Amrit Kaur
 Amrit Kaur (1933 rok) | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Członkini Rajya Sabha | |
| Okres |
od 1957 |
| Ministerka zdrowia Indii | |
| Okres |
od 1947 |
| Przewodnicząca Światowego Zgromadzenie Zdrowia | |
| Okres |
od 1950 |
Bibiji Amrit Kaur (ur. 2 lutego 1889, zm. 6 lutego 1964) – indyjska polityk. Pierwsza kobieta na stanowisku ministerialnym w Indiach oraz wieloletnia asystentka Mahatmy Gandhiego. W 1947 roku Kobieta Roku tygodnika Time. W 1950 roku przewodnicząca Światowego Zgromadzenie Zdrowia.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Amrit Kaur urodziła się 2 lutego 1889. Jej ojcem był Harnam Singh Dorastała w chrześcijańskiej rodzinie królewskiej Kapurthali. Dorastała na terenie dzisiejszego dystryktu Kapurthala. Ukończyła szkołę średnią Sherborne School w Dorset w Wielkiej Brytanii. Ukończyła studia licencjackie na Uniwersytecie Oksfordzkim. W 1918 roku, w wieku 20 lat, powróciła do Indii. Rozpoczęła korespondencję z Mahatmą Gandhim, jednak jej rodzice nie wyrazili zgody na zaangażowanie się przez nią politycznie, co uczyniła dopiero w 1930, po śmierci swojego ojca[1].
W 1927 roku (według niektórych źródeł w 1926 roku) współzałożyła All India Women's Conference, organizację poświęconą walce o prawa kobiet[2]. W 1929 roku przeprowadziła się do Sevagram w Wardzie. Niedługo później została asystentką Mahatmy Gandhiego, funkcję tę pełniła do jego śmierci 17 lat później[1]. W 1930 roku wzięła udział w marszu solnym, za co została aresztowana[3].
Pełniła funkcję prezeski Leprosy Association i Tuberculosis Association, zajmujących się odpowiednio ofiarami trądu i gruźlicy. Była również wiceprezeską indyjskiego oddziału Międzynarodowego Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. Współzałożyła i była pierwszą prezeską Indian Council for Child Welfare[1]. Została nazwana kobietą roku 1947 przez tygodnik Time[3][4]. W 1957 roku uzyskała doktorat honoris causa od Uniwersytetu Princeton[4].
Działalność polityczna
[edytuj | edytuj kod]W 1947 roku Jawaharlal Nehru, pierwszy premier Indii (właściwie Unii Indyjskiej), powołał ją na stanowisko ministerki zdrowia w swoim rządzie. Inną kandydatką była Hansa Jivraj Mehta, jednak Kaur zwyciężyła dzięki wstawiennictwo Gandhiego. Została pierwszą osobą na tym stanowisku w historii niepodległych Indii oraz pierwszą kobietą na stanowisku ministerialnym w historii kraju. W 1950 roku była przewodniczącą Światowego Zgromadzenie Zdrowia. Funkcję ministerki pełniła do 1957 roku, do 1952 roku będąc jedyną kobietą w indyjskim rządzie[1][3][5]. Była jedną z pomysłodawczyń i założycielek All India Institutes of Medical Sciences[3].
W 1952 i 1952 roku obejmowała stanowisko ministerki ds. komunikacji. Była jedną z niewielu kobiet zasiadających w Zgromadzeniu Konstytucyjnym Indii (właściwie Unii Indyjskiej). Od 1957 do 1964 była członkinią Rajya Sabha, izby wyższej indyjskiego parlamentu federalnego[1][3][5].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Zmarła 6 lutego 1964, w wieku 75 lat. Została pochowana zgodnie z tradycjami sikhizmu na brzegach rzeki Jamuny, mimo tego, że była chrześcijanką[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Deeksha Bhardwaj, Rajkumari Amrit Kaur, former health minister who joined freedom struggle on Gandhi's call [online], ThePrint, 2 lutego 2019 [dostęp 2025-12-25] (ang.).
- ↑ The Princess Who Built AIIMS: Remembering India's First Health Minister, Amrit Kaur, „The Better India”, 5 marca 2018 [dostęp 2025-12-25] [zarchiwizowane z adresu 2018-04-17] (ang.).
- ↑ a b c d e Rajkumari Amrit Kaur, 75, Dies; India's First Minister of Health; Gandhi's Secretary 17 Years, a Princess, Led Campaign to Eradicate Malaria (Published 1964), 7 lutego 1964 [dostęp 2025-12-25] [zarchiwizowane z adresu 2023-10-05] (ang.).
- ↑ a b Amrit Kaur: 100 Women of the Year, „TIME”, time.com [dostęp 2025-12-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-29] (ang.).
- ↑ a b India Ministers [online], www.guide2womenleaders.com [dostęp 2025-12-25].