Sliedrecht
Gemeente in Nederland  | |||
|---|---|---|---|
.png) | |||
| Situering | |||
| Provincie |  Zuid-Holland | ||
| Coördinaten | 51° 49′ NB, 4° 46′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 14,01 km² | ||
| - land | 12,84 km² | ||
| - water | 1,17 km² | ||
| Inwoners (1 jan 2026) |
26.516? (2065 inw./km²) | ||
| Bestuurscentrum | Sliedrecht | ||
| Belangrijke verkeersaders |  MerwedeLingelijn | ||
| Politiek | |||
| Burgemeester (lijst) | J.M. de Vries (CDA) | ||
| Economie | |||
| Gemiddeld inkomen (2023) | € 36.900 per inwoner | ||
| Gem. WOZ-waarde (2024) | € 314.000 | ||
| WW-uitkeringen (2023) | 9 per 1000 inw. | ||
| Overig | |||
| Postcode(s) | 3360-3364 | ||
| Netnummer(s) | 0184 | ||
| CBS-code | 0610 | ||
| CBS-wijkindeling | zie wijken en buurten | ||
| Amsterdamse code | 11331 | ||
| Website | www | ||
 Bevolkingspiramide (2023) | |||
| |||
Sliedrecht (ⓘ) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt 26.516 inwoners (1 januari 2026, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 13,47 km². Sliedrecht ligt aan de Beneden-Merwede, en is een van de zogenaamde Drechtsteden. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen, maar alleen het gehucht Baanhoek, dat voor de postadressen onder de woonplaats Sliedrecht valt.
Sliedrecht staat bekend om de vele grote baggerbedrijven (onder andere Boskalis en IHC Merwede) die ervandaan komen. Iedere twee jaar vindt in Sliedrecht het Baggerfestival plaats.[1] Ook is er het Nationaal Baggermuseum gevestigd.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Tot 1421 bestond Sliedrecht uit twee delen: Slydregt op de zuidelijke oever van de Merwede, waar later de Biesbosch is ontstaan (op die moerasachtige gronden stond ook slot Crayestein). En Over-Slydregt lag op de noordelijke oever. Toen de Sint-Elisabethsvloed in dat jaar Slydregt verwoestte, ging Over-Slydregt verder onder de naam Sliedrecht.[2]
Sliedrecht was in de 15e en de 16e eeuw een 'normaal dorp'. De bewoners leefden van visvangst, veeteelt en wat landbouw. Bekendheid als 'baggerdorp' verwierf het pas na de komst van de stoommachine. Het baggeren valt historisch te verklaren. Eeuwenlang hadden de inwoners in dit gebied te maken met de strijd tegen het water. In de 13e eeuw werd er een hoogheemraadschap opgericht, werden om de 100 el sloten gegraven om het gebied droog te maken en werden er dijken aangelegd. De boeren ontdekten dat ze met dijken bouwen meer geld konden verdienen dan met veeteelt. De veeboeren werden dijkwerkers. Uit de archieven blijkt dat arbeiders uit Sliedrecht in de 15e eeuw betrokken waren bij het graven van havens in Dordrecht. Rond 1600 ontstond baggerbedrijf Prins, waar het werk met de hand werd uitgevoerd. Het duurde tot rond 1860 voordat de vermaarde Sliedrechter Adriaan Volker de eerste stoombaggermolen in gebruik nam.
Juridisch gezien bestond Sliedrecht lange tijd uit de drie heerlijkheden (Over)Sliedrecht of Lockhorst, Naaldwijk en Niemandsvriend. Van 1 april 1817 tot 23 augustus 1818 bestonden deze laatste twee ook korte tijd als aparte gemeente. Daarna werden ze weer bij Sliedrecht gevoegd.
In 1845 werd de dijksynagoge gebouwd door en voor de joodse gemeenschap. Deze was in 1920 zo geslonken, dat geen diensten meer konden worden gehouden. Aan het einde van de Duitse bezetting waren er helemaal geen joden meer in Sliedrecht. Na 2000 is de synagoge verplaatst om dijkverzwaring mogelijk te maken.
In 1970 werd het zuidelijke deel van de gemeente Sliedrecht bij de gemeente Dordrecht gevoegd, waardoor de gemeente Dordrecht het gehele Eiland van Dordrecht ging omvatten.
In 1978 opende de eerste IKEA van Nederland in Sliedrecht. Deze werd in 2006 gesloten wegens het beperkte oppervlak van de vestiging en omdat er inmiddels grotere, nieuwere vestigingen in de buurt waren gekomen (Barendrecht, Breda en Utrecht).
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]Monumenten
[bewerken | brontekst bewerken]In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
Kunst in de openbare ruimte
[bewerken | brontekst bewerken]In Sliedrecht zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
Economie
[bewerken | brontekst bewerken]Winkelen
[bewerken | brontekst bewerken]Er zijn vier winkelcentra. Met name de Kerkbuurt is geschikt voor recreatief winkelen. Ook is er de Sliedrechtse woonboulevard op de Nijverwaard.
Weekmarkt is er op woensdag, dit is op het Burgemeester Winklerplein. Donderdagavond is het koopavond.
Politiek en bestuur
[bewerken | brontekst bewerken]Gemeenteraad
[bewerken | brontekst bewerken]Sinds 2018 bestaat de gemeenteraad van Sliedrecht uit 21 zetels. Hieronder de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen sinds de invoering van het algemeen kiesrecht in 1919:[3][4]
1919–1946
[bewerken | brontekst bewerken]| Partij | 1919[5] | 1923[6] | 1927[7] | 1931[8] | 1935[9] | 1939[10] | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SDAP | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | |
| ARP | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | |
| LSP „De Vrijheidsbond”[a] | – | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | |
| SGP | – | 1 | 1 | – | 2 | 2 | |
| CHU | 2 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | |
| Sliedrechts Belang | – | – | 1 | 1 | – | – | |
| VDB | – | – | 1 | – | – | – | |
| Bezuinigingspartij | – | 1 | – | – | – | – | |
| Liberale Unie | 4 | [a] | – | – | – | – | |
| BVL | 1 | [a] | – | – | – | – | |
| Totaal | 15 | 15 | 15 | 15 | 15 | 15 | |
| Opkomst (%) | – | – | – | 89,6 | 89,7 | 88,6 | |
1946–1974
[bewerken | brontekst bewerken]| Partij | 1946 | 1949 | 1953 | 1958 | 1962 | 1966 | 1970 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PvdA[b] | 5 | 7 | 7 | 7 | 8 | 7 | 6 | |
| ARP-CHU[c] | – | – | – | – | – | – | 4 | |
| SGP | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | |
| VVD (tot 1948: PvdV)[d] |
1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | |
| D66 | – | – | – | – | – | – | 1 | |
| CHU | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | [c] | |
| ARP | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | [c] | |
| Socialistisch Arbeiders Verkiezingsblok | 2 | – | – | – | – | – | – | |
| Totaal | 15 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | 17 | |
| Opkomst (%) | 86,3 | 87,7 | 88,3 | 91,1 | 92,2 | 90,9 | 72,8 | |
1974–heden
[bewerken | brontekst bewerken]| Partij | 1974 | 1978 | 1982 | 1986 | 1990 | 1994 | 1998 | 2002 | 2006 | 2010 | 2014 | 2018 | 2022 | 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| SGP-ChristenUnie (tot 1982: SGP, 1982–1990: SGP-RPF, 1990–2002: SGP-RPF-GPV) |
4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 6 | 6 | 6 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | |
| Slydregt.NU | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 | 2 | 6 | |
| PRO Sliedrecht (2001–2004: Leefbaar Sliedrecht) |
1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 | 4 | 2 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | |
| CDA (tot 1978: ARP-CHU) |
4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 2 | |
| GroenLinks-PvdA (tot 2026: PvdA) |
8 | 7 | 6 | 7 | 6 | 4 | [e] | 4 | 6 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1 | |
| VVD | 2 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | |
| D66 | – | 1 | 1 | – | – | 1 | [e] | – | – | – | – | 1 | – | – | |
| PvdA-D66[e] | – | – | – | – | – | – | 5 | – | – | – | – | – | – | – | |
| Totaal | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 19 | 21 | 21 | 21 | |
| Opkomst (%) | 74,2 | 81,1 | 71,9 | 74,9 | 63,1 | 66,8 | 65,7 | 66,9 | 63,7 | 54,5 | 58,2 | 59,9 | 55,4 | 61,1 | |
Verkeer en vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]De haven aan de Beneden-Merwede werd aangelegd in 1911-1912 door uiterwaarden uit te graven. Het zand en andere massa werd gebruikt om de uitbreiding van het dorp mogelijk te maken. Bekend in het dorp als de oude uitbreiding.[11]
Sliedrecht heeft twee treinstations:
Ook is Sliedrecht per bus bereikbaar; sinds 9 december 2018 heeft Sliedrecht een R-net verbinding.
Geboren in Sliedrecht
[bewerken | brontekst bewerken]- Adriaan Volker (1827-1903), aannemer baggerwerken
- Jan Rudolph Slotemaker de Bruine (1869-1941), theoloog
- Anke van der Vlies (1873-1939), schrijfster, oprichter Bond van Christen-Socialisten
- Henri Wijnoldy Daniëls (1889-1932), olympisch schermer en militair
- Gerrit J. Geysendorffer (1892-1947), luchtvaartpionier
- Jan Koopmans (1900-1945), theoloog
- Martin Visser (1914-1994), politicus
- Wina Born (1920-2001), gastronomisch journaliste en schrijfster
- Jan Lanser (1926-2019), vakbondsbestuurder (CNV) en politicus
- Gijsbertus Hokken (1927-2005), politicus
- Jaap Nederlof (1933-2019), burgemeester
- Aad Nuis (1933-2007), politicoloog, letterkundige, literatuurcriticus, bestuurder, journalist, columnist, essayist, publicist, dichter en politicus (D66, onder andere staatssecretaris)
- Bas van der Vlies (1942-2021), ingenieur, leraar en politicus (SGP, Tweede Kamerlid)
- Jorien van den Herik (1943), zakenman en sportbestuurder (ex-voorzitter van voetbalclub Feyenoord)
- Dick de Boer (1947), historicus
- Henk ’t Jong (1948), tekenaar en historicus
- Arie Noordergraaf (1950), burgemeester
- Martin Zonnenberg (1958), organist, componist en dirigent
- Johan de Kock (1964), voetballer
- Daniël Mensch (1978), olympisch roeier
- Alfred van de Wege (1978), radiopresentator
- Peter Kwint (1984), politicus
- Sera de Bruin (1994), zangeres
- Yorick de Groot (2000), beachvolleyballer
- Iris Verhoek (2001), zangeres
Overleden in Sliedrecht
[bewerken | brontekst bewerken]- Lily Bouwmeester (1901-1993), actrice
- Jacob de Jonge (1935-2002), politicus
Aangrenzende gemeenten
[bewerken | brontekst bewerken]| Aangrenzende gemeenten | ||||
|---|---|---|---|---|
 Molenlanden |
||||
 |
||||
 Papendrecht |
 Hardinxveld-Giessendam | |||
 Dordrecht |
 Altena |
|||
Partnersteden
[bewerken | brontekst bewerken]
Orăștie (Roemenië)
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Noten
- 1 2 3 In 1921 gingen de Liberale Unie en de Bond van Vrije Liberalen op in de Vrijheidsbond.
- ↑ In 1946 gingen de SDAP en de VDB op in de PvdA.
- 1 2 3 Vanaf 1970 deden de ARP en de CHU mee als gezamenlijke lijst.
- ↑ De PvdV was een voortzetting van de LSP.
- 1 2 3 In 1998 deden de PvdA en D66 mee als gezamenlijke lijst.
- Referenties
- ↑ Baggerfestival Sliedrecht baggerfestival.nl
- ↑ De geschiedenis van Sliedrecht (3) Oudheidkundige Vereniging Sliedrecht
- ↑ Databank Verkiezingsuitslagen. Kiesraad. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ Zetelverdeling gemeenteraden Zuid-Holland - 1946-nu. nlverkiezingen.com. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ SLIEDRECHT, 19 Mei.. De Nieuwe Courant (21 mei 1919). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ De gemeenteraadsverkiezingen.. Het Volk (25 mei 1923). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ De Raadsverkiezingen. Voorwaarts (24 mei 1927). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ Prachtige zetelwinst in het heele land.. Voorwaarts (23 juni 1931). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ Gemeenteraadsverkiezingen.. De Amsterdammer (26 juni 1935). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ Verkiezingsuitslagen. De Banier (21 juni 1939). Geraadpleegd op 9 mei 2026 – via Delpher.
- ↑ sliedrecht.serc.nl. Gearchiveerd op 24 december 2022. Geraadpleegd op 24 december 2022.
· 
· 
· · 