Eris

Eris es un planeta nano en muestro sistem solar, ke se topa en la sintura de Kuiper dospues de la orbita de Neptuno. El su deskubrimiento, anunsiado el 29 de Djulio de 2005 (anke hue observada por prima vez el 5 de enero de 2005, a partir de imajines tomadas en oktubre de 2003), hue un momento desisivo ke kavzo ke la Union Astronomika Internasionala (UAI) redefiniera el biervo "planeta" en 2006. Esto yevo a ke Pluton, endemas de Eris, hue reklasifikado komo planeta nano.
Tamanyo i Maza
[trocar | trocar el manadero]Eris tiene un dyametro de aproksimadamente 2,326 km, lo ke la faze liyeramente mas chika ke Pluton (2,377 km). Ama, Eris es mas masiva ke Pluton, kon una maza un 27% mayor. Dito indika ke es mas densa.
Orbita
[trocar | trocar el manadero]Eris tiene la orbita muncho eliptika i inklinada (44 grados) kon respekto al plano de la ekliptika, lo ke es tipiko de los objektos del disko disperso. Tarda unas 557 las anyadas terrestres en kompletar la orbita de eya aldoredor del Sol. La su distansya del Sol varia entre unas 35 UA (perihelio) i unas 97 UA (afelio).
Luna
[trocar | trocar el manadero]Eris tiene una luna yamada Disnomia. La observasion de la orbita de Disnomia hue kruzial para determinar kon presision la maza de Eris.
Superfisye i Kompozision
[trocar | trocar el manadero]La superfisye de Eris esta kubierta prinsipalmente de yelo de metano, lo ke la faze una de las mas reflektantes del sistem solar (albedo de 0.96). Se kreye ke tiene un nukleo rokozo i un manto de yelo de agua, kubierto por una kapa de yelo de metano i nitrojeno. La su temperatura en la superfisye de eya ronda los -230 °C.
El Teleskop Espasial James Webb (JWST) tiene revelado la prezensia de yelo de metano deuterado en la su superfisye, lo ke sujiere ke el metano no es primordial i puede averse prodjuzido por prosesos geokimikos internos.
Emportansia Sientista
[trocar | trocar el manadero]Eris es konsiderada un "fosil" del sistem solar primitivo, i el su estudio ayuda a los sientistas a entender la formasion i evolusion de muestro sistem, espesialmente en la rejion del disko disperso.
Nombre
[trocar | trocar el manadero]Eris aresivio primamente el nombre de Xena en onor a la aktris Lucy Lawless, ama dospues hue renombrada kon el nombre de la dioza griega de la deskordia, porke Lawless sinyifíka "Sin ley"