Kurt Vonnegut
| Kurt Vonnegut | ||||
|---|---|---|---|---|
Kurt Vonnegut in 1972 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Kurt Vonnegut Junior | |||
| Pseudoniem(en) | Killgore Trout | |||
| Geboortedatum | 11 november 1922 | |||
| Geboorteplaats | Indianapolis | |||
| Overlijdensdatum | 11 april 2007 | |||
| Overlijdensplaats | New York | |||
| Geboorteland | ||||
| Nationaliteit | Amerikaans | |||
| Handtekening | ||||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Universiteit van Chicago, Cornell-universiteit, Carnegie Mellon-universiteit, Universiteit van Tennessee, Shortridge High School | |||
| Beroep | Schrijver | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1952-2007 | |||
| Invloeden | George Orwell,[1] George Bernard Shaw,[2] Mark Twain,[3] Henry David Thoreau,[3] H.L. Mencken[4] | |||
| Werken | ||||
| Genre(s) | satire,[5] sciencefiction, absurde humor, absurdist literature, postmoderne literatuur, memoires, commencement speech | |||
| Stroming(en) | Postmodernisme | |||
| Bekende werken | Slachthuis vijf, Geen kind en geen wieg | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | American Academy of Arts and Letters, American Academy of Arts and Sciences, American Civil Liberties Union, American Humanist Association, Authors Guild | |||
| Archieflocatie | Lilly-bibliotheek | |||
| Prijzen en onderscheidingen | Guggenheim-lidmaatschap (1967),[6] Purple Heart,[7] Nationale boekprijs (Slachthuis vijf; 1970),[8] Hugo Award for Best Dramatic Presentation (Slaughterhouse-Five; 1973), Eugene V. Debs Award (1981),[9] Mondelloprijs (1991),[10] Humanist van het Jaar (1992),[11] Carl Sandburg Literary Award (2001),[12] Science Fiction and Fantasy Hall of Fame (2015),[13] Prometheusprijs – Eregalerij (2019)[14] | |||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| RKD-profiel | ||||
| Website | ||||
| ||||
Kurt Vonnegut Jr. (Indianapolis (Indiana), 11 november 1922 – New York, 11 april 2007) was een Amerikaans schrijver en schilder.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Vonnegut werd geboren als jongste van drie kinderen. Zijn vader Kurt Sr. was architect, en zijn moeder Edith kwam uit een welgestelde brouwersfamilie.
Vonnegut studeerde aan Cornell-universiteit, waar ook Thomas Pynchon studeerde.

Hij schreef bijna twintig romans, vaak bestsellers. Ook schreef hij korte verhalen, essays en toneelstukken. Zijn bekendste roman is Slaughterhouse-Five over het vernietigende bombardement op Dresden in 1945 dat Vonnegut zelf meemaakte als Amerikaans krijgsgevangene. Het boek heeft het meest bijgedragen aan de mythologisering van deze ramp[15]
Ondanks zijn succes kampte Vonnegut met depressies; in 1984 deed hij zelfs een zelfmoordpoging.[16]
Vonnegut was getrouwd met Jill Krementz. Hij overleed in april 2007 aan een hersenbeschadiging die hij enkele weken eerder had opgelopen door een val van de trap in een van zijn twee huizen in New York.[17]
Thema's en stijl
[bewerken | brontekst bewerken]Een centraal thema in zijn werk is de futiliteit van alle menselijke inspanningen. Vonnegut combineerde een bedrieglijk eenvoudige schrijfstijl met satire, zwarte humor en sciencefiction. In Nederland liet Renate Dorrestein zich inspireren door zijn schrijfstijl.
Vonnegut vertolkte zijn ideeën vaak via het in verschillende romans terugkerende personage Kilgore Trout, een schrijver van sciencefiction en absurde verhalen. Hij illustreerde zijn boeken zelf, met eenvoudige vaak graffiti-achtige tekeningen, die soms doen denken aan het werk van Keith Haring, dan weer aan dat van Paul Klee.
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]Romans
[bewerken | brontekst bewerken]- Player Piano (1952), vertaald in het Nederlands, De grote pianola
- The Sirens of Titan (1959)
- Mother Night (1961), vertaald in het Nederlands, Moeder nacht (1973)
- Cat's Cradle (1963), vertaald in het Nederlands, Geen kind en geen wieg
- God Bless You, Mr. Rosewater, or Pearls Before Swine (1965), vertaald in het Nederlands, Gods rijkste zegen, Mr. Rosewater! of Paarlen voor de zwijnen (1976)
- Slaughterhouse-Five, or The Children's Crusade (1969), vertaald in het Nederlands, Slachthuis Vijf of De Kinderkruistocht
- Breakfast of Champions, or Goodbye, Blue Monday (1973), vertaald in het Nederlands, Ontbijt voor kampioenen
- Slapstick, or Lonesome No More (1976), vertaald in het Nederlands, Slapstick
- Jailbird (1979), vertaald in het Nederlands, Bajesvogel
- Deadeye Dick (1982), vertaald in het Nederlands, Korte roem van Deadeye Dick
- Galápagos (1985)
- Bluebeard (1987), vertaald in het Nederlands, Blauwbaard (1988)
- Hocus Pocus (1990)
- Timequake (1997)
Korte verhalenbundels
[bewerken | brontekst bewerken]- Canary in a Cathouse (1961)
- 2BR02B (1962)
- Welcome to the Monkey House (1968), vertaald in het Nederlands, Welkom op de apenrots
- Bagombo Snuff Box (1999)
Essays
[bewerken | brontekst bewerken]- Wampeters, Foma and Granfalloons (1974), vertaald in het Nederlands, Wampieters, foma en granfallons
- Palm Sunday by Kurt Vonnegut, An Autobiographical Collage (1981) (deels vertaald "Palmpasen")
- Fates Worse than Death (1991)
- God Bless You, Dr. Kevorkian (1999)
- A Man Without a Country (2005)
- If This Isn't Nice, What Is?: Advice to the Young (2013)
Toneelstukken
[bewerken | brontekst bewerken]- Happy Birthday, Wanda June (1970)
- Between Time and Timbuktu, or Prometheus Five (introductie door Vonnegut) (1972)
- Make Up Your Mind (1993)
- Miss Temptation (1993)
- L'Histoire du Soldat (1993)
Verfilmingen
[bewerken | brontekst bewerken]- Happy Birthday, Wanda June (1971)
- Slaughterhouse-Five (1972)
- Slapstick (1982)
- Who Am I This Time? (1982)
- Harrison Bergeron (1995) (televisie)
- Mother Night (1996)
- Breakfast of Champions (1999)
Trivia
[bewerken | brontekst bewerken]- Vonnegut wordt genoemd in het boek Het Ardennenoffensief van Alex Kershaw
- Vonnegut wordt meerdere malen genoemd in het boek "Dance on my grave" van Aidan Chambers.
- Vonnegut, Kilgore Trout en Slaughterhouse Five worden vernoemd in de proloog van "Market Wizards - Interviews with top traders" van Jack D. Schwartz
- De boeken van Vonnegut spelen een centrale rol in het boek The Universe vs. Alex Woods van Gavin Extence.
- De film The Recruit bevat veel verwijzingen naar boeken van Kurt Vonnegut, zoals het computervirus dat ICE-9 heet (zie Cat's Cradle), Clayton die onder het drinken van zijn koffie het boek Slaughterhouse-Five leest en Clayton die vertelt over de wijze waarop zijn vader eieren bakte (zie Breakfast of Champions).
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Website Kurt Vonnegut
- In memoriam voor Kurt Vonnegut
- 'We zijn hier op aarde om rond te lummelen en laat niemand je iets anders wijsmaken' (Interview met de auteur, 1996)
- ↑ "Kurt Vonnegut: A Critical Companion"; uitgeverij: Greenwood Publishing Group; auteur (als tekenreeks): Thomas F. Marvin; datum van uitgave: 2002; pagina('s): 19; taal van werk of naam: Amerikaans-Engels; citaat: I like his concern for the poor, I like his socialism, I like his simplicity; ISBN-13: 978-0-313-29230-9.
- ↑ "Louder Than Bombs: Interviews from the Progressive Magazine"; pagina('s): 15; ISBN-13: 978-0-89608-725-5; auteur (als tekenreeks): David Barsamian; taal van werk of naam: Amerikaans-Engels; datum van uitgave: 2004; uitgeverij: South End Press.
- 1 2 "Kurt Vonnegut: A Critical Companion"; uitgeverij: Greenwood Publishing Group; auteur (als tekenreeks): Thomas F. Marvin; datum van uitgave: 2002; pagina('s): 18; taal van werk of naam: Amerikaans-Engels; citaat: I like his concern for the poor, I like his socialism, I like his simplicity; ISBN-13: 978-0-313-29230-9.
- ↑ "Popular Contemporary Writers"; pagina('s): 1366; ISBN-13: 978-0-7614-7601-6; auteur (als tekenreeks): Michael D. Sharp; uitgeverij: Marshall Cavendish; datum van uitgave: 2006; volume: 10.
- ↑ "The Moral Egotist"; ondertitel: Evolution of the Style in Kurt Vonnegut's Satire; auteur (als tekenreeks): Sarah J Griffith; taal van werk of naam: Engels; geraadpleegd op: 19 maart 2025.
- ↑ Guggenheim Fellows-databank; geraadpleegd op: 19 maart 2025; Guggenheim-identificatiecode voor fellowship: kurt-vonnegut.
- ↑ "Treasures of the Kurt Vonnegut Memorial Library"; geraadpleegd op: 19 maart 2025; auteur (als tekenreeks): Corey Michael Dalton; taal van werk of naam: Engels; gearchiveerde URL: https://web.archive.org/web/20141209204701/http://www.saturdayeveningpost.com/2011/10/24/culture/vonnegut-library.html.
- ↑ https://www.nationalbook.org/books/slaughterhouse-five-or-the-childrens-crusade/.
- ↑ "Eugene V. Debs Award"; geraadpleegd op: 20 maart 2025; taal van werk of naam: Engels.
- ↑ "L'Albo d'Oro dei vincitori"; geraadpleegd op: 20 maart 2025; taal van werk of naam: Italiaans.
- ↑ "Vom Leichenschürfen im Schlachthaus"; auteur (als tekenreeks): Jan-Christian Petersen; taal van werk of naam: Duits; datum van uitgave: 9 april 2021; geraadpleegd op: 20 maart 2025.
- ↑ "Chicago Public Library Foundation Awards"; geraadpleegd op: 20 maart 2025; taal van werk of naam: Engels.
- ↑ "2015 SF&F Hall of Fame Inductees & James Gunn Fundraiser"; taal van werk of naam: Engels; datum van uitgave: 12 juni 2015; geraadpleegd op: 20 maart 2025.
- ↑ "The Prometheus Awards: A Brief History"; geraadpleegd op: 20 maart 2025; taal van werk of naam: Engels.
- ↑ Marita Mathijsen https://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/februari/14/blijvend-in-gevecht-met-de-tijd-1468600
- ↑ Schrijver Kurt Vonnegut overleden, de Volkskrant, 12 april 2007
- ↑ Kurt Vonnegut, Novelist Who Caught the Imagination of His Age, Is Dead at 84, The New York Times, 12 april 2007