Elektrolit
_sulfate_GLAM_MHNL_2016_FL_a_22_dessin.JPG)
Elektrolit (z gr. ḗlektron „bursztyn”, lytós „rozpuszczalny”[1]) – chemiczny termin definiujący substancję, która po stopieniu lub rozpuszczeniu (zwykle w wodzie, choć rozpuszczalnikiem mogą być też np. ciekły amoniak, ciekły dwutlenek siarki i in.[2]) ulega dysocjacji elektrolitycznej, a powstały roztwór może przewodzić prąd elektryczny[3]; elektrolitami mogą być związki jonowe, jak np. chlorek sodu (NaCl), lub niejonowe, jak np. chlorowodór (HCl) lub amoniak (NH3)[2][4][5].
W medycynie przez to pojęcie rozumie się zdysocjowane substancje zawarte w płynach ustrojowych lub podawane w płynach infuzyjnych oraz te płyny jako takie[potrzebny przypis].
Techniczna definicja elektrolitu
[edytuj | edytuj kod]
Termin ten z technicznego punktu widzenia oznacza każdą substancję zdolną do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego, czyli przekazywania jonowo ładunku między elektrodami. Zgodnie z tym kryterium elektrolitem jest również roztwór przewodzący prąd elektryczny. Mogą występować w postaci ciekłej, stałej bądź żeli[6]. Elektrolity w pierwszym znaczeniu są zawsze również elektrolitami w drugim znaczeniu, natomiast elektrolity w drugim znaczeniu nie zawsze są nimi w pierwszym.
Przykładami elektrolitów tylko w drugim znaczeniu są[potrzebny przypis]:
- porowate gąbki lub materiały ceramiczne nasączone roztworami soli, kwasów i zasad
- usieciowane polimery posiadające kanały jonowe, czyli puste obszary, przez które mogą wędrować swobodne jony
- substancje krystaliczne, w których istnieją kanały jonowe, lub które są zdolne do absorbowania i uwalniania jonów okludowanych w sieci krystalicznej.
Elektrolity w chemii
[edytuj | edytuj kod]Wodne roztwory soli, kwasów i zasad są przykładami elektrolitów w drugim znaczeniu – dzieli się je na mocne i słabe, w zależności od stopnia dysocjacji[1][6]:
- elektrolity mocne, zdysocjowane na jony (całkowicie, bądź prawie całkowicie, α≈1[1]): wodorotlenki litowców i berylowców, wyłączając wodorotlenek berylu oraz magnezu; kwasy, na przykład HCl, HI, HBr, H2SO4, HNO3, HClO4; większość nieorganicznych soli rozpuszczalnych w wodzie (sole takie zwykle tworzą kryształy jonowe; wśród wyjątków są sole rtęci – Hg(CN)2, Hg2Cl2 – w których wiązanie metalu z anionem jest w dużym stopniu kowalencyjne)
- elektrolity słabe, tylko częściowo zdysocjowane na jony, między innymi H2S, H2SO3, HNO2, CH3COOH.
Substancje, które w ogóle nie przewodzą prądu, to nieelektrolity[7][8]. Są to np. rozpuszczalniki organiczne, m.in. etanol i aceton[9].
Ponadto wyróżnia się elektrolity binarne, które dysocjują na kationy i aniony w takiej samej liczbie[10].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Czym charakteryzują się elektrolity mocne? [online], Zintegrowana Platforma Edukacyjna [dostęp 2025-11-24].
- ↑ a b Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, Warszawa: PWN, 2002, s. 334–335, ISBN 83-01-13654-5.
- ↑ Electrolyte, [w:] J.W. Gooch, Encyclopedic Dictionary of Polymers, Springer, 2011, s. 260, ISBN 978-1-4419-6247-8 (ang.).
- ↑ D.D. Ebbing, S.D. Gammon, General Chemistry, wyd. 9, Houghton Miffin Company, 2007, s. 125–128, ISBN 0-618-85748-6 (ang.).
- ↑ S.S. Zumdahl, S.A. Zumdahl, Chemistry, Brooks Cole, 2010, s. 132–136, ISBN 0-547-12532-1 (ang.).
- ↑ a b Elektrolit - definicja | Części elektroniczne. Dystrybutor i sklep online - Transfer Multisort Elektronik Polska [online], TME [dostęp 2025-11-24].
- ↑ W. Doroszewski (red.), nieelektrolit, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Elektroliza w roztworach wodnych, [w:] Zintegrowana Platforma Edukacyjna [online], Ministerstwa Edukacji Narodowej [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Adam Juszkiewicz, Hydratacja jonowa i niejonowa w mieszaninach woda - nieelektrolit, „Prace IPPT”, 4/1987, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, s. 3 [dostęp 2025-08-16].
- ↑ Dissociation, [w:] Hans-Dieter Jakubke, Hans Jeschkeit, Mary Eagleson (red.), Concise Encyclopedia Chemistry, wyd. 2, Walter de Gruyter, 1988, s. 334, ISBN 978-3-11-011625-0 (ang.).