Flyer II
| |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Konstrukcja |
drewniany dwupłat |
| Załoga |
1 |
| Historia | |
| Liczba egz. |
1 |
| Dane techniczne | |
| Moc |
15-21 KM |
| Wymiary | |
Flyer II – drugi samolot z napędem silnikowym, cięższy od powietrza, zaprojektowany i zbudowany przez braci Wright w 1904 roku. Był następcą słynnego Flyera I z 1903 roku i pierwszym samolotem w historii, który wykonał pełny krąg w powietrzu[1][2].
Konstrukcja
[edytuj | edytuj kod]Choć Flyer II wizualnie przypominał swojego poprzednika, był konstrukcją znacznie zmodyfikowaną i cięższą.
Samolot nie wykorzystywał żadnych części z Flyera I. Bracia Wright zdecydowali się na wzmocnienie konstrukcji, używając drewna sosnowego zamiast świerkowego, co zwiększyło wytrzymałość, ale też masę maszyny o około 200 funtów (91 kg)[2][3]. Całkowita waga samolotu (bez pilota) wynosiła 780 funtów (350 kg)[3]. Zmieniono profil skrzydła, zmniejszając jego krzywiznę z 1:20 do 1:25. Decyzja ta okazała się jednak błędem, czyniąc samolot niestabilnym i trudnym w pilotażu, zwłaszcza w osi podłużnej (nos maszyny miał tendencję do niekontrolowanego wznoszenia się i opadania)[2][3].
Do napędu posłużył nowo zbudowany silnik, oznaczony jako Engine No. 2. Była to 4-cylindrowa jednostka chłodzona cieczą, o pojemności 3,5 l. Silnik ten dysponował mocą początkową około 15–16 KM, która w miarę docierania silnika i wygładzania cylindrów wzrosła do 21 KM (dla porównania silnik z 1903 r. miał ok. 12 KM)[4].
W trakcie testów przesuwano silnik oraz chłodnicę, aby skorygować środek ciężkości. Zwiększono również pojemność zbiornika paliwa i zmieniono kształt pionowego steru kierunku[3].
Historia operacyjna
[edytuj | edytuj kod]Testy samolotu odbywały się na łące Huffman Prairie, położonej około 8 mil (13 km) na wschód od Dayton w stanie Ohio[3][5]. Było to miejsce trudniejsze do latania niż Kitty Hawk ze względu na słabsze wiatry i gęstsze powietrze, co początkowo utrudniało starty[3].
Loty rozpoczęły się w maju 1904 roku. Ze względu na problemy ze startem przy bezwietrznej pogodzie, 7 września bracia Wright po raz pierwszy użyli zewnętrznego systemu startowego – katapulty. Składała się ona z wieży o wysokości 6 m i opadającego ciężaru o masie około 544-726 kg, który poprzez system lin nadawał samolotowi odpowiednią prędkość początkową[3].
Przełomowym momentem był dzień 20 września 1904 roku. Wtedy to Wilbur Wright wykonał pierwszy w historii pełny krąg samolotem z napędem, lądując w miejscu startu[1]. 9 listopada i 1 grudnia 1904 roku odbyły się dwa najbardziej udane loty, trwające ponad 5 minut i obejmujące dystans około 4,8 km. Podczas drugiego z nich wykonano prawie cztery pełne okrążenia nad łąką[3].
Jednym z nielicznych świadków lotów na Huffman Prairie był Amos Root, który opisał swoje obserwacje, potwierdzając sukcesy braci Wright[6]. Łącznie w 1904 roku bracia Wright wykonali na Flyerze II 105 lotów, spędzając w powietrzu łącznie około 45–49 minut[1][3].
Znaczenie i dalsze losy
[edytuj | edytuj kod]Mimo historycznych osiągnięć, Flyer II pozostaje mniej znany niż jego poprzednik[2]. Zimą na przełomie 1904 i 1905 roku samolot został rozebrany. Bracia zachowali silnik, układ przeniesienia napędu oraz okucia, które wykorzystali przy budowie znacznie doskonalszego modelu Flyer III. Drewniane elementy szkieletu Flyera II zostały spalone[3]. Dzięki doświadczeniom zdobytym na tym modelu (m.in. powrót do głębszego profilu skrzydła), Flyer III stał się pierwszym w pełni praktycznym samolotem[7].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Wilbur and Orville Wright Papers at the Library of Congress [online], Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ a b c d Jamie Beckett, Second Plane To Fly [online], planeandpilotmag.com, 22 sierpnia 2022 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j Joe W. McDaniel, 1904 Wright Flyer II [online], www.wright-brothers.org [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ Joe W. McDaniel, 1904-1905 Wright Engines [online], www.wright-brothers.org [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ NPS Historical Handbook: Wright Brothers [online], National Park Service [dostęp 2026-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-03] (ang.).
- ↑ Harry Combs, Kill Devil Hill: Discovering the Secret of the Wright Brothers, Englewood: TernStyle Press, Ltd., 1979, s. 236-242, ISBN 0-940053-02-0 (ang.).
- ↑ Powered Aircraft (1903 - 1905) [online], Centrum Badawcze imienia Johna H. Glenna [dostęp 2026-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2023-01-28] (ang.).