Panj Pyare

Panj Pyare ( Punjabi , Pañj Piārē, senk moun byenneme yo ) refere a yon gwoup senk Sikh Khalsa batize ( Amritdhari ) ki reyini ad hoc epi ki aji kòm lidè enstitisyonèl pou kominote Sikh la an jeneral.

Fonksyon

Yo reyini Panj Pyare yo pou zafè ijan nan kominote Sikh la, yo kouvri tou de pwoblèm lokal ak entènasyonal yo. Manm konstitiyan yon senkant Panj Piare yo chwazi sou baz meritokratik . ^[1]

Seremoni

Yo responsab pou dirije yon pwosesyon Nagar Kirtan . Panj Pyare yo responsab tou pou fè seremoni Amrit Sanchar pou batize nouvo manm nan lòd Khalsa Sikhism nan. Jiska Vaisakhi nan ane 1699 AD a, seremoni inisyasyon Sikh la te konnen kòm Charan Pahul . ^[2] Yo responsab pou poze premye wòch gurdwara ki fèk konstwi yo.

Itilizasyon istorik

Nan yon sans istorik, yo itilize tèm nan pou fè referans a yon non kolektif yo te bay senk mesye − Bhai Daya Singh, Bhai Dharam Singh, Bhai Himmat Singh, Bhai Mohkam Singh ak Bhai Sahib Singh – pa dizyèm gourou Sikh la, Guru Gobind Singh, pandan asanble istorik ak monimantal la nan Anandpur Sahib nan rejyon Punjab nan peyi Zend nan dat 30 mas 1699. (Kalandriye gregoryen an te sote 11 jou an 1752. Kidonk, kounye a, Vaisakhi rive toupre 13 avril chak ane.)

Gwoup inogirasyon Panj Piare a te fòme nwayo Khalsa a: senk premye moun ki te resevwa inisyasyon Khanda di Pahul ak rit (batèm) nepe de bò a. Yo te premye Panj Pyare a. Sepandan, tèm nan pa limite sèlman a gwoup inogirasyon sa a. Apre yo, nenpòt gwoup senk Sikh batize yo rele tou Panj Pyare. ^[3]

Pandan Dezyèm Batay Chamkaur la, se te yon konsèy Panj Piare ki te bay Guru Gobind Singh lòd pou l kite chan batay la pou l te ka prezève lavi l epi kontinye dirije Sikh yo, yon lòd Guru a te obeyi.

Apre fòmasyon enstitisyon Panj Piare a an 1699, Guru Gobind Singh te nonmen senk Sikh nan Nanded pou akonpaye Madho Das (ke yo konnen popilèman kòm Banda Bairagi ) nan misyon li nan direksyon nò pou konkeri Sirhind an 1708. Non senk Panj Piare sa yo se te: Binod Singh, Kahan Singh, Baj Singh, Daya Singh, ak Ram Singh. ^[4] Guru Gobind Singh te mande Banda pou l obeyi konsèy Panj Piare a, men kòm pa gen okenn istwa sou lavi Banda ki mansyone enstitisyon Panj Piare a apa de sa, yo kwè li pa t swiv kòmandman yo nèt epi li te pèdi chemen l.

Istorik

Guru Nanak te òganize disip li yo an sangat, epi yon reyinyon ant de Sikh te vin rele sadh sangat . Yon rasanbleman senk Sikh te vin konnen kòm panj parmeshar . Lide senk moun byenneme yo te egziste anvan Guru Gobind Singh te ofisyèlize Khalsa Panth an 1699.

Pandan tout listwa Sikh, te gen senk moun byenneme pandan diferan peryòd guruaj . Men kèk egzanp pou kèk nan yo:

Guru Nanak: Senk moun li renmen yo te Bhai Mardana, Bhai Bala, Bhai Ajita, Bhai Lalo, ak Bhai Lehna (pita siksesè). ^[5]
Guru Angad: Senk moun li renmen yo te Baba Bouda, Paro Julka, Amar Das (pitita siksesè), Paida, ak Sadharn. ^[5]
Guru Amar Das: Senk moun li renmen yo te Baba Bouda, Paro, Malhan, Balu, ak Jetha (pita siksesè). ^[5]
Guru Ram Das: Senk moun li renmen yo te Baba Bouda, Bidhi Chand, Teeratha, Dharam, ak Guria. ^[5]
Guru Arjan: Senk moun li renmen yo te Bidhi Chand, Bhai Jetha, Bhai Langah, Bhai Pirana, ak Bhai Pera.
Guru Hargobind: Senk moun li renmen yo te Bhai Gurdas, Bidhi Chand, Behlo, Kalayana, ak Bhallan. ^[5]
Guru Har Rai: Senk moun li renmen yo te Bhai Suthra, Feru, Dargah, Bhana, ak Bhagta. ^[5]
Guru Har Krishan: Senk moun li renmen yo te Bhai Dargah, Gurbakhsh, Baba Gurditta, [ nòt 1 ] Sant Ram, ak Gurdas. ^[5]
Guru Tegh Bahadur: Senk moun li renmen yo te Dewan Mati Dasa, Gurdita, [ nòt 2 ] Bhai Dayala, Bhai Ude, ak Bhai Jaita (pita te batize kòm Jiwan Singh). ^[6]
Guru Gobind Singh: Senk moun li te renmen yo te gwoup orijinal/premye Panj Piare a jan yo te deja site l nan atik la. ^[6]

Etablisman

Guru Gobind Rai te gen 33 an lè li te resevwa enspirasyon diven pou l mete plan l yo an pratik epi kreye yon eritaj ki p'ap janm fini. Chak ane, nan moman Baisakhi (prentan), plizyè milye fidèl te konn vin Anandpur pou rann yo omaj epi chèche benediksyon Guru a. Nan kòmansman 1699, kèk mwa anvan jou Baisakhi a, Guru Gobind Rai te voye dekrè espesyal bay moun ki te nan kongregasyon an toupatou. Nan ane sa a, Baisakhi a t apral yon evènman inik. Li te mande yo pou yo pa koupe cheve yo—pou yo vini ak cheve ki pa koupe anba turban ak chuni yo, epi pou mesye yo vini ak bab byen long.

Nan jou Baisakhi a, 30 mas 1699, plizyè santèn milye moun te rasanble bò kote chèz tanporèl diven li a nan Anandpur Sahib . Guru a te pale ak moun ki te nan legliz yo avèk yon diskou ki te trè touchant sou misyon diven li pou retabli lafwa yo epi prezève relijyon Sikh la. Apre diskou enspirasyonèl li a, li te montre nepe li ki pa fouwo a epi li te di ke chak gwo aksyon te vin anvan yon sakrifis ki te egalman gwo: Li te mande yon tèt pou ofrann. "Mwen bezwen yon tèt", li te deklare. Apre yon ti enkyetid, yon moun te ofri tèt li. Guru a te mennen l andedan yon tant. Yon ti tan apre, li te reaparèt ak nepe li ki te koule san, epi li te mande yon lòt tèt. Youn pa youn, kat lòt fidèl sensè te ofri tèt yo. Chak fwa Guru a te mennen yon moun andedan tant lan, li te soti ak yon nepe ki te kouvri ak san nan men l.

Yo te panse Guru yo te vin fou, epi yo te kòmanse gaye. Apre sa, Guru a te parèt ak senk mesye yo abiye ak rad safran (bana) ak yon tiban ble. Li te batize senk mesye yo nan yon seremoni nouvo ak inik yo rele pahul, sa Sikh yo konnen jodi a kòm seremoni batèm yo rele Amrit. Apre sa, Guru a te mande senk Sikh batize sa yo pou batize l tou. Se konsa li te vin konnen kòm Guru Chela, alafwa pwofesè ak elèv. Li te pwoklame apre sa ke Panj Pyare yo—Senk Moun Byeneme yo—t ap reprezante Guru a li menm: "Kote Panj Pyare ye, se la mwen ye. Lè Senk yo rankontre, yo se moun ki pi sen yo."

Li te di chak fwa ak nenpòt kote senk Sikh batize (Amritdhari) reyini ansanm, Guru a ap prezan. Tout moun ki resevwa Amrit nan men senk Sikh batize yo ap resevwa lespri kouraj ak fòs pou yo sakrifye. Se konsa, avèk prensip sa yo, li te etabli Khalsa Panth, Lòd Moun Pi yo.

Idantite inik

An menm tan, Guru a te bay nouvo Khalsa li a yon idantite inik, endiskutab, ak distenk. Guru a te ba li kado bana, rad ak chapo Sikh ki distenk. Li te ofri tou senk anblèm pite ak kouraj. Senbòl sa yo, ke tout Sikh batize, ni sèks ni gason, mete, yo konnen jodi a kòm Senk K :

Kesh, cheve ki pa koupe sa a se yon kado Bondye bay;
Kangha, peny an bwa a, ki kenbe cheve Sikh yo neye, ki montre ke Bondye kenbe cheve yo neye nan lavi yon moun;
Kara, braslè fè (oswa asye) a, ki pa gen ni kòmansman ni fen, ki montre ke Bondye pa gen ni kòmansman ni fen;
Kirpan, nepe a, yo te itilize sèlman pou defann lòt moun ki pi fèb pase moun ki pote l la; epi
Kashera, kilòt Sik yo mete nan batay pou yo ka deplase lib.

Lè yo te idantifyab, okenn Sikh pa t ap ka janm kache dèyè lachte ankò.

Tirani politik ak britalite kèk dirijan nan epòk la pa t sèl bagay ki t ap kraze moral pèp la; sistèm kas diskriminatwa nan peyi Zend te jwe yon gwo wòl tou nan fè moun santi yo degrade. Guru Gobind Singh te vize elimine enjistis sa yo. Kreyasyon Panj Pyare yo te vin yon egzanp vivan vizyon li: moun ki soti nan klas sosyal diferan te ini kòm youn.

Nan premye gwoup la, te gen moun ki soti nan divès metye ak kas—tankou yon Khatri komèsan, yon jat kiltivatè, yon Chhimba (tayè/enprimant twal), yon jheewar (moun k ap pote dlo), ak yon Nai (kwafè). Yo te soti tou nan plizyè rejyon lwen youn ak lòt, tankou Lahore, Uttar Pradesh, Gujarat, ak Karnataka/Odisha, sa ki te montre inite atravè diferans.

Guru a te bay chak Sikh non fanmi Singh (“Lyon”), epi li te pran non sa a pou tèt pa li tou—li te pase soti nan Gobind Rai pou vin Guru Gobind Singh. Menm si li pa t bay yon lòd dirèk pou tout fanm pote non Kaur (“Prensès”), pratik sa a te vin etabli nan kòmansman 20yèm syèk la epi li kontinye jiska jodi a. Tèks ansyen yo montre ke non Devi te konn itilize tou, espesyalman nan ka Mata Sahib Kaur.

Avèk idantite Khalsa a ki vin pi klè ak konsyans sou pite espirityèl, Guru Gobind Singh te bay tout Sikh yo chans pou yo viv yon lavi ki baze sou kouraj, sakrifis, ak egalite.

Sikh yo selebre nesans Khalsa a chak jou Baisakhi, 13 avril.

Gwoup inogirasyon Panj Pyare a
Non	Nesans - Lanmò	Relijyon	Kote nesans
Bhai Daya Singh	1661–1708	Sikh	Lahore
Bhai Dharam Singh	1666–1708	Sikh ^[7]	Hastinapur
Bhai Himmat Singh	1661–1705	Sikh ^[7]	Puri
Bhai Mohkam Singh	1663–1705	Sikh ^[7]	Pari Dwarka
Bhai Sahib Singh	1662–1705	Sikh ^[7]	Bidar

Panj Mukte

Apre senk premye moun ki te inisye nan lòd Khalsa a, senk lòt yo (sou yon total dis) te rele Panj Mukte ('senk mati') epi yo te rele yo jan sa a:

Ram Singh
Fateh Singh
Deva Singh [ nòt 3 ]
Ishar Singh
Tahil Singh [ nòt 4 ]

Apre dis premye batèm yo

Dapre Guru Kian Sakhian, apre dis premye moun ki te resevwa batèm yo ( Panj Piare ak Panj Mukte ), anviwon 20,000 gason te pare pou antre nan rit inisyasyon an, pandan ke kèk lòt te refize.

Pami premye moun ki te resevwa Pahul apre yo te gen non tankou Mani Ram, Diwan Bachittar Das, Ude Rai, Anik Das, Ajaib Das, Ajaib Chand, Chaupat Rai, Diwan Dharam Chand, Alam Chand Nachna, ak Sahib Ram Koer. Apre sa, lòt moun tankou Rai Chand Multani, Gurbakhsh Rai, Pandit Kirpa Ram Dutt nan Mattan, Subeg Chand, Gurmukh Das, Sanmukh Das, Amrik Chand, Purohit Daya Ram, Ratna, Gani Das, Lal Chand Peshauria, Rup Chand, Sodhi Dip Chand, Nand Dip, Hazari, ansanm ak Bhandari ak Darbari nan Sirhind, te suiv menm chemen an. Dapre tradisyon an, yo di ke jiska 80,000 gason te batize nan premye jou ki te swiv

Sèks

Piske premye gwoup ki te kòmanse enstitisyon Panj Pyare a, e ke Guru Gobind Singh li menm te nonmen, te konpoze sèlman ak gason, anpil Sikh kwè Panj Pyare a ka sèlman konpoze de gason e ke fanm pa ka inisye kòm reprezantan. Sepandan, yo konteste sa kòm yon bagay ki kont kwayans ak pratik Sikh sou egalite sèks yo. ^[8] Sèk 3HO Sikh yo pèmèt fanm Sikh batize yo fòme Panj Pyare a. ^[8]

Galri

Panj Pyare nan Nagar Kirtan, Burj Bhalaike, Punjab, peyi Zend
Fresko nan Guru Gobind Singh, Mata Jito ak Panj Pyare

↑ Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":3"
↑ « Charan pāhul | The Concise Oxford Dictionary of World Religions ». www.encyclopedia.com. Retrieved 2022-09-24. Charan pāhul (Pañjābī, ‘foot-initiation’). Hindu initiation ritual continued by Sikh Gurūs. Gurū Gobind Siṅgh replaced charan pāhul with khaṇḍe-dī-pāhul, initiation with the khaṇḍā on Baisākhī day 1699.
↑ « Pañj pyāre | The Concise Oxford Dictionary of World Religions ». www.encyclopedia.com. Retrieved 2022-09-23. Pañj pyāre (Pañjābī, ‘five beloved ones’). 1. Five men who volunteered their heads for Gurū Gobind Siṅgh on Baisākhī 1699. All were renamed Siṅgh. They subsequently fought bravely for the Gurū. The pañj pyāre are remembered daily in Ardās, and a portion of kaṛāh praśād is taken out in their memory before general distribution. 2. Five baptized Sikhs who administer khaṇḍe-di-pahul. They are normally men and must be amritdhārī, physically whole, and known to observe the Sikh code of conduct (rahit). 3. The central and final authority for all Sikhs, located at Amritsar.
↑ Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":6"
1 2 3 4 5 6 7 Grewal, Dalvindar Singh (14 jen 2010). « The Beloved Five ». SikhNet (in anglais). Retrieved 2023-05-12.
1 2 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":1"
1 2 3 4 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":0"
1 2 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":4"

[:3-1] Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":3"

[2] « Charan pāhul | The Concise Oxford Dictionary of World Religions ». www.encyclopedia.com. Retrieved 2022-09-24. Charan pāhul (Pañjābī, ‘foot-initiation’). Hindu initiation ritual continued by Sikh Gurūs. Gurū Gobind Siṅgh replaced charan pāhul with khaṇḍe-dī-pāhul, initiation with the khaṇḍā on Baisākhī day 1699.

[3] « Pañj pyāre | The Concise Oxford Dictionary of World Religions ». www.encyclopedia.com. Retrieved 2022-09-23. Pañj pyāre (Pañjābī, ‘five beloved ones’). 1. Five men who volunteered their heads for Gurū Gobind Siṅgh on Baisākhī 1699. All were renamed Siṅgh. They subsequently fought bravely for the Gurū. The pañj pyāre are remembered daily in Ardās, and a portion of kaṛāh praśād is taken out in their memory before general distribution. 2. Five baptized Sikhs who administer khaṇḍe-di-pahul. They are normally men and must be amritdhārī, physically whole, and known to observe the Sikh code of conduct (rahit). 3. The central and final authority for all Sikhs, located at Amritsar.

[:6-4] Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":6"

[:5-5] 1 2 3 4 5 6 7 Grewal, Dalvindar Singh (14 jen 2010). « The Beloved Five ». SikhNet (in anglais). Retrieved 2023-05-12.

[:1-6] 1 2 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":1"

[:0-7] 1 2 3 4 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":0"

[:4-8] 1 2 Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":4"

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]