Das
  | |
| Nom oficial | Das (ca)[1] |
|---|---|
| Administracion | |
| Lenga oficiala | catalan |
| Politica | |
• Alcalde (ca)  | Enric Laguarda i Pons (ca) (2015–) |
| Geografia | |
  | |
| 42° 21′ 48″ N, 1° 52′ 16″ E | |
| Estat | Espanha |
| Comunautat autonòma | Catalonha |
| Domeni foncional territorial | Naut Pirenèu e Aran |
| Comarca | Bassa Cerdanha |
| Superfícia | 14,6 km²[2] |
| Altitud mejana | 1 219 m[2] |
| Fus orari | UTC+01:00 |
| Demografia | |
| • Totala | 261[3] ab. (2025 ) |
| • Densitat | 17,88 ab./km² |
| Autras informacions | |
| Còdi postal | 17538 |
| Sit web | das.cat |
Das es un municipi de la província catalana de Girona, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Bassa Cerdanha.
| Entitat de populacion | Abitants (2023) |
| Das | 147 |
| Sanavastre | 76 |
| Tartera | 15 |
| Mosoll | 14 |
| Tartera | 9 |
| Font: Idescat | |
Toponimia
[modificar | modificar lo còdi]Das
[modificar | modificar lo còdi]La prononciacion es ['das]. Las fòrmas ancianas son Adacz al sègle X ?, in villa Adatio en 965, Adaz en 966, Adaç en 983, Adacio (divèrsas mencions del sègle XI), Adas en 1104, Adaç al sègle XII, Adas en 1359, Torre de Das en 1632 e 1735, etc. Ven d'una basa Atatç-. La terminason va ambe la de Alàs, Anàs, Turbiàs, Sagàs, Salàs, Escás, etc, e supausan una sorda final -asse o -atçe (o benlèu la postposicion basca -atze « darrèr »). La rasic es ata, ate, « pòrta, pòrt », çò que correspond a la situacion de Das, sus un camin de transit [4].
Mosoll
[modificar | modificar lo còdi]
Lo nom es atestat Moroll en 1044. Es un nom d'origina celtica, que ven de l'indoeuropèu MEDHYO-, vengut en celtic Meddo- [non pòdi escriure los caractèrs que representan la consonanta vibranta], ambe l'apondi de -ullus. La preséncia d'un article mòstra que lo nom èra encara comprés a l'Edat Mejana. Los noms d'aquela origina designan de lòcs menors situats entremièg de dos, o mai, pus importants. La fòrma pus generala es Mesull, Meüll. La segonda sillaba deriva aicí de -ŭllu-, e non pas de -ūllu-, coma dins los autres cases [5]. Notem l'assimilacion vocalica aparenta aboriva e-o > o-o. En general, quand i a doás anomalias dins un toponime, una explica l'autra. Mès cossí ? Benlèu *mesull > *mosull > mosoll (assimilacion). O autrament.
Sanavastre
[modificar | modificar lo còdi]La prononciacion es [sənə'bastrə]. Las fòrmas ancianas son Sanauaster en 839, Senavastre en 1011, Sanauastra en 1037, Sanavastre en 1040, 1042, 1043, 1044, 1079, 1108, 1108-1180, 1178, Sanavastro en 1064, Sanavaster en 1359. Coma Sanaüja, lo primièr element es lo basc çani « vigilant, garda, gaita » e lo segond element es lo basc bazter « marge, limit, terren contigú ». Lo sens general es « lo canton de la garda (tor de garda, castèl ». Senavastre de 1011 es la metatèsi de l'etimologic sanev- > senav- [6].
Tartera
[modificar | modificar lo còdi]La prononciacion es [tər'terə]. Las fòrmas ancianas son Tartera en 839, 956, al sègle XII, en 1184, 1359, 1363, Tartarea en 966, 1012, 1222, Tarteria en 1011. Lo sens (p. 244) es « caòs de ròcas, clapàs, clapièr » [7].
Nòtas
[modificar | modificar lo còdi]- ↑ Afirmat dins: Relacion de Municipis e los sieus Còdis per Províncias lo 1r de genièr de 2019. Data de publicacion: 8 de febrièr de 2019. Ostal d'edicion: Institut Nacional d'Estatistica d'Espanha.
- 1 2 URL de la referéncia: http://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=925&t=2016.
- ↑ Afirmat dins: Municipal Register of Spain of 2025. Autor: Institut Nacional d'Estatistica d'Espanha. Data de publicacion: 13 de decembre de 2025.
- ↑ Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 13-14 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=16334
- ↑ Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. V, p. 265 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=26222
- ↑ Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. VII, p. 33-34 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42804
- ↑ Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. VII, p. 244-245 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=36715
