Vanuatu
| Vanuatu | |||
| Ripablik blong Vanuatu Republic of Vanuatu République du Vanuatu | |||
|
|||
| Adjektiv: vanuatisk | |||
| Motto | Long God Yumi Stanap ('Vi står ved Gud') | ||
|---|---|---|---|
| Nasjonaldag | 30. juli | ||
| Nasjonalsong | «Yumi, Yumi, Yumi» | ||
.svg) | |||
| Hovudstad | Port Vila | ||
| Offisielle språk | Bislama, fransk, engelsk | ||
| Flatevidd | 12 190 km² | ||
| Folketal | 300 019 (2020)[1] | ||
| Historie | |||
| • Sjølvstende | Frå Frankrike og Storbritannia 30. juli 1980 | ||
| Styresett | Republikk | ||
| • President | Nikenike Vurobaravu | ||
| • Statsminister | Jotham Napat | ||
| BNP | 971 636 098 US-dollar (2021)[2] | ||
| HDI | 0,607 (2021)[3] | ||
| Gini | 32,3 (2019)[4] | ||
| Tidssone | UTC +11 | ||
| Valuta | Vatu | ||
| ISO 3166-kode | VU | ||
| Toppnivådomene | .vu | ||
| Wikimedia Commons: Vanuatu | |||
Vanuatu er eit land som ligg i den sørlege delen av Stillehavet.[5][6] Vanuatu består av ei rekkje mindre øyar som ligg ca. 1 750 km aust for Australia, 500 km nordaust for Ny-Caledonia, vest for Fiji og sør for Salomonøyane.
Øygruppa var ein fransk-britisk koloni som gjekk under namnet «Ny-Hebridane» fram til 1980 då landet erklærte sjølvstende.[7] Koloninamnet er ikkje lenger i bruk unnateke til historisk bruk.
Provinsar
[endre | endre wikiteksten]
Vanuatu består av 6 provinsar:
Geografi
[endre | endre wikiteksten]Vanuatu består av over 83 øyar. To av desse – Matthew- og Hunterøyane – vert gjort krav på av den franske oversjøiske staten Ny-Caledonia. Dei fleste av øyane er fjellaktige og vulkanske av opphav. Den største byen i landet er hovudstaden Port Vila.
Klima
[endre | endre wikiteksten]Vanuatu har eit tropisk maritimt klima som er moderert av søraustpassaten i perioden mai-oktober. Resten av året er vindretningane variable, og det er mange tyfonar frå november til april. Årsnedbøren varierer frå 2300 mm i sør til ca. 4000 mm i nord. Middeltemperaturen i hovudstaden Vila er 22 °C i august og 27 °C i februar.
Fakta
[endre | endre wikiteksten]- Etniske folkegrupper: melanesiarar 98 %, andre (mellom anna franskmenn, vietnamesarar, kinesarar)
- Religion: presbyterianarar 36,7 %, anglikanarar 15 %, katolikkar 15 %, stadeigne religionar 7,6 %, sjuandedagsadventistar 6,2%, anna 19, 7%
- Folkesetnaden si middellivslengd: 61,7 år
- Spedbarnsdødstal: 5,8 %
- Språk: Engelsk, fransk, bislama (pidgin) og meir enn hundre lokale språk
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ «2020 National Population and Housing Census - Basic Tables Report, Volume 1, Version 2» (PDF). Henta 5. september 2023.
- ↑ https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD; vitjingsdato: 26. august 2023; utgjevar: Verdsbanken.
- ↑ https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI; utgjevingstidspunkt: 2022.
- ↑ https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI.
- ↑ «Vanuatu» i Store norske leksikon, snl.no.
- ↑ Pedersen, Christian Fogd; Folke, Hans; Hovdhaugen, Even; Lorentzen, Jørgen; Pinholt, Jens. «Vanuatu» (på dansk). Lex på lex.dk. Henta 21. mai 2026.
- ↑ «Vanuatu» (på engelsk). Britannica. Henta 21. mai 2026.
