Gulden karaibski

gulden karaibski

Caribische gulden (niderlandzki)
florin karibense (papiamento)

Banknot 10 guldenów karaibskich
Kod ISO 4217	XCG
Symbol	Cg
Państwo	Curaçao Sint Maarten
Bank centralny	Bank Centralny Curaçao i Sint Maarten (CBCS)
Podział	1 gulden = 100 centów
Banknoty	10, 20, 50, 100, 200 guldenów
Monety	1, 5, 10, 25, 50 centów, 1, 5 guldenów

Gulden karaibski (niderl. Caribische gulden, pap. florin karibense) – oficjalna waluta Curaçao i Sint Maarten wprowadzona do obiegu 31 marca 2025 roku. 1 gulden dzieli się na 100 centów (niderl. cent, pap. sèn).

6 grudnia 2023 r. nowej walucie został nadany kod ISO 4217: XCG. W kodzie ISO 4217 litera "X" przypisana jest dla walut unii monetarnych. Skrót waluty Cg od nazwy Caribische gulden.

Nowa waluta powiązana jest (tak samo jak poprzednia) z dolarem amerykańskim (USD) sztywnym kursem wymiany: 1 USD = 1,79 XCG. Kurs wymiany pomiędzy guldenem Antyli Holenderskich a guldenem karaibskim wynosi 1:1.

Banknoty i monety obu walut były w równoległym obiegu przez trzy miesiące. Gulden Antyli Holenderskich przestał być prawnym środkiem płatniczym i został wycofany z obiegu 1 lipca 2025 r. Starą walutę będzie można wymienić do 31 marca 2026 w bankach komercyjnych i do 31 marca 2055 r. w banku centralnym.

Etymologia

Floren i gulden są synonimami, a ich użycie w danym języku zależy od tradycji, etymologii oraz kontekstu historycznego i kulturowego.

W papiamento funkcjonuje forma florin, natomiast na Węgrzech odpowiednikiem stał się forint. W angielskim przyjęła się forma guilder.

Floren - pochodzi od włoskiej złotej monety zwanej fiorino d’oro (złoty floren), znanej również jako fiorino fiorentino (floren florencki). Słowo fiorino wywodzi się od włoskiego słowa fiore (z łacińskiego flōrem), oznaczającego „kwiat”, natomiast d’oro to wyrażenie znaczące „ze złota”. Dosłowne tłumaczenie fiorino d’oro to „złoty kwiat”, co nawiązuje do rysunku heraldycznej lilii z herbu Florencji, która była umieszczana na monecie.

Gulden – nazwa wywodząca się z języków germańskich oznaczająca „złoty”: w niderlandzkim – gulden (dawniej „guldijn”), w niemieckim – Gülden lub Guldin, stosowana jako określenie/odpowiednik florenów.

Historia

Nowa waluta zastąpiła guldena Antyli Holenderskich (ANG), który był w obiegu na terenie Antyli Holenderskich – Curaçao, Arubie, Bonaire, Sint Maarten, Sint Eustatius i Sabie od 1952 roku. W 1986 roku, kiedy Aruba uzyskała odrębny status w Królestwie Niderlandów, wprowadziła florina arubańskiego (AWG). W 2010 roku, kiedy Antyle Holenderskie przestały formalnie istnieć, Bonaire, Sint Eustatius i Saba przyjęły dolara amerykańskiego (USD) jako oficjalną walutę. Curaçao i Sint Maarten stały się autonomicznymi krajami w Królestwie Niderlandów i zdecydowały, że utworzą unię walutową ze wspólnym bankiem centralnym i walutą, guldenem Antyli Holenderskich.

Prace przygotowawcze do wprowadzenia nowej waluty rozpoczęły się w 2019 r., ale zostały zawieszone w 2020 r. w oczekiwaniu na ocenę przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF) zalet i wad wprowadzenia waluty unii monetarnej, w przeciwieństwie do rozpatrywanej dolaryzacji. Na dalsze opóźnienia miała wpływ także zła sytuacja gospodarcza i pandemia COVID-19.

Stożek monetarny

Stożek monetarny wycofanego guldena Antyli Holenderskich składał się z ośmiu monet: 1, 5, 10, 25, 50 centów, 1, 2½, 5 guldenów i sześciu banknotów: 5, 10, 25, 50, 100, 250 guldenów.

Stożek monetarny guldena karaibskiego składa się z siedmiu monet: 1, 5, 10, 25, 50 centów, 1 i 5 guldenów i pięciu banknotów: 10, 20, 50, 100 i 200 guldenów karaibskich.

Banknot o nominale 250 guldenów Antyli Holenderskich został zastąpiony banknotem o nominale 200 guldenów karaibskich, a banknot o nominale 25 guldenów Antyli Holenderskich – 20 guldenami karaibskimi. Są to równocześnie nowe nominały w historii waluty Curaçao i Sint Maarten. Moneta o nominale 2½ guldena Antyli Holenderskich została usunięta z nowej struktury, podobnie jak banknot o nominale 5 guldenów.

Monety

Pierwsze monety wybiła Królewska Mennica Kanadyjska (ang. Royal Canadian Mint, fr. Monnaie royale canadienne). Monety zostały wydane z dwoma wzorami – dla Curaçao i dla Sint Maarten, które są wzajemnie akceptowane na obu terytoriach.

Parametry techniczne

Seria 2025
Motyw: Onderwaterwereld / Bida bou di awa / World Under the Sea / Podwodny świat
Data emisji: 31 marca 2025 r.
Różne awersy, wspólny rewers						Wspólny awers, różne rewersy
Nominał	1 cent	5 centów	10 centów	25 centów	50 centów	1 gulden	5 guldenów
Wizerunek	1 c	5 c	10 c	25 c	50 c	1 Cg	5 Cg
Metal/stop	stal niklowana	stal niklowana	stal niklowana	stal niklowana	stal niklowana	bimetaliczny	bimetaliczny
Masa	1,5 g	2,42 g	2,9 g	3,65 g	4,45 g	7,2 g	8,6 g
Średnica	15 mm	16,75 mm	18,25 mm	20 mm	kształt jedenastokąta foremnego o przekątnej 22,25 mm	28 mm	25,85 mm
Rant	ząbkowany	falisty	naprzemiennie gładki i ząbkowany	gładki z siedmioma żłobieniami (hiszpański kwiat)	gładki	gładki z inskrypcją wklęsłą ● GOD ZIJ MET ONS (NIECH BÓG BĘDZIE Z NAMI)	gładki z inskrypcją wypukłą ● GOD ZIJ MET ONS (NIECH BÓG BĘDZIE Z NAMI)

Monety centa

Na awersie przedstawiono stylizowane niebo i fale oceanu z kwiatem pomarańczy na pierwszym planie. Z lewej strony wzdłuż krawędzi znajduje się nazwa państwa "SINT MAARTEN" lub "CURAÇAO"

Rewersy są wspólne i przedstawiają trzy grupy po dziesięć pereł (wzdłuż krawędzi) – nawiązanie do daty 10.10.2010, kiedy Curaçao i Sint Maarten stały się autonomicznymi państwami w ramach Królestwa Niderlandów. Pomiędzy grupami pereł umieszczono wizerunek muszli morskiego małża gatunku Tellina. W centrum stylizowane niebo i fale oceanu oraz nominał i skrót podjednostki "c". Nad nominałem umieszczono rok emisji.

Moneta 1 guldena

Awersy są wspólne i znajduje się na nich portret króla Niderlandów Wilhelma-Aleksandra z profilem zwróconym w prawą stronę. U góry wzdłuż krawędzi imię monarchy: WILLEM – ALEXANDER. Na dole: KONING DER NEDERLANDEN (KRÓL NIDERLANDÓW).

Rewers Sint Maarten: Centralnie, na złotym polu, herb Sint Maarten. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 1 GULDEN ● SINT MAARTEN. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.

Rewers Curaçao: Centralnie, na złotym polu, kontur Wyspy Curaçao, otoczonej Morzem Karaibskim. Stylizowane fale tworzy mikrotekst "CURAÇAO". Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 1 GULDEN ● CURAÇAO. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.

Moneta 5 guldenów

Awersy są wspólne: Centralnie portret króla Niderlandów Wilhelma-Aleksandra z profilem zwróconym w prawą stronę. Portret otoczony pomarańczowym okręgiem, kolorem nawiązującym do holenderskiego domu królewskiego. U góry wzdłuż krawędzi imię monarchy: WILLEM - ALEXANDER. Na dole: KONING DER NEDERLANDEN (KRÓL NIDERLANDÓW).

Rewers Sint Maarten: Centralnie herb Sint Maarten, otoczony pomarańczowym okręgiem. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki nazwa państwa, rozdzielone perłą: 5 GULDEN ● SINT MAARTEN. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.

Rewers Curaçao: Centralnie kontur Wyspy Curaçao, otoczonej Morzem Karaibskim. Stylizowane fale tworzy mikrotekst "CURAÇAO". Całość otoczona pomarańczowym okręgiem. Wzdłuż krawędzi u góry nominał i nazwa jednostki, nazwa państwa, rozdzielone perłą: 5 GULDEN ● CURAÇAO. Na dole rok emisji: 2025. Po lewej i prawej stronie roku emisji wydzielone prostokątne pola z falami i z wizerunkiem żółwia zielonego.

Monety okolicznościowe

1 lipca 2025 r. Bank Centralny Curaçao i Sint Maarten (niderl. Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten, CBCS, pap. Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten) wprowadził do obiegu pierwszą monetę okolicznościową guldena karaibskiego. Moneta wybita z okazji zakończenia obiegu guldena Antyli Holenderskich i wprowadzenia guldena karaibskiego jako jedynego prawnego środka płatniczego. Moneta okolicznościowa została wyemitowana w dwóch wersjach – dla Curaçao oraz dla Sint Maarten, z kolorowym kwiatem pomarańczy na awersie. Projekt opiera się na monecie obiegowej o nominale 50 centów.

7 maja 2026 roku wydano monetę okolicznościową „The Blue Wave” („Niebieska Fala”) o nominale 50 centów, upamiętniającą awans reprezentacji Curaçao w piłce nożnej na Mistrzostwa Świata FIFA 2026. Wydarzenie to zostało również odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa jako osiągnięcie najmniejszego pod względem liczby ludności państwa, które tego dokonało. Z tej samej okazji została wydana również monet kolekcjonerska.

Banknoty

Banknoty wydrukowała Crane Currency (Stany Zjednoczone Ameryki, drukarnia na Malcie).

Banknoty zostały wydrukowane na podłożu papierowym (bawełnianym) o wymiarach 147 x 66 mm. Przednia strona w orientacji poziomej, tylna w pionowej. Każdy nominał ma charakterystyczny kolor dominujący. Na przednich stronach umieszczona wizerunki morskiej fauny i flory, na tylnej krajobrazy i charakterystyczne budowle oraz morskie motywy.

Banknoty pierwszej serii guldena karaibskiego
Wizerunek		Nominał (gulden karaibski)	Wymiary (mm)	Kolor dominujacy	Opis		Druk	Wprowadzenie do obiegu
przednia strona	tylna strona				przedniej strony	tylnej strony
p10	t10	10	147 x 66	żółty	muszla skrzydelnika wielkiego (Aliger gigas); ustniczek francuzik (Pomacanthus arcuatus); bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans); koralowce Porites sp., Millepora sp.; ryba Diodon hystrix	latarnia morska na wyspie Klein Curaçao; skorupiak Stenopus hispidus	2025	31.03.2025
p20	t20	20		niebieski	muszla porcelanki Naria spurca; orlen centkowany (Aetobatus narinari); bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans); koralowce Alcyonacea, Diploria strigosa, Porites sp.; kałamarnica rafowa (Sepioteuthis sepioidea)	laguna Simpson Bay z pasem Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Księżniczki Juliany; pelikan brunatny (Pelecanus occidentalis); wieloszczet Sabellastarte magnifica; robak Sabellidae; wieloszczet Bispira brunnea
p50	t50	50		zielony	muszlia małża Arcopagia fausta; żółw zielony (Chelonia mydas); koralowiec Antillogorgia; bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans); trawa morska Thalassia testudinum; strwolotka (Dactylopterus volitans)	plaża Grote Knip na Curaçao; koralowiec Acropora cervicornis; żółtogon (Ocyurus chrysurus)
p100	t100	100		czerwony	muszla ślimaka Voluta musica; sparysoma szmaragdowa (Sparisoma viride); koralowiec Plexaura homomalla; bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans); koralowiec Eusmilia fastigiata; ryba Stegastes planifrons	budynku sądu w Philipsburgu, znajdujący się w herbie i na fladze Sint Maarten; ukwiał Condylactis gigantea; morski organizm Porpita porpita
p200	t200	200		różowy	muszlia ślimaka Tonna galea; ryba Hippocampus reidi; gąbka Callyspongia vaginalis; bruzdnica iskierka morska (Noctiluca scintillans); trawa morska Syringodium filiforme; ryba Acanthostracion polygonius	most Królowej Emmy w stolicy Curaçao Willemstad; ośmiornica Octopus briareus; jeżowiec Diadema antillarum