Loftfar
Loftfar er farartæki sem ferðast um andrúmsloft jarðar. Loftfar getur verið léttara en loft, eins og til dæmis loftbelgur, eða þyngra en loft, eins og flugvél. Flest loftför eru knúin áfram með hreyflum, en sviffluga og svifdreki nota uppstreymi til að haldast á lofti. Algeng dæmi um loftför eru flugvélar, þyrlur, drónar, loftskip, svifflugur, fis og loftbelgir.[1] Flugöryggisstofnun Evrópu (EASA) flokkar loftför sem falla undir kröfur EASA um lofthæfi í 10 flokka.[2]
Elstu loftför sem heimildir eru til um eru flugdrekar sem voru notaðir í Kína nokkrum öldum fyrir okkar tímatal.[3] Á 15. öld teiknaði Leonardo da Vinci fjölda loftfara í minnisbækur sínar, en vegna takmarkana þess tíma var ekkert þeirra í raun mögulegt.[4] Fyrstu mönnuðu loftförin voru loftbelgir sem Montgolfier-bræður fundu upp á 18. öld.[5] Á síðari hluta 19. aldar hófust svo tilraunir með svifflugvélar, og árið 1903 tókst Wright-bræðrum í fyrsta sinn að fljúga flugvél með hreyfli.[6] Á 6. áratug 20. aldar olli þotuhreyfillinn byltingu í millilandaflugi. Á 21. öld hefur orðið mikil framþróun í gerð dróna og rafflugvéla.[7]
Að fljúga loftfari og ýmis starfsemi sem þeim tengist nefnist einu nafni flug. Flugtækni snýst um loftferðarannsóknir, hönnun og smíði loftfara. Mönnuðum loftförum er flogið af flugmanni og stundum fjölskipaðri flugáhöfn, en ómönnuðum loftförum er ýmist fjarstýrt af jörðu niðri eða flogið með sjálfstýringu um borð. Loftför eru flokkuð með ýmsum leiðum, eftir tegund lyftingar, drifbúnaði, notkun, eða öðrum þáttum.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Different Kinds & Types of Aircraft“. wingsoverkansas.com. Afrit af uppruna á 21 nóvember 2016.
- ↑ „Reglugerð um breytingar á reglugerð nr. 202/2007 um flokkun loftfara og lofthæfivottorða og reglugerð nr. 854/2016 um tæknilegar kröfur og stjórnsýslumeðferð fyrir skírteini og þjálfun flugumferðarstjóra“. Reglugerðasafn. Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið. 22. mars 2018.
- ↑ „Kite | Aeronautics, History & Benefits“. www.britannica.com (enska). Sótt 5. desember 2024.
- ↑ Botelho Parra, Rogerio (14. september 2018). „Leonardo da Vinci Interdisciplinarity“ (PDF). 31st Congress of the International Council of the Aeronautical Sciences. 1 (1): 10 – gegnum ICAS.
- ↑ Crouch, Tom (2004). Wings: A History of Aviation from Kites to the Space Age. New York, New York: W.W. Norton & Co. ISBN 0-393-32620-9.
- ↑ „Louisiana figures fly out of aviation history“. The Times. 1. ágúst 2020. bls. A1. Sótt 18. maí 2025.
- ↑ Robert Thomson (23 maí 2018). „Electric propulsion is finally on the map“. Roland Berger.
