Bryce DeWitt
Bryce DeWitt z żoną Cécile DeWitt-Morette | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
8 stycznia 1923 |
| Data i miejsce śmierci | |
| doktor | |
| Specjalność: fizyka teoretyczna, grawitacja kwantowa, kwantowa teoria pola | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1949 |
| uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1956–1972 |
| uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1972–2004 |
| Nagrody | |
|
Medal Diraca (1987) | |
Bryce Seligman DeWitt (ur. jako Carl Bryce Seligman 8 stycznia 1923 w Dinubie, zm. 23 września 2004 w Austin w Teksasie) – amerykański fizyk teoretyczny, jeden z najważniejszych badaczy grawitacji kwantowej, kwantowania ogólnej teorii względności i metod kwantowej teorii pola w zakrzywionej czasoprzestrzeni. Jego nazwisko łączy się przede wszystkim z kanoniczną grawitacją kwantową i równaniem Wheelera-DeWitta, a także z utrwaleniem nazwy i programu interpretacji wielu światów mechaniki kwantowej[1][2].

Życiorys
[edytuj | edytuj kod]DeWitt urodził się w Kalifornii jako Carl Bryce Seligman. W 1950 roku, wraz z trzema braćmi (w tym ichtiologiem Hugh Hamilton DeWittem), na prośbę ojca przyjął nazwisko DeWitt pochodzące z linii matki; odtąd publikował jako Bryce S. DeWitt albo Bryce DeWitt. W czasie II wojny światowej szkolił się jako lotnik marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, lecz wojna zakończyła się, zanim został wysłany do walki[1][3].
Studiował na Uniwersytecie Harvarda, gdzie uzyskał stopnie bachelor (1943, summa cum laude), master (1947) i doktorat (1949). Jego promotorem doktorskim był Julian Schwinger. Po doktoracie odbył staż podoktorski w Institute for Advanced Study w Princeton, pracował u Wolfganga Pauliego na ETH w Zurychu, a następnie jako stypendysta Fulbrighta w Tata Institute of Fundamental Research w Bombaju. W latach 1952–1955 pracował w Lawrence Livermore National Laboratory nad obliczeniami hydrodynamicznymi związanymi z bronią jądrową, doświadczenie to później wykorzystał w astrofizyce. Od 1956 roku był związany z Uniwersytetem Karoliny Północnej w Chapel Hill (Institute of Field Physics), a od 1972 z Uniwersytetem Teksańskim w Austin, gdzie do 1986 kierował Center for Relativity[1][4][3].
Jego żoną od 1951 roku była francuska fizyczka matematyczna Cécile DeWitt-Morette, współzałożycielka letniej szkoły fizyki w Les Houches. Wspólnie organizowali środowisko badań nad grawitacją i teorią pola, w tym konferencję Chapel Hill z 1957 roku, która należy do ważnych momentów powojennego odrodzenia badań nad ogólną teorią względności. W 1973 roku małżeństwo poprowadziło ekspedycję powtarzającą klasyczny test ogólnej teorii względności – pomiar ugięcia światła gwiazd w pobliżu Słońca podczas całkowitego zaćmienia w Mauretanii. DeWitt zmarł w 2004 roku w Austin na raka trzustki; pozostawił żonę i cztery córki[5][1].
Grawitacja kwantowa i teoria pola
[edytuj | edytuj kod]Najbardziej wpływowy nurt prac DeWitta dotyczył próby potraktowania pola grawitacyjnego jako układu podlegającego regułom mechaniki kwantowej. W trzyczęściowym cyklu artykułów Quantum Theory of Gravity opublikowanym w 1967 roku w Physical Review przedstawił kanoniczną postać kwantowej teorii grawitacji, w której stan całej geometrii trójwymiarowej opisuje funkcjonał falowy spełniający równanie nazwane później równaniem Wheelera-DeWitta, a następnie rozwinął kowariantne i diagramatyczne podejście do tej teorii[6][7][8][1].
W tym ujęciu czas nie występuje po prostu jako zewnętrzny parametr, lecz jest spleciony z dynamiką geometrii. Z tego powodu prace DeWitta stały się jednym z klasycznych punktów odniesienia dla problemu czasu w grawitacji kwantowej, dla badań nad funkcją falową Wszechświata oraz dla późniejszych modeli minisuperspace. Sam DeWitt traktował formalizm jako część szerszego programu kwantowania całych pól i geometrii, a nie jako gotową, kompletną teorię mikroskopowej czasoprzestrzeni[6][4].
Równolegle rozwijał manifestnie kowariantne metody kwantowej teorii pola, rachunek efektywnego działania, notację upraszczającą zapis pól z wieloma indeksami (tzw. notacja DeWitta) oraz techniki jądra cieplnego używane przy obliczeniach jednopętlowych i renormalizacji w zakrzywionej czasoprzestrzeni. Ten aspekt jego dorobku był ważny nie tylko dla grawitacji, lecz także dla ogólnych metod kwantowania teorii z symetriami cechowania, w szczególności teorii Yanga-Millsa i supergrawitacji[2][9].
Interpretacje mechaniki kwantowej i relatywistyka numeryczna
[edytuj | edytuj kod]DeWitt odegrał znaczącą rolę w recepcji pracy Hugha Everetta. Wspólnie z R. Neillem Grahamem zredagował tom The Many-Worlds Interpretation of Quantum Mechanics z 1973 roku, który zebrał tekst Everetta i komentarze rozwijające interpretację bez kolapsu funkcji falowej. To wydawnictwo spopularyzowało nazwę „many-worlds interpretation”, choć sam zakres i filozoficzny sens tej nazwy pozostawały przedmiotem sporów[10][2].
W latach 70. DeWitt współpracował także z Larrym Smarrem – wówczas jego doktorantem – nad numerycznym rozwiązywaniem równań Einsteina. Ten program, rozwijany początkowo jako narzędzie badania silnych pól grawitacyjnych i zderzeń zwartych obiektów, stał się jednym z początków relatywistyki numerycznej jako osobnej dziedziny obliczeniowej ogólnej teorii względności[4][2].
Znaczenie pracy
[edytuj | edytuj kod]Znaczenie pracy DeWitta polega na połączeniu kilku tradycji: relatywistycznej teorii grawitacji, metod kwantowej teorii pola, kosmologii kwantowej i formalnych podstaw mechaniki kwantowej. Równanie Wheelera-DeWitta stało się symbolem kanonicznego programu kwantowania geometrii, a jego prace nad efektywnym działaniem i technikami kowariantnymi weszły do standardowego języka teorii pola. Jednocześnie jego redakcyjna i organizacyjna rola pomogła nadać trwały kształt debacie o interpretacji Everetta oraz powojennemu środowisku badań nad grawitacją[1][2].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]W 1987 roku DeWitt otrzymał Medal Diraca Międzynarodowego Centrum Fizyki Teoretycznej (ICTP) za wkład w teoretyczne podstawy grawitacji kwantowej i kwantowej teorii pola. W 2002 roku przyznano mu Nagrodę Pomieranczuka, a w 2005 roku, już pośmiertnie, Nagrodę Einsteina Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego. Był również członkiem Narodowej Akademii Nauk Stanów Zjednoczonych oraz Amerykańskiej Akademii Sztuki i Nauki, a w latach 1975–1976 stypendystą Fundacji Guggenheima[11][12][13][1].
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]Książki
[edytuj | edytuj kod]- Bryce S. DeWitt, Dynamical Theory of Groups and Fields, Gordon and Breach, New York 1965.
- Bryce S. DeWitt, R. Neill Graham (red.), The Many-Worlds Interpretation of Quantum Mechanics, Princeton University Press, 1973, ISBN 0-691-08131-X.
- Bryce S. DeWitt, Supermanifolds, Cambridge University Press, 1984, ISBN 0-521-25850-2.
- Bryce S. DeWitt, The Global Approach to Quantum Field Theory, Oxford University Press, 2003, ISBN 978-0-19-851093-2.
- Steven M. Christensen (red.), Bryce DeWitt’s Lectures on Gravitation (Lecture Notes in Physics 826), Springer, 2011, ISBN 978-3-540-36909-7.
- Cécile DeWitt-Morette, The Pursuit of Quantum Gravity: Memoirs of Bryce DeWitt from 1946 to 2004, Springer, 2011, ISBN 978-3-642-14270-3.
Ważniejsze artykuły i rozdziały
[edytuj | edytuj kod]- Bryce S. DeWitt, Robert W. Brehme, Radiation Damping in a Gravitational Field, Annals of Physics, t. 9, 1960, s. 220–259, doi:10.1016/0003-4916(60)90030-0.
- Bryce S. DeWitt, Quantization of Geometry, w: Louis Witten (red.), Gravitation: An Introduction to Current Research, Wiley, New York 1962, s. 266–381.
- Bryce S. DeWitt, Quantum Theory of Gravity. I. The Canonical Theory, Physical Review, t. 160, 1967, s. 1113–1148, doi:10.1103/PhysRev.160.1113.
- Bryce S. DeWitt, Quantum Theory of Gravity. II. The Manifestly Covariant Theory, Physical Review, t. 162, 1967, s. 1195–1239, doi:10.1103/PhysRev.162.1195.
- Bryce S. DeWitt, Quantum Theory of Gravity. III. Applications of the Covariant Theory, Physical Review, t. 162, 1967, s. 1239–1256, doi:10.1103/PhysRev.162.1239.
- Bryce S. DeWitt, Quantum Field Theory in Curved Spacetime, Physics Reports, t. 19, nr 6, 1975, s. 295–357, doi:10.1016/0370-1573(75)90051-4.
- Bryce S. DeWitt, Quantum Gravity: The New Synthesis, w: Stephen W. Hawking, Werner Israel (red.), General Relativity. An Einstein Centenary Survey, Cambridge University Press, 1979, ISBN 0-521-22285-0, s. 680–745.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 Steven Weinberg: Bryce Seligman DeWitt 1923–2004: Biographical Memoir. National Academy of Sciences, 2008. [dostęp 2026-05-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-13)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 David Deutsch, Christopher Isham, Gregory Vilkovisky. Bryce Seligman DeWitt. „Physics Today”. 58 (3), s. 84, 2005. DOI: 10.1063/1.1897570. (ang.).
- 1 2 Bryce S. DeWitt. University of Texas at Austin Faculty Council. [dostęp 2026-05-11]. (ang.).
- 1 2 3 Cécile DeWitt-Morette: The Pursuit of Quantum Gravity: Memoirs of Bryce DeWitt from 1946 to 2004. Springer, 2011. DOI: 10.1007/978-3-642-14270-3. ISBN 978-3-642-14270-3. (ang.).
- ↑ Paul Halpern. The Role of the 1957 Chapel Hill Conference in the History of General Relativity. „APS April Meeting Abstracts”. 2013, s. T15.006, 2013. Bibcode: 2013APS..APRT15006H. (ang.).
- 1 2 Bryce S. DeWitt. Quantum Theory of Gravity. I. The Canonical Theory. „Physical Review”. 160 (5), s. 1113–1148, 1967. DOI: 10.1103/PhysRev.160.1113. Bibcode: 1967PhRv..160.1113D. (ang.).
- ↑ Bryce S. DeWitt. Quantum Theory of Gravity. II. The Manifestly Covariant Theory. „Physical Review”. 162 (5), s. 1195–1239, 1967. DOI: 10.1103/PhysRev.162.1195. Bibcode: 1967PhRv..162.1195D. (ang.).
- ↑ Bryce S. DeWitt. Quantum Theory of Gravity. III. Applications of the Covariant Theory. „Physical Review”. 162 (5), s. 1239–1256, 1967. DOI: 10.1103/PhysRev.162.1239. Bibcode: 1967PhRv..162.1239D. (ang.).
- ↑ Bryce S. DeWitt: The Global Approach to Quantum Field Theory. Oxford University Press, 2003. ISBN 978-0-19-851093-2. (ang.).
- ↑ Bryce S. DeWitt, R. Neill Graham: The Many-Worlds Interpretation of Quantum Mechanics. Princeton University Press, 1973. ISBN 0-691-08131-X. (ang.).
- ↑ Dirac Medallists 1987. International Centre for Theoretical Physics. [dostęp 2026-05-11]. (ang.).
- ↑ APS Prize and Award Winners – Bryce DeWitt. American Physical Society. [dostęp 2026-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-05-13)]. (ang.).
- ↑ DeWitt, Bryce S. (Bryce Seligman), 1923-2004. American Institute of Physics. [dostęp 2025-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-10-16)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Steven Weinberg, Bryce Seligman DeWitt 1923–2004: Biographical Memoir (PDF, National Academy of Sciences, 2008)
- Bryce S. DeWitt – biogram w bazie History of Physics, American Institute of Physics
- Wywiad oral history z Bryce'em DeWittem i Cécile DeWitt-Morette (28 lutego 1995), Niels Bohr Library & Archives, American Institute of Physics
- ISNI: 0000000108944872
- VIAF: 45498229
- LCCN: n83300201
- GND: 133660664
- LIBRIS: dbqsmqbx5c2ng64
- BnF: 122777345
- SUDOC: 031592546
- SBN: MILV080490
- NLA: 35344256
- NKC: mzk2004244033
- NTA: 071024670
- BIBSYS: 90108510
- CiNii: DA01103155
- Open Library: OL5756579A
- NUKAT: n98042732
- J9U: 987007372801805171
- CONOR: 6673763
- ΕΒΕ: 246697
- WorldCat: E39PBJvtcvgKC8jhft97Cqt9Xd