Opinberunarbókin
Opinberunarbókin, einnig kölluð Opinberunarbók Jóhannesar eða Opinberun Jóhannesar er síðasta bók nýja testamentsins. Bókin var rituð á grísku og titill hennar er dreginn af fyrsta orði hennar, apokalypsís (grískt letur: ἀποκάλυψις), sem þýðir bókstaflega „opinberun“ eða „afhjúpun“. Opinberunarbókin er eina kanóníska heimsslitabókin í nýja testamentinu og efni hennar skipar mikilvægan sess í kristinni heimsslitafræði.
Bókin er í senn sendibréf, heimsendasýn og spádómur. Hún hefst á ávarpi Jóhannesar nokkurs á eyjunni Patmos á Eyjahafi til „sjö söfnuða í Asíu“ með hvatningarorðum frá Kristi. Hann lýsir síðan röð framtíðarsýna og teikna sem eiga að boða endurkomu Krists til jarðar. Í sýnunum birtast persónur á borð við konu klædda sólinni með tunglið undir fótum sér og kórónu með tólf stjörnum, sjöhöfða dreka og sjöhöfða dýr.
Höfundur bókarinnar er aðeins nefndur Jóhannes í textanum en umdeilt er hver hann var í raun. Kristnir fræðimenn á annarri til þriðju aldar, þar á meðal Papías frá Híerapólis, Jústínus píslarvottur, Hippolýtos frá Róm, Írenæus, Melíton frá Sardis, Klemens frá Alexandríu, Origenes, Viktorínos frá Pettau og höfundur Muratori-handritsbrotsins, töldu Jóhannes postula vera höfund opinberunarbókarinnar.[1][2][3] Flestir nútímabiblíufræðingar eru ósammála þessu[4] og margir telja ógerlegt að áætla neitt með vissu um höfundinn nema að hann hafi verið kristinn spámaður.[5] Til þess að greina á milli Jóhannesanna tveggja kalla margir guðfræðingar í dag höfund opinberunarbókarinnar „Jóhannes frá Patmos“.[1] Flestir kirkjufeðrafræðingar telja bókina hafa verið skrifaða í valdatíð Dómitíanusar Rómarkeisara (árin 81–96),[1] sem samræmist flestum öðrum gögnum.[6] Myndmálið í opinberunarbókinni er á köflum afar torrætt og mikið er af vísunum í gamla testamentið. Bókin hefur því verið túlkuð á ótal mismunandi vegu í sögu kristninnar.
Flestir fræðimenn í dag telja opinberunarbókina vera dómsdagsviðvörun til frumkristinna samfélaga á fyrstu öld eftir Krist um að aðlagast ekki samfélagi Rómaveldis. Myndmálið er þá túlkað frá sögulegu, bóklegu og menningarlegu sjónarhorni.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- 1 2 3 Boxall 2013b, bls. 28–55.
- ↑ Carson 2005, bls. 465ff.
- ↑ Holmes 2007, bls. 749ff.
- ↑ Collins 1984, bls. 28.
- ↑ Bauckham 1993, bls. 2.
- ↑ Stuckenbruck 2003, bls. 1535–1536.
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- Bauckham, Richard (1993). The Theology of the Book of Revelation. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-35691-6.
- Boxall, Ian (2013b). „Patmos in Early Patristic Tradition (2nd–5th Centuries)“. Patmos in the Reception History of the Apocalypse. Oxford and New York: Oxford University Press. bls. 28–55. doi:10.1093/acprof:oso/9780199674206.003.0003. ISBN 9780191752230.
- Carson, Don (2005). An Introduction to the New Testament (2. útgáfa). Grand Rapids, Michigan: Zondervan. ISBN 978-0-310-51940-9.
- Collins, Adela Yarbro (1984). Crisis and Catharsis: The Power of the Apocalypse. Westminster John Knox Press. ISBN 978-0-664-24521-4.
- Holmes, Michael (2007). The Apostolic Fathers: Greek Texts and English Translations. Ada, Michigan: Baker Academic. ISBN 978-0801034688.
- Stuckenbruck, Loren T. (2003). „Revelation“. Í Dunn, James D. G.; Rogerson, John William (ritstjórar). Eerdmans Commentary on the Bible. Eerdmans. bls. 1535. ISBN 978-0-8028-3711-0.
