fris

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  fris    (hulp, bestand)
• IPA: / frɪs / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• fris

Woordherkomst en -opbouw

• Van Middelhoogduits vrisch, doublet met  vers bn . In de betekenis van ‘vers, koel’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1477.

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	fris	frisser	frist
verbogen	frisse	frissere	friste
partitief	fris	frissers	-

Bijvoeglijk naamwoord

fris

1. schoon, zuiver, prettig ruikend

   ▸ We waren jong, fris en onnozel.

   ▸ Al het vuil en de rottigheid van buiten zwabberde ik weg, had ze me uitgelegd, zodat ik vanbinnen weer fris en schoon werd.

   ▸ Op die prachtige zonnige meidag liepen ze in euforische stemming door de fris bedauwde weilanden.

   • De badkamer is weer helemaal fris. 

   ▸ Het was altijd een feest als ik op een kleine waterbron recht uit de berg stuitte. Dit frisse water uit de ondergrondse meren (aquifers geheten) dronk ik direct uit de berg, zonder het te hoeven filteren.

2. ironisch: weinig te vertrouwen

   • Frisse jongens zijn dat! 

3. aan de koude kant

   • Het is een stuk frisser geworden. 

   ▸ Ik liet een briefje op de tafel achter: 'Gone fo1' a promenade, back latezï' Het was mooi, fris weer.

   ▸ Ze zou net als haar voorgangers uit de 17de eeuw ook wel een frisse duik willen nemen, maar voorlopig volstaan gulzige slokken uit haar bidon.

4. ~drank: een koele drank, meestal met koolzuurbelletjes

   • Geeft u mij maar iets fris! 

Antoniemen

• onfris

Hyponiemen

• [1] (intensivering) lentefris
• postfris, tintelfris

Afgeleide begrippen

• frisdrank, frisgroen, frisheid, frisling, verfrissen

Verwante begrippen

• luchtig, onbedorven, vers

Vertalingen

    1. zojuist schoongemaakt, prettig ruikend   

Engels: fresh (en)

Spaans: fresco (es)

Gangbaarheid

• Het woord fris staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "fris" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.