Przejdź do zawartości

Kanada (Nowa Francja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kanada
Canada
Kolonia
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Królestwo Francji

Siedziba

Quebec

Data powstania

1534

Data likwidacji

1763

Populacja (1740)
• liczba ludności


48 500[1]

Języki urzędowe

francuski

Położenie na mapie
Położenie na mapie
Mapa Kanady po 1713

Kanada (fr. Canada) – kolonia francuska wchodząca w skład Nowej Francji. Częścią Francji stała się w 1534, podczas pierwszej wyprawy Jacques'a Cartiera, a pozostała nią do 1763, gdy przeszła pod władzę Wielkiej Brytanii po wojnie siedmioletniej jako Prowincja Quebecu[2][3][4][5].

W XVI wieku słowo Kanada oznaczało terytorium leżące nad Rzeką Świętego Wawrzyńca[6] od Grosse Isle(inne języki) do punktu pomiędzy Quebekiem a Trois-Rivières[7]. Nazwy Kanada i Nowa Francja były też używane wymiennie[8].

Pierwszym oficjalnym osiedlem w Kanadzie był Quebec założony w 1608 przez Samuela de Champlain[9][10]. W późniejszych latach założono cztery kolejne kolonie w Ameryce Północnej, mianowicie Zatokę Hudsona, Akadię, Terre-Neuve(inne języki) i Luizjanę[11][12].

Wojna siedmioletnia w latach 1756–1763 zakończyła się zwycięstwem Wielkiej Brytanii, co poskutkowało utraceniem kolonii przez Francję na mocy pokoju paryskiego. Kanada została przekształcona w Prowincję Quebecu[13].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. "New France circa 1740". The Atlas of Canada. Natural Resources Canada. 6 października 2003. Zarchiwizowano 10 grudnia 2007.
  2. Canada [online], thecanadianencyclopedia.ca [dostęp 2025-10-15] (ang.).
  3. Maeve Conrick, Vera Regan, French in Canada: Language Issues, Peter Lang, 2007, s. 11, ISBN 978-3-03910-142-9 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
  4. Alan Rayburn, Naming Canada: Stories about Canadian Place Names, University of Toronto Press, 2001, s. 13, ISBN 978-0-8020-8293-0 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
  5. Francis Parkman, Pioneers of France in the New World, U of Nebraska Press, 1996, s. 202, ISBN 978-0-8032-8744-0 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
  6. Boswell, Randy (22 kwietnia 2013). "Putting Canada on the map". National Post.
  7. Jacques Cartier, The voyages of Jacques Cartier, Toronto : University of Toronto Press, 1993, s. 43, ISBN 978-0-8020-5015-1 [dostęp 2025-10-16].
  8. Germaine Warkentin, Carolyn Podruchny, Decentring the Renaissance: Canada and Europe in Multidisciplinary Perspective, 1500-1700, University of Toronto Press, 2001, s. 234, ISBN 978-0-8020-8149-0 [dostęp 2025-10-16] (ang.).
  9. Matt Curtin, Brute Force: Cracking the Data Encryption Standard, Springer New York, 16 lutego 2005, s. 190, ISBN 978-0-387-20109-2 [dostęp 2025-10-16] (ang.).
  10. Ninette Kelley, Michael J. Trebilcock, The Making of the Mosaic: A History of Canadian Immigration Policy, University of Toronto Press, 2010, s. 27-28, ISBN 978-0-8020-9536-7 [dostęp 2025-10-16] (ang.).
  11. Canada at the Time of New France | Site for Language Management in Canada (SLMC) – Official Languages and Bilingualism Institute (OLBI) [online], slmc.uottawa.ca [dostęp 2025-10-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-25] (ang.).
  12. Wayback Machine [online], www2.culture.gouv.fr [dostęp 2025-10-16] [zarchiwizowane z adresu 2021-08-17].
  13. Treaty of Paris (1763) - Wikisource, the free online library [online], en.wikisource.org [dostęp 2025-10-16] (ang.).