.
• Jadwiga Czachowska, Alicja Szałagan, Współcześni polscy pisarze i badacze literatury: słownik biobibliograficzny, t. 6, N–P, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A., 1999, ISBN 83-02-07446-2.
• ArturA. Nowaczewski ArturA., Trzy miasta, trzy pokolenia, Gdańsk: Polnord - Wydawnictwo Oskar, 2006, s. 183, ISBN 83-89923-10-6, OCLC 170000685 .
• Sopot, ul.Morska. Tu mieszkała i pisała Maria Pruszkowska, Dziennik Bałtycki 18 lipca 2008.