Lunar Orbital Platform-Gateway
| Lunar Orbital Platform-Gateway | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Doel | Maanmissies en Deep Space Transit (DST) | |||
| Organisatie | NASA, ESA en andere | |||
| Levensloop | ||||
| Gelanceerd met | Falcon Heavy (eerste lancering) | |||
| Ruimtehaven | KSC, LC-39A | |||
| Fysische gegevens | ||||
| Massa | 75.000 kg | |||
| Baangegevens | ||||
| Type | bijna rechtlijnige halobaan | |||
| Rond | Maan | |||
| Periode | ~7 dagen | |||
| Inclinatie | polair° | |||
| Perigeum | 3000 km | |||
| Apogeum | 70.000 km | |||
| Missie Status | ||||
| Status | voor onbepaalde duur uitgesteld | |||
| ||||
De Lunar Orbital Platform-Gateway (LOP-G), meestal Lunar Gateway genoemd is een geannuleerd internationaal project geleid door NASA. Het project stelde een ruimtestation voor dat in een baan rond de maan zou worden gebracht. In maart 2026 kondigde NASA aan dat het het de plannen voor de Gateway annuleerde ten voordele van de uitbouw van een maanbasis in de periode 2029-2036.[1][2][3]
Concept
[bewerken | brontekst bewerken]Het ruimtestation zou communicatie vanaf de maan onderhouden met de aarde. In een later stadium zou er ook een laboratorium en vertrekken voor een kortstondig verblijf aan het ruimtestation worden gekoppeld, tevens zal het station ook ruimte gaan bieden aan robots en rovers. Het ruimtestation zou van energie worden voorzien door middel van zonne-energie. De gateway zou een zeer excentrische elliptische baan over de polen van de maan beschrijven met het perigeum boven de noordpool. Het vlak van deze baan zal haaks op de lijn van de aarde naar de maan zijn. Hierdoor is communicatie met de aarde altijd mogelijk.
In de Gateway zou onderzoek worden verricht naar planeten, astrofysica, aardobservaties, heliofysica, fundamentele ruimtebiologie en het menselijk welzijn. De Gateway werd ontwikkeld, onderhouden en gebruikt in samenwerking met commerciële ruimtevaartbedrijven en andere internationale partners van NASA. De Gateway was een eerste stap in het mogelijk maken van langdurige missies naar het oppervlak van de maan, en maakte dan ook deel uit van het Artemisprogramma van NASA.
Ook zou Lunar Gateway gebruikt kunnen worden door NASA's voorgestelde Deep Space Transport, waarbij in 300-400 dagen een reis naar Mars gemaakt kan worden. Deep Space Transport maakt gebruik van herbruikbare ruimteschepen, zoals Orion. Deze schepen zouden worden aangedreven met elektriciteit en chemische reacties.
Bouw
[bewerken | brontekst bewerken]Op 23 mei 2019 werd het contract voor de bouw van het Power and Propulsion Element (PPE) toegekend aan Maxar Technologies.[4] Hiermee is het eerste ontwikkelingscontract voor de Lunar Gateway een feit. Het bedrijf wordt hierin bijgestaan door Blue Origin en Draper Corporation. Het PPE functioneert als servicemodule voor de Lunar Gateway en bevat zowel de voortstuwing en besturing als de elektriciteitsvoorziening (zonnepanelen) en communicatieantennes van de Lunar Gateway.
Het PPE had aanvankelijk eind 2022 met een commerciële draagraket moeten worden gelanceerd. Daarna zou in 2023 de HALO, een mini habitat met aanmeerpoorten waarmee de basisversie van de Gateway klaar gereed zou moeten komen om de bemande Orioncapsules en de maanlanders van Artemis-missies te ontvangen. In februari 2020 werd duidelijk dat de Gateway mogelijk in 2024 nog niet klaar voor gebruik is. Artemis III zal daarom en om de missie minder complex te maken geen gebruik maken van de Lunar Gateway.
In mei 2020 werd het plan voor de lancering van de Gateway aangepast. Het PPE en de HALO zullen op aarde worden geïntegreerd en gezamenlijk in 2023 op een commerciële heavy-lift-raket worden gelanceerd. Dit verkleint risico’s op het (deels) mislukken van een koppeling in de ruimte. Na activatie van het ruimtestation zal de Lunar Gateway verder worden uitgebreid en geïnternationaliseerd. Op 6 juni 2020 werd het contract voor de bouw van de HALO aan Northrop Grumman Space Systems gegund. Daarmee is 187 miljoen dollar gemoeid.[5] Northrop Grumman zal voor de ontwikkeling van de HALO waar mogelijk technieken uit hun Cygnus-vrachtmodule gebruiken.
Op 10 maart 2022 werd begonnen met het ontwerpen van de Canadarm3 die aan de Lunar Gateway zal komen. Deze volgt de Canadarm (spaceshuttleprogramma) en de Canadarm2 (ISS) op.[6]
Voorlopige annulering
[bewerken | brontekst bewerken]In maart 2026 kondigt NASA-administrator Jared Isaacman aan dat de Lunar Orbital Platform-Gateway voorlopig wordt afgevoerd en door een permanente basis op de maan zelf wordt vervangen.[7] Later bleek dat Northrop Grumman cortosie had gevonden in de constructie van twee door Thales Alenia Space gebouwde en geleverde drukcapsules van de Lunar Gateway. De vertraging die dit zou opleveren speelde een belangrijke rol in de overwegingen het ruimtestation voorlopig te annuleren. Het is niet helemaal uitgesloten dat het project in de toekomst weer van stal wordt gehaald.
Draagraket
[bewerken | brontekst bewerken]Op 9 februari 2021 werd SpaceX gecontracteerd om deze eerste lancering uit te voeren met een Falcon Heavy.[8] NASA’s toenmalige hoofd-bemanderuimtevaart, Doug Loverro, zei een klein jaar eerder al dat de geplande verlengde neuskegel van de Falcon Heavy daarvoor groot genoeg is.[9] Andere commerciële draagraketten die groot en krachtig genoeg zijn en tegen die tijd beschikbaar zijn (Vulcan en New Glenn) hadden begin 2021 nog niet gevlogen en de Delta IV Heavy die ook over de juiste capaciteiten beschikt werd niet langer voor nieuwe lanceercontracten aangeboden. SpaceX ontvangt 331 miljoen dollar voor de lancering die inmiddels naar 2024 is vertraagd. Over of, en in welke mate, de raket herbruikbaar zal zijn is niets gemeld.
Bevoorrading
[bewerken | brontekst bewerken]Om de Gateway te bevoorraden laat NASA meerdere commerciële bevoorradingsvoertuigen ontwikkelen. SpaceX werd hiervoor op 27 maart 2020 als eerste gecontracteerd. Zij zullen de Dragon XL, een grotere, niet herbruikbare variant van hun Dragon-ruimtevaartuigen ontwikkelen die meer dan 5000 kilogram vracht kan vervoeren. Deze worden vanaf 2024 met Falcon Heavy-raketten gelanceerd.
De ruimtevaartbedrijven Northrop Grumman Space Systems en Sierra Nevada Corporation zijn anno april 2020 nog in de race voor een bevoorradingscontract. Het voorstel van Boeing Space is inmiddels afgewezen omdat het bedrijf geen toezicht van NASA wilde toestaan ter bescherming van hun intellectuele eigendommen.[10]
Voorbereidingsmissie CAPSTONE
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie CAPSTONE voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Op 27 juni van 2022 heeft NASA een kleine maansatelliet genaamd CAPSTONE door Rocket Lab laten lanceren. Deze zal dezelfde baan om de Maan beschrijven als de Gateway om de veronderstelde stabiliteit van die baan aan te tonen en het navigatiesysteem voor de Gateway te testen.
Trivia
[bewerken | brontekst bewerken]- Anno augustus 2022 onderzoekt NASA nog welk ruimtevaartuig de positionering van de Gateway bestuurt wanneer Starship-HLS er is aangekoppeld. Starship is zo groot dat het mogelijk beter is dat de besturing dan door de systemen van Starship wordt overgenomen.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Lunar Orbital Platform-Gateway op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- ↑ Jens van Reet, NASA schrapt plannen voor permanent ruimtestation rond maan en kiest voluit voor maanbasis. VRT NWS (24 maart 2026). Geraadpleegd op 25 maart 2026.
- ↑ (en) Mark Hallam, NASA plans moon base instead of orbital lunar station. Deutsche Welle (24 maart 2026). Geraadpleegd op 25 maart 2026.
- ↑ (en) Joey Roulette, Nasa abandons orbiting lunar station plan in favor of $20 billion ‘moon base’. The Independent (24 maart 2026). Geraadpleegd op 25 maart 2026.
- ↑ (en) Maxar Selected to Build, Fly First Element of NASA’s Lunar Gateway, Maxar, 23 mei 2019
- ↑ (en) Jeff Foust, NASA issues contract to Northrop Grumman for Gateway module, SpaceNews, 6 juni 2020. Gearchiveerd op 18 mei 2024.
- ↑ (en) Canada begins design phase of Canadarm3 for Lunar Gateway, Canada.ca, 10 maart 2022. Gearchiveerd op 26 mei 2023.
- ↑ Eelbode, Floor, "NASA investeert 20 miljard dollar in nieuwe maanbasis", De tijd, 25 maart 2026.
- ↑ (en) NASA Awards Contract to Launch Initial Elements for Lunar Outpost, NASA, 9 februari 2021. Gearchiveerd op 15 augustus 2023.
- ↑ (en) Stephen Clark, NASA plans to launch first two Gateway elements on same rocket, Spaceflight Now, 6 mei 2020. Gearchiveerd op 8 december 2023.
- ↑ (en) Tweet van Michael Sheetz, Twitter, 9 april 2020. Gearchiveerd op 25 mei 2023.
· 
· 