Jump to content

ʻAikupika

Mai Wikipedia

Aia ʻo  ʻAikupika ma ʻApelika, ʻo nā hoa palena ʻo ʻAikupika, ʻo Libia, Sudana, me Kada. ʻO Kkekahi o na hiʻohiʻona koʻikoʻi ʻo ʻAikupika, kukulu ʻia nā hale kupapaʻu no nā aliʻi nui ʻo ʻAikupika. ʻO nā hiʻohiʻona o ka hae ʻo ʻAikupika, loaʻa nā kala ʻo ka ʻulaʻula, ʻo ia ke koko o na ʻAikupika ma ke kaua. Loaʻa ke keʻokeʻo ʻo ia ka maʻemaʻe ma na puʻuwai. A loaʻa pū ka ʻeleʻele ʻo ka hoʻopio i ka makaʻu o ka pōʻeleʻele.

Hiʻohiʻona ʻāina

[E ho'opololei | edit source]

He 386,662 mau mile kuea kona ʻili.  ʻO ʻAikupika ka ʻāina nui ma ke kulana 30 o ka nui ʻāina.  He ʻāina pānoa, 35,000 km2 – 3.5% – o ka ʻili o ka ʻāina. He mau kahawai i loaʻa ma ʻAikupika, nā kai ma ka moana ʻo Mediterranean, ke kahawai ʻo Nile, a me ka Moana ʻUlaʻula.  

Loaʻa o ʻAikupika i ka ʻāina wela, loaʻa ka aniau panoa e kuni i nā kauwela, he mau hoʻoilo ʻūpalu, a me nā ua palena loa. Aia i ka wahi ʻāina i hele ʻoe, e like me, ma ke aniau maʻamau loli aʻe mai  9–13 °C (48–55 °F) ma ka wā hoʻoilo  a i,  22–25 °C (71.6–77.0 °F) ma  ka wā kauwela, a me ka wela maʻamau loli aʻe mai 15–20 °C (59.0–68.0 °F) ma ka wā hoʻoilo a i (27–35 °C (80.6–95.0 °F) ma ka wā kauwela.

Moʻohelu kanaka

[E ho'opololei | edit source]

He 11,654 miliona kānaka e noho paʻa ana ma ʻAikupika. He 79% e noho kuaʻāina nei ma ka ʻāina ʻoʻAikupika. Ma ka pelamika helu kanaka ʻōlelo ʻia, aia he 31.99% kanaka he ʻōpio a me ka 5.12% no ke kupuna, no laila he mau ʻōpio ma mua ʻo nā kūpuna. He 90%-99% mau kānaka ʻōiwi i noho paʻa, a he 1.45% pakeneka i nā kānaka haole i noho ma ʻAikupika.

Ua kūkulu ʻia ka hapa nui o nā pelamika ʻo nā ʻAikupika kahiko ma ke ʻano he hale kupapaʻu no nā kānaka ʻAikupika (nā aliʻi o ʻAikupika kahiko) a me ko lākou mau ʻohana. A hiki i kēia lā, ua ʻike ʻia ma kahi o 130 mau pelamika ma ka ʻāina ʻo ʻAikupika (National geographic 2026). A laila kekahi ʻikepili hoihoi hou, ʻo pena ʻia nā puʻu scarab ma nā pahu kupapaʻu no ke ola hou, ka puʻu (Scarabaeus sacer), hoʻailona, loli ʻana, a me ke akua no kanehoālani ʻo Khepri.

Nā kūmole

[E ho'opololei | edit source]