Język hän
Wygląd
| Obszar | |||
|---|---|---|---|
| Liczba mówiących | |||
| Pismo/alfabet | |||
| Klasyfikacja genetyczna | |||
| Status oficjalny | |||
| język urzędowy | Alaska (Stany Zjednoczone) | ||
| UNESCO | 5 krytycznie zagrożony↗ | ||
| Ethnologue | 8b prawie wymarły↗ | ||
| Kody języka | |||
| ISO 639-3 | haa[3] | ||
| IETF | haa | ||
| Glottolog | hann1241 | ||
| Ethnologue | haa | ||
| W Wikipedii | |||
| |||
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |||
Język hän – język z północnej grupy języków atapaskańskich używany przez ludzi z plemienia Hän Hwëch'in na Alasce i Jukonie.
Fonologia[4]
[edytuj | edytuj kod]| wargowe | zębowe | przedniojęzokowo-dziąsłowe | zadziąsłowe | retrofleksyjne | miękkopodniebienne | krtaniowe | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| zwarte/ zwarto-szczelinowe | p ⟨b⟩ | tθ ⟨ddh⟩ | t ⟨d⟩ | ʦ ⟨dz⟩ | tɬ ⟨dl⟩ | t͡ʃ ⟨j⟩ | ʈʂ ⟨dr⟩ | k ⟨g⟩ | ʔ ⟨ʼ⟩ |
| (pʰ ⟨p⟩) | tθʰ ⟨tth⟩ | tʰ ⟨t⟩ | ʦʰ ⟨ts⟩ | tɬʰ ⟨tl⟩ | t͡ʃʰ ⟨ch⟩ | ʈʂʰ ⟨tr⟩ | kʰ ⟨k⟩ | ||
| tθʼ ⟨tthʼ⟩ | tʼ ⟨tʼ⟩ | ʦʼ ⟨tsʼ⟩ | tɬʼ ⟨tlʼ⟩ | t͡ʃʼ ⟨chʼ⟩ | ʈʂʼ ⟨trʼ⟩ | kʼ ⟨kʼ⟩ | |||
| ᵐb ⟨mb⟩ | ⁿd ⟨nd⟩ | ⁿd͡ʒ ⟨nj⟩ | |||||||
| szczelinowe | θ ⟨th⟩ | s ⟨s⟩ | ɬ ⟨ł⟩ | ʃ ⟨sh⟩ | ʂ ⟨sr⟩ | x ⟨kh⟩ | h ⟨h⟩ | ||
| ð ⟨dh⟩ | z ⟨z⟩ | ɮ ⟨l⟩ | ʒ ⟨zh⟩ | ʐ ⟨zr⟩ | ɣ ⟨gh⟩ | ||||
| zwarto-otwarte | m ⟨m⟩ | n ⟨n⟩ | l ⟨l⟩ | j ⟨y⟩ | ɻ ⟨r⟩ | w ⟨w⟩ | |||
| n̥ ⟨nh⟩ | j̊ ⟨yh⟩ | ɻ̥ ⟨rh⟩ | w̥ ⟨wh⟩ | ||||||
| Przednie | Centralne | Tylne | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Przymknięta | i ⟨i⟩ | iː ⟨ii⟩ | u ⟨u⟩ | uː ⟨uu⟩ | ||
| Półprzymknięte | e ⟨e⟩ | eː ⟨ee⟩ | o ⟨o⟩ | oː ⟨oo⟩ | ||
| Średnie | ə ⟨ë⟩ | əː ⟨ëë⟩ | ||||
| Otwarte | æ ⟨a⟩ | æː ⟨aa⟩ | ɑ ⟨ä⟩ | ɑː ⟨ää⟩ | ||
| Dyftongi | æu ⟨aw⟩ æi ⟨ay⟩ ɑu ⟨äw⟩ eu ⟨ew⟩ ei ⟨ey⟩ iu ⟨iw⟩ oi ⟨oy⟩ | |||||
Samogłoski nosowe są zaznaczane poprzez dopisanie ogonka do znaku (podobnie jak w ortografii polskiej)[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Governor and Legislature
- ↑ Galloway, Matt [https://www.cbc.ca/player/play/2078973507510 |"At 95, Tr'ondëk Hwëch'in First Nation's last fluent Hän speaker hopes to pass on as much as he can"] www.cbc.ca. Canadian Broadcasting Corporation. Dostęp 14 października 2022.
- ↑ Chappel, Bill (21 kwietnia 2014). [https://www.npr.org/sections/thetwo-way/2014/04/21/305688602/alaska-oks-bill-making-native-languages-official |"Alaska OKs Bill Making Native Languages Official"] NPR.
- ↑ "Yukon Native Language Centre". ynlc.ca. Zarchiwizowano 16 października 2020.
- ↑ Yukon Native Language Centre. "Hän Alphabet" (PDF). Zarchiwizowano 26 marca 2019.