Jump to content

Basij

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

Persian-language romanization" typeof="mw:Transclusion">Basij (Persian), a hukumance Sâzmân-e Basij-e Mostaz'afin, 'Kungiyar Motsawa ta Masu zalunci'), [1] wata 'yar gwagwarmaya ce ta sa kai a cikin Rundunar Tsaro ta Musulunci (IRGC) kuma ɗaya daga cikin rassanta biyar.[2] Ana kiran mutum da basiji a cikin Harshen Farisa. [3]

An kafa wannan kungiya ta Basij a Iran a shekarar 1979 bisa ga umarnin Ayatollah Khomeini, shugaban Juyin Juya Halin Iran, a farkon lokacin da aka kafa kuniyar ta kunshi fararen hula masu sa kai, galibinsu talakawa ne masu karamin karfi, kabiu daban daban da yankunan karkara wadanda suka shiga cikin matsin tattalin arziki da rikicen rikcen siysa bayan juyin juya hali amma duk da haka tasirin Khomeini ya basu kwarin gwaiwar shiga yakin Iran-Iraq, . [4] Khomeini a wasu lokuta zai koma Basij a matsayin "Sojojin Miliyan ashirin", yana mai da'awar cewa kusan kashi 75% na yawan jama'ar kasar Iran Basijis ne. Zai yi bayani dalla-dalla, yana cewa kasar da ke da mutane miliyan 20 a matsayin sojojin su ba zaiyu a iyayin nasara akansu ba.[5] Basij kungiya ce mai zaman kanta har zuwa 17 ga Fabrairu 1981, lokacin da Majalisar dokokin Iran ta sanya ta a hukumance a cikin tsarin kungiyar masu tsaron juyin juya hali don kawo karshen rikici tsakanin su biyu, a cewar Akbar Hashemi Rafsanjani.

A halin da ake ciki a yanzu, rundunar ta kunshi matasa 'yan Iran, wani muhimmin bangare da aka samo daga al'adun Shi'a na addini da kuma bangarorin siyasa na al'ummar Iran masu goyan bayan juyin juya hali, wadanda ke ba da gudummawa, sau da yawa don musayar fa'idodin hukuma. Tare da rassa a "kusan kowane" birni da gari a Iran, Basij tana aiki ne a matsayin dakarun taimako da ke aiwatar da ikon gwamnati a kan al'umma, yan Basij suna aiki a matsayin 'yan sanda na gyaran ɗabi'a a wuraren da ake tsayawa (checkpoint) da wuraren shakatawa, da kuma murkushe duk wani taron masu adawa da juyin juya hali, [6] da kuma aiki a matsayin mataimakin tilasta bin doka, samar da ayyukan zamantakewa, da shirya bukukuwan addini na jama'a. Sojojin sun kasance sau da yawa kuma suna amsawa ga yaduwar zanga-zangar zaben Iran na 2009, zanga-zambe na Iran na 2017-18, da zanga-zaye na Mahsa Amini na 2022-2023. Basij suna ƙarƙashin IRGC sannan suna karɓar umarni daga garesu da kuma Babban Jagora na Iran.[4][7] An ce suna da "mai karfi" tare da jam'iyyar siyasa ta Jamhuriyar Musulunci, [6] kuma "daidaitawa" ta yaba da Babban Jagora, amma kuma ana kiransu "mahimmanci mai zurfi na damuwa da fushi" tsakanin jama'a a Iran. Bayan Operation Midnight Hammer a cikin 2025, sojojin Basij sun kara yawan sintiri na birane, musamman da dare don "tabbatar da tsaro".[8]

  1. John Pike. "GlobalSecurity.org Intelligence: Mobilisation Resistance Force". Archived from the original on 30 April 2011. Retrieved 10 November 2014.
  2. Alfoneh, Ali (23 September 2008). "What Do Structural Changes in the Revolutionary Guards Mean?". Aei.org. Archived from the original on 27 October 2011.
  3. "Iran Primer: The Basij Resistance Force". FRONTLINE - Tehran Bureau (in Turanci). Retrieved 2024-03-21.
  4. 1 2 "Basij Militia". The New York Times. 2 December 2011. Archived from the original on 15 May 2013. Retrieved 10 November 2014. Cite error: Invalid <ref> tag; name "nytimes.com/topics-basij-2-12-2011" defined multiple times with different content
  5. "سیر تأسیس ارتش بیست میلیونی؛ از سازمان بسیج ملی تا نیروی مقاومت بسیج / روایتی از اولین مأموریت‌های بسیج در کشور". Archived from the original on 30 March 2023. Retrieved 5 January 2024.
  6. 1 2 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Reuters-specialists
  7. "Supreme Leader's Speech to Basij Members". Khamenei.ir. 3 May 2008. Archived from the original on 12 November 2013. Retrieved 8 April 2013.
  8. "Iran says Basij paramilitary forces step up urban patrols". Al Arabiya English (in Turanci). 2025-06-22. Retrieved 2025-06-22.