Lingua luxemburguesa

Localización
	Orixinario de Provincia de Luxemburgo; Luxemburgo; Eupen-Malmedy (pt) ; Sarre; Merzig-Wadern (pt) ; Mosela; Renania-Palatinado; Arrondissement of Verviers (en) ; Sankt Vith (en)
	País Luxemburgo; Francia; Bélxica; Alemaña
	Coordenadas 49°48′N 6°06′L / 49.8, 6.1

	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de fráncico moselano occidental
	Nome orixinal Lëtzebuergesch (lb)
	Estudado por estudos luxemburgueses

Lingua luxemburguesa
	Lëtzebuergesch
	Instancia de lingua; lingua viva
	Subclase de fráncico moselano occidental
	Nome orixinal Lëtzebuergesch (lb)
	Estudado por estudos luxemburgueses
Propiedades
	Número de falantes 79000 (2016); 79000 (2016); 303000 (2012); 391200 (2012)
	Institución de normalización Consello Permanente da Lingua Luxemburguesa
	Tipoloxía lingüística suxeito verbo obxecto; tempo-modo-lugar; lingua flexiva; lingua sintética; lingua nominativo-acusativa; lingua V2; lingua acentuada; adxectivo-substantivo
	Caso gramatical nominativo; acusativo; dativo
	Tempo gramatical presente; pasado; futuro de indicativo
	Xénero gramatical masculino; feminino; neutro
	Usa maiúsculas para substantivo
Clasificación lingüística
	linguaxe humana; ↳ linguas indoeuropeas; ↳ linguas xermánicas; ↳ linguas xermánicas occidentais; ↳ linguas alto alemás; ↳ altoxermánico central; ↳ alemán central occidental; ↳ fráncico central; ↳ fráncico moselano; ↳ fráncico moselano occidental
Localización
	Orixinario de Provincia de Luxemburgo; Luxemburgo; Eupen-Malmedy (pt) ; Sarre; Merzig-Wadern (pt) ; Mosela; Renania-Palatinado; Arrondissement of Verviers (en) ; Sankt Vith (en)
	País Luxemburgo; Francia; Bélxica; Alemaña
	Coordenadas 49°48′N 6°06′L / 49.8, 6.1
Historia
	Substitúe lingua fráncica
Freebase
Códigos e identificadores
Freebase
Freebase	/m/04mz4
ISO 639-1	lb
ISO 639-2	ltz
ISO 639-3	ltz
ISO 639-5	ltz
IETF	lb
Fontes e ligazóns
	Wikidata C:Commons

O luxemburgués^[1] (en luxemburgués Lëtzebuergesch, en alemán, Luxemburgisch, en francés Luxembourgeois) é unha lingua xermano-occidental falada en Luxemburgo. Foi adoptada como idioma oficial en 1984. Fálase tamén en pequenas partes de Bélxica, Francia e Alemaña, así como por algúns descendentes de inmigrantes luxemburgueses dos Estados Unidos e Transilvania, Romanía (Siebenbürgen). Hai uns 300.000 falantes de luxemburgués en todo o mundo. O luxemburgués está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO^[2]

Pertence ao grupo de idiomas do Alto Alemán, como o alemán estándar. É relativamente doado para un alemán entender a un falante de luxemburgués pero moito máis complicado tentar falalo pola súa influencia francesa.

Por outro lado, o luxemburgués escrito a miúdo amosa unha clara influencia do Alto Alemán na sintaxe e os modismos. O luxemburgués aínda depende moito da normativa gramatical alemá.

Comparación con outras linguas

Luxemburgués	Alemán	Neerlandés	Francés	Galego
Jo	Ja	Ja	-	Si
Nee	Nein	Nee	-	Non
Moien	Moin (alemán do norte)	Hallo	-	Ola
Villäicht	Vielleicht	-	-	Quizais
Merci	-	-	Merci	Grazas
Äddi	-	-	Adieu	Adeus
Schwätzt dier Däitsch?	Sprechen Sie Deutsch?	-	-	Fala vostede alemán?

Notas

↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para luxemburgués.
↑ Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.

Véxase tamén

Outros artigos

Wikipedia en luxemburgués

[1] Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para luxemburgués.

[2] Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.

[1]

[2]