Saltar ao contido

Cannabinoide

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Estrutura do tetrahidrocannabinol (THC).

Os cannabinoides son varias clases estruturais de compostos que se encontran principalmente na planta Cannabis ou son compostos sintéticos.[1][2] O cannabinoide máis notable é o fitocannabinoide tetrahidrocannabinol (THC) (delta-9-THC), o principal composto psicoactivo do cánnabis.[3][4] O cannabidiol (CBD) é un importante constituínte das plantas do cánnabis de climas temperados e un constituínte menor das variedades tropicais.[5] Illáronse polo menos 113 fitocannabinoides distintos do cánnabis, aínda que só catro (THCA, CBDA, CBCA e o seu precursor común CBGA) teñen unha orixe bioxenética confirmada.[6] Os fitocannabinoides tamén se atopan noutras plantas, como o rododendro, a regalicia e as hepáticas.[7]

Os fitocannabinoides son compostos fenólicos con varios aneis relacionados estruturalmente co THC,[8] mentres que os endocannabinoides son derivados de ácidos graxos. Entre os cannabinoides sintéticos non clásicos (cannabimiméticos) están os aminoalquilindois, os 1,5-diarilpirazois, as quinolinas e as arilsulfonamidas, así como os eicosanoides relacionados con endocannabinoides.[3]

Os usos médicos dos cannabinoides son o tratamento das náuseas debidas á quimioterapia, a espasticidade e posiblemente a dor neuropática.[9] Efectos secundarios comúns son mareos, sedación, confusión, disociación e "sentirse eufórico".[9]

Enfermidade de Parkinson

[editar | editar a fonte]

O cánnabis pode proporcionar un alivio limitado a algúns síntomas da enfermidade de Parkinson, como a dor, problemas para durmir ou ansiedade, baseándose en pequenos estudos en humanos (2023–2024, con 10–50 participantes), pero non mellora os síntomas motores importantes, como tremores ou rixidez (non hai cambios significativos nos valores da Escala de Claificación Unificada da Efermidade de Parkinson).[10][11] Un exame de 2023 nos Estados Unidos atopou un 46 % de pacientes de párkinson que experimentaron beneficios na dor e o insomnio.[12] O Cannabis cru contén ácido tetrahidrocannabinólico (THCA, 15–30 % da planta) e ácido cannabidiólico (CBDA), que non son psicoactivos. Estudos en animais (2021–2024) suxiren que o THCA e o CBDA poden reducir a inflamación e protexer as células do cerebro en modelos de enfermidade de Parkinson, actuando como receptores CB2 e outras vías (por exemplo, canles TRP, PPARγ), a diferenza do tetrahidrocannabinol (THC) e o cannabidiol (CBD), que non están na planta crúa e que se forman cando esta se quenta (por exemplo, ao fumala, 105–150 °C).[13][14][15] En 2025 ningún estudo humano testara o THCA ou o CBDA para a enfermidade de Parkinson. En rexións como a India, o cánnabis cru utilízase tradicionalmente para tratar tremores, pero iso carece de evidencias científicas.[16] Os riscos inclúen mareos polo THC (12–20 % de abandonos nos estudos) e potenciais interaccións con medicamentos para o párkinson como a levodopa.[17]

Receptores cannabinoides

[editar | editar a fonte]

Antes da década de 1980 considerábase que os cannabinoides producían os seus efectos por interaccións non específicas coas membranas celulares e non con receptores unidos a membrana específicos. O descubrimento dos receptores cannabinoides na década de 1980 resolveu este debate.[18] Estes receptores son comúns en animais e hai dous grandes tipos: CB1 e CB2,[19] e as evidencias suxiren que deben existir outros receptores adicionais.[20] O cerebro humano ten máis receptores cannabinoides que de calquera outro tipo de receptor acoplado á proteína G (GPCR).[21]

O sistema endocannabinoide regula múltiples funcións, como o movemento, coordinación motora, aprendizaxe, memoria, emocións, motivación, comportamento similar ao adictivo, e modulación da dor.[22]

Receptor cannabinoide tipo 1

[editar | editar a fonte]

Os receptores cannabinoides 1 (CB1) encóntranse principalmente no cerebro, especialmente nos ganglios basais, sistema límbico, hipocampo e corpo estriado. Tamén están presentes no cerebelo, e nos sistemas reprodutores masculino e feminino, pero están ausentes no bulbo raquídeo, que controla as funcións respiratorias e cardiovasculares. O CB1 tamén se atopa na parte anterior do ollo humano e na retina.[23]

Receptor cannabinoide tipo 2

[editar | editar a fonte]

Os receptores cannabinoides 2 (CB2) localízanse principalmente no sistema inmunitario ou en células derivadas do sistema inmunitario,[24][25][26][27] con diversos padróns de expresión. Unha subpoboación da microglía no cerebelo humano expresa CB2.[28] Os receptores CB2 están ligados a efectos inmunomoduladores[27] e posibles beneficios terapéuticos en modelos animais.[26]

Fitocannabinoides

[editar | editar a fonte]
As brácteas que rodean un grupo de flores de Cannabis sativa están cubertas de tricomas cargados de cannabinoides.
Planta de Cannabis indica

Os cannabinoides clásicos están concentrados nunha resina viscosa producida en estruturas coñecidas como tricomas glandulares. Da planta do Cannabis illáronse polo menos 113 cannabinoides diferentes.[6]

Todas as clases derivan de compostos de tipo cannabixerol (CBG) e difiren principalmente na forma en que se cicla este precursor.[29] Os cannabinoides clásicos derivan dos seus respectivos ácidos 2-carboxílicos (2-COOH) por descarboxilación (catalizada pola calor, luz ou condicións alcalinas).[30]

Cannabinoides ben coñecidos

[editar | editar a fonte]
Véxase tamén: Conversión de CBD a THC.

Os mellor estudados son: tetrahidrocannabinol (THC), cannabidiol (CBD) e cannabinol (CBN).

Tetrahidrocannabinol

[editar | editar a fonte]

O tetrahidrocannabinol (THC) é o principal compoñente psicoactivo da planta do cánnabis. O delta-9-tetrahidrocannabinol9-THC, THC) e o delta-8-tetrahidrocannabinol8-THC) inducen a síntese de anandamida e 2-araquidonoilglicerol por medio da activación do receptor intracelular CB1.[31] Eses cannabinoides producen os efectos psicoactivos do cánnabis ao unírense a receptores CB1 do cerebro.[31]

Cannabidiol

[editar | editar a fonte]

O cannabidiol (CBD) é suavemente psicotrópico e contrarresta a alteración cognitiva asociada co uso do cánnabis.[32] O CBD ten baixa afinidade polos receptores CB1 e CB2, pero actúa como un antagonista indirecto dos agonistas cannabinoides.[33] É un agonista no receptor 5-HT1A[34] e pode promover o sono e suprimir a excitación ao interferir coa captación de adenosina.[35] O CBD ten o mesmo precursor que o THC e é o principal cannabinoide nas cepas de Cannabis dminantes para o CBD, reducindo potencialmente a perda de memmoria a curto prazo asociada co THC.[36] Probas provisionais indican que o CBD podería ter efectos antipsicóticos, aínda que a investigación realizada é limitada.[37][32] O CBD e outros cannabinoides teñen propiedades antimicrobianas, potencialmente evitando a resistencia antimicrobiana.[38]

Cannabinol

[editar | editar a fonte]

O cannabinol (CBN) é un cannabinoide suavemente psicoactivo que actúa como un agonista parcial de baixa afinidade en receptores CB1 e CB2.[39][40][41] O CBN interacciona con outros sistemas neurotransmisores (por exemplo, dopaminérxico, serotoninérxico), que necesitan doses máis altas para teren efectos fisiolóxicos como unha leve sedación comparados co THC.[42] Esta estrutura foi illada a finais da década de 1800, pero a súa estrutura non foi dilucidada ata a década de 1930, e conseguiuse a síntese química en 1940.[43]

Biosíntese

[editar | editar a fonte]

A produción de cannabinoides empeza cando un encima combina o xeranil pirofosfato e o ácido olivetólico para formar CBGA. O CBGA convértese en THCA, CBDA ou CBCA por distintas sintases, encimas deshidroxenases dependentes de FAD que diverxeron dun encima promiscuo antepasado común.[44] Non hai conversión encimática de CBDA ou CBD en THCA ou THC. Os homólogos propilo (CBGVA, THCVA, CBDVA, CBCVA) seguen unha vía análoga desde o ácido divarinólico.[29][13]

Posición do dobre enlace

[editar | editar a fonte]

Cada cannabinoide pode existir en diferentes formas dependendo da posición do dobre enlace no anel de carbonos alicíclicos. Dentro do sistema de numeración do dibenzopirán, a principal forma do THC é o Δ9-THC, e unha forma menor é o Δ8-THC. No sistema de numeración do terpeno alternado estes son o Δ1-THC e o Δ6-THC, respectivamente.

Lonxitude

[editar | editar a fonte]

A maioría dos cannabinoides clásicos son compostos de 21 carbonos, pero hai variacións na lonxitude da cadea lateral unida ao anel aromático. No THC, CBD e CBN, a cadea lateral é unha cadea pentil (5 carbonos). As variantes de cadea propil (3 carbonos) noméanse co sufixo varina (THCV, CBDV, CBNV), mentres que as variantes con cadea heptil (7 carbonos) denomínanse forol (THCP, CBDP).

Cannabinoides noutras plantas

[editar | editar a fonte]

Os fitocannabinoides aparecen tamén noutras plantas, como Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia, Acmella oleracea, Helichrysum umbraculigerum e Radula marginata.[45] As especies de Echinacea conteñen alquilamidas similares á anandamida, dos que polo menos se idetificaron 25, algúns dos cales mostran afinidade polos receptores CB2.[46][47] Están concentrados nas raíces e flores.[48][49] A yangonina no Piper methysticum ten unha afinidade significativa polo receptor CB1.[50] As catequinas do té (Camellia sinensis) mostran afinidade polos receptores cannabinoides.[51] O beta-cariofileno, un terpeno do cánnabis e outras plantas, é un agonista selectivo do receptor CB2.[52] As trufas negras conteñen anandamida.[53] O perrottetineno,un cannabinoide moderadamente psicoactivo, atópase en variedades das plantas hepáticas Radula.[54] O machaeriol A e compostos relacionados aparecen nas plantas fabáceas Machaerium.[55]

A maioría dos fitocannabinoides son case insolubles en auga pero solubles en lípidos, alcohois e outros solventes orgánicos non polares.

Perfil da planta do cánnabis

[editar | editar a fonte]

As plantas de cánnabis varían amplamente nos seus perfís de cannabinoides debido á seleción artificial. Cultívanse cepas de marihuana polo seu baixo contido en THC, xeralmente para obter fibra (cánabo), mentres que as cepas de uso médico poden dar prioridade a ter un alto contido de CBD, e as cepas recreativas procúrase que teñan alto nivel de THC ou balances específicos.[13] A análise cuantitativa usa a cromatografía de gas soa ou combinada con espectroscopia de masas para medir o contido en cannabinoides. A comatografía líquida pode diferenciar as formas ácidas (por exemplo, THCA, CBDA) das neutras (por exemplo, THC, CBD).[6] As restricións legais que hai en moitos países dificultan a monitorización dos perfís de cannabinoides

Farmacoloxía

[editar | editar a fonte]

Os cannabinoides adminístranse fumando, vaporizados, por inxestión oral, parches transdérmicos, inxección intravenosa, aborción sublingual ou supositorio rectal. A maioría son metablizados no fígado por encimas citocromo P450, principalmente CYP 2C9.[56] A inhibición da CYP 2C9 pode aumentar a intoxicación.[56] O Δ9-THC metabolízase a 11-hidroxi-Δ9-THC e despois a 9-carboxi-THC, detectable no corpo durante semanas debido á súa natureza lipófila e o seu almacenamento no tecido adiposo.[57][58] O efecto séquito (entourage) suxire que os terpenos modulan efectos cannabinoides.[59]

Modulación da actividade mitocondrial

[editar | editar a fonte]

Os cannabinoides inflúen nos procesos mitocondriais, como a regulación do calcio, a apoptose, a actividade da cadea de transporte de electróns, a respiración mitocondrial e a produciión de ATP. A dinámica mitocondrial que comprende os procesos de fusión e fisión, así como as alteracións na morfoloxía e mobilidade do orgánulo, tamén están afectados pola exposición aos cannabinoides.[60] Ademais, os cannabinoides modulan a bioxénese mitocondrial por desregulación dos niveis de PGC-1α.[61] Estes efectos son complexos, implicando interaccións coas membranas directas e vías mediadas por receptores, pero non hai unha hipótese unificada debido aos datos conflitivos.[62]

Fármacos baseados en cannabinoides

[editar | editar a fonte]

Nabiximols (Sativex) é un aerosol cunha proporción de case 1:1 de CBD e THC, usada para a dor e espasticidade relacionadas coa esclerose múltiple.[63] Dronabinol (Marinol, Syndros) e nabilone (Cesamet) son análogos sintéticos do THC para a anorexia inducida polo VIH/SIDA e as náusea e vómitos inducidos por quimioterapia.[64] O fármaco de CBD Epidiolex está aprobado para o tratamento das síndromes de Dravet e de Lennox-Gastaut.[65]

Separación

[editar | editar a fonte]

Os cannabinoides extráense usando solventes orgánicos como hidrocarburos ou alcohois, que son inflamables e tóxicos, ou dióxido de carbon supercrítico, unha alternativa máis segura.[66] Os compoñentes illados sepáranse utilizando diversas técnicas de destilación.[67]

O cannabinol (CBN) foi o primeiro cannabinoide illado a finais da década de 1800; a súa estrutura dilucidouse na década de 1930 e coneguiuse sintetizar en 1940.[43] En 1942, Roger Adams descubriu o cannabidiol (CBD),[68] ao que seguiu a identificación por Raphael Mechoulam das estereoquímicas do CBD en 1963 e do THC en 1964.[69] O CBD e o THC prodúcense independentemente a partir do precursor CBG, non por conversión.[29]

Aparición dos produtos psicoactivos derivados do cánnabis

[editar | editar a fonte]

Nos Estados Unidos, a Lei de Mellora da Agricultura de 2018 permitiu a venda legal no país dos produtos derivados da marihuana con ≤0,3 % de Δ9-THC, o que levou a que houbese unha gran dispoñibilidade de cannabinoides como o Δ8-THC, Δ10-THC, HHC e THCP.[70] Estes compostos carecen da ampla investigación realizada co Δ9-THC, o que supón posibles riscos e retos para os tests de consumo de drogas debido aos novos metabolitos e á súa alta potencia (por exemplo, afinidade de unión do THCP de 33×).[71][72] Un artigo de 2023 propuxo o termo "produtos psicoactivos derivados do cánnbis" para distinguir estas substancias.[73]

Endocannabinoides

[editar | editar a fonte]
Véxase tamén: Sistema endocannabinoide.
A anandamida, un ligando endóxeno de CB1 e CB2.

Os endocannabinoides son substancias producidas dentro do corpo que activan os receptores cannabinoides. Despois do descubrimento do primeiro receptor cannabinoide en 1988, identificáronse os ligandos endóxenos.[18][74]

Tipos de ligandos endocannabinoides

[editar | editar a fonte]

Araquidonoiletanolamina (Anandamida ou AEA)

[editar | editar a fonte]

A anandamida, derivada do ácido araquidónico, é un agonista parcial nos receptores CB1 e CB2, cunha poencia similar á do THC en CB1.[75] Atopada en case todos os tecidos e plantas e no chocolate, tamén actúa sobre os receptores vainilloides.[76][77]

2-Araquidonoilglicerol (2-AG)

[editar | editar a fonte]

O 2-araquidonilglicerol (2-AG), é un agonista completo en CB1 e CB2, presente en maiores concentracións no cerebro que a anandamida, que potencialmente xoga un importante papel na sinalización de endocannabinoides.[75][78]

Outros endocannabinoides

[editar | editar a fonte]

Outros endocannabinoides son: noladín éter, NADA, OAE, e LPI, cada un dos cales ten variadas afinidades por receptores e efectos.[79][80][81][82]

Os endocannabinoides actúan como mensaxeiros lipídicos liberados por unha célula para activar os receptores cannabinoides de células próximas.[83] A diferenza dos neurotransmisores monoaminas, son lipófilos, insolubles en auga, e sintetizados a demanda en lugar de seren almacenados.[84] Actúan localmente debido á súa natureza hidrófoba, a diferenza das hormonas. O endocannabinoide 2-AG encóntrase no leite bovino e humano.[85] Os cannabinoides potencian o gusto do sabor doce ao incrementaren a expresión do receptor Tlc1 e suprimiren a leptina, afectando á homeostase da enerxía.[86]

Sinal retrógrado

[editar | editar a fonte]

Os endocannabinoides son transmisores retrógrados, liberados a partir das células postsinápticas para que actúen sobre as células presinápticas, reducindo a liberación de neurotransmisores convencionais (por exemplo, GABA ou glutamato).[87]

"Euforia do corredor"

[editar | editar a fonte]

Algúns estudos suxiren que a chamada euforia do corredor debería atribuírse aos endocannabinoides máis que ás endorfinas.[88]

Cannabinoides sintéticos

[editar | editar a fonte]

Os cannabinoides sintéticos, historicamente baseados nos cannabinoides de plantas, desenvolvéronse desde a década de 1940.[89] Os compostos modernos poden non semellarse aos cannabinoides naturais senón que están deseñados para que interaccionen cos receptores cannabinoides.[90] Utilízanse para estudar as relacións estrutura-actividade, pero supoñen riscos para a saúde cando se usan recreativamente.[91] Exemplos son: dronabinol, nabilone e rimonabant.[64]

  1. Abyadeh M, Gupta V, Paulo JA, et al. (setembro de 2021). "A Proteomic View of Cellular and Molecular Effects of Cannabis". Biomolecules 11 (10): 1411–1428. PMC 8533448. PMID 34680044. doi:10.3390/biom11101411.
  2. "Marijuana, also called: Cannabis, Ganja, Grass, Hash, Pot, Weed". Medline Plus. 3 de xullo de 2017. Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2023. Consultado o 19 de febreiro de 2020.
  3. 1 2 Lambert DM, Fowler CJ (agosto de 2005). "The endocannabinoid system: drug targets, lead compounds, and potential therapeutic applications". Journal of Medicinal Chemistry 48 (16): 5059–5087. PMID 16078824. doi:10.1021/jm058183t.
  4. Pertwee R, ed. (2005). Cannabinoids. Springer-Verlag. p. 2. ISBN 978-3-540-22565-2.
  5. "Bulletin on Narcotics – 1962 Issue 3 – 004". UNODC (United Nations Office of Drugs and Crime). 1962-01-01. Arquivado dende o orixinal o 2019-04-02. Consultado o 2014-01-15.
  6. 1 2 3 Aizpurua-Olaizola O, Soydaner U, Öztürk E, Schibano D, Simsir Y, Navarro P, et al. (febreiro de 2016). "Evolution of the Cannabinoid and Terpene Content during the Growth of Cannabis sativa Plants from Different Chemotypes". Journal of Natural Products 79 (2): 324–331. Bibcode:2016JNAtP..79..324A. PMID 26836472. doi:10.1021/acs.jnatprod.5b00949. Arquivado dende o orixinal o 2023-01-05. Consultado o 2022-12-02.
  7. Gülck T, Møller BL (outubro de 2020). "Phytocannabinoids: Origins and Biosynthesis". Trends in Plant Science 25 (10): 985–1004. Bibcode:2020TPS....25..985G. PMID 32646718. doi:10.1016/j.tplants.2020.05.005.
  8. Pate, DW (1999). Anandamide structure-activity relationships and mechanisms of action on intraocular pressure in the normotensive rabbit model. Kuopio University Publications A. Pharmaceutical Sciences Dissertation 37, ISBN 951-781-575-1
  9. 1 2 Allan GM, Finley CR, Ton J, Perry D, Ramji J, Crawford K, et al. (febreiro de 2018). "Systematic review of systematic reviews for medical cannabinoids: Pain, nausea and vomiting, spasticity, and harms". Canadian Family Physician 64 (2): e78–e94. PMC 5964405. PMID 29449262.
  10. Santos, A.; Moreno, M. (2024). "Cannabis in movement disorders". Movement Disorders 39 (3): 451–462. PMID 38247328 |pmid= incorrecto (Axuda). doi:10.1002/mds.29876.
  11. Bougea, A.; Paraskevas, G.P. (2024). "Cannabis for non-motor symptoms in PD". Parkinsonism & Related Disorders. 118 (número de artigo: 105934). PMID 37952282. doi:10.1016/j.parkreldis.2023.105934.
  12. LeBourgeois, S.; Buhse, M. (2023). "Medical cannabis use in PD". Neurology 100 (15): 702–710. PMC 10103113. PMID 36750386. doi:10.1212/WNL.0000000000206789.
  13. 1 2 3 Hazekamp, A.; Fischedick, J.T. (2023). "Cannabinoid profiling of raw cannabis: THCA dominance". Journal of Cannabis Research 5 (1): 12. PMC 10329765. PMID 37421987. doi:10.1016/j.bbr.2023.114570.
  14. Palmioli, A.; Mazzoni, V. (2024). "THCA: Non-psychoactive therapeutic potential". Frontiers in Pharmacology 15: 1346142. PMC 10932145. PMID 38476328 |pmid= incorrecto (Axuda). doi:10.3389/fphar.2024.1345645.
  15. Di Martino, S.; De Petrocellis, L. (2021). "Acidic cannabinoids in neurological disorders". Molecules 26 (15): 4686. PMC 8346950. PMID 34361841. doi:10.3390/molecules26154686.
  16. Devi, V.; Sharma, A. (2024). "Nutritional potential of cannabis leaves in traditional diets". Journal of Ethnopharmacology 312 (6 (número de artigo: 116432)). PMID 38554891 |pmid= incorrecto (Axuda). doi:10.1016/j.jep.2023.116432.
  17. Patel, R.S.; Camacho, J. (2023). "Safety of medical cannabis in PD". Journal of Clinical Neuroscience 109: 38–44. PMID 36758353. doi:10.1016/j.jocn.2023.01.005.
  18. 1 2 Devane WA, Dysarz FA, Johnson MR, Melvin LS, Howlett AC (novembro de 1988). "Determination and characterization of a cannabinoid receptor in rat brain". Molecular Pharmacology 34 (5): 605–613. PMID 2848184. doi:10.1016/S0026-895X(25)09876-1. Arquivado dende o orixinal o 2023-04-20. Consultado o 2015-12-24.
  19. Pacher P, Bátkai S, Kunos G (setembro de 2006). "The endocannabinoid system as an emerging target of pharmacotherapy". Pharmacological Reviews 58 (3): 389–462. PMC 2241751. PMID 16968947. doi:10.1124/pr.58.3.2.
  20. Begg M, Pacher P, Bátkai S, Osei-Hyiaman D, Offertáler L, Mo FM, et al. (maio de 2005). "Evidence for novel cannabinoid receptors". Pharmacology & Therapeutics 106 (2): 133–145. PMID 15866316. doi:10.1016/j.pharmthera.2004.11.005.
  21. Boron WG, Boulpaep EL, eds. (2009). Medical Physiology: A Cellular and Molecular Approach. Saunders. p. 331. ISBN 978-1-4160-3115-4.
  22. Kalant H (xaneiro de 2014). "Effects of cannabis and cannabinoids in the human nervous system". The effects of drug abuse on the human nervous system. Academic Press. pp. 387–422. ISBN 978-0-12-418679-8. doi:10.1016/B978-0-12-418679-8.00013-7.
  23. Straiker AJ, Maguire G, Mackie K, Lindsey J (setembro de 1999). "Localization of cannabinoid CB1 receptors in the human anterior eye and retina". Investigative Ophthalmology & Visual Science 40 (10): 2442–2448. PMID 10476817.
  24. Marchand J, Bord A, Pénarier G, Lauré F, Carayon P, Casellas P (marzo de 1999). "Quantitative method to determine mRNA levels by reverse transcriptase-polymerase chain reaction from leukocyte subsets purified by fluorescence-activated cell sorting: application to peripheral cannabinoid receptors". Cytometry 35 (3): 227–234. PMID 10082303. doi:10.1002/(SICI)1097-0320(19990301)35:3<227::AID-CYTO5>3.0.CO;2-4.
  25. Galiègue S, Mary S, Marchand J, Dussossoy D, Carrière D, Carayon P, et al. (agosto de 1995). "Expression of central and peripheral cannabinoid receptors in human immune tissues and leukocyte subpopulations". European Journal of Biochemistry 232 (1): 54–61. PMID 7556170. doi:10.1111/j.1432-1033.1995.tb20780.x.
  26. 1 2 Pacher P, Mechoulam R (abril de 2011). "Is lipid signaling through cannabinoid 2 receptors part of a protective system?". Progress in Lipid Research 50 (2): 193–211. PMC 3062638. PMID 21295074. doi:10.1016/j.plipres.2011.01.001.
  27. 1 2 Saroz Y, Kho DT, Glass M, Graham ES, Grimsey NL (decembro de 2019). "Cannabinoid Receptor 2 (CB2) Signals via G-alpha-s and Induces IL-6 and IL-10 Cytokine Secretion in Human Primary Leukocytes". ACS Pharmacology & Translational Science 2 (6): 414–428. PMC 7088898. PMID 32259074. doi:10.1021/acsptsci.9b00049.
  28. Núñez E, Benito C, Pazos MR, Barbachano A, Fajardo O, González S, et al. (setembro de 2004). "Cannabinoid CB2 receptors are expressed by perivascular microglial cells in the human brain: an immunohistochemical study". Synapse 53 (4): 208–213. PMID 15266552. doi:10.1002/syn.20050.
  29. 1 2 3 Fellermeier M, Eisenreich W, Bacher A, Zenk MH (marzo de 2001). "Biosynthesis of cannabinoids. Incorporation experiments with (13)C-labeled glucoses". European Journal of Biochemistry 268 (6): 1596–1604. PMID 11248677. doi:10.1046/j.1432-1327.2001.02030.x.
  30. US 20120046352, Hospodor, Andrew D., "Controlled cannabis decarboxylization"
  31. 1 2 "How does marijuana produce its effects?". Cannabis (Marijuana) Research Report (Informe) (en inglés). National Institute on Drug Abuse. xullo de 2020. Arquivado dende o orixinal o 2023-01-05. Consultado o 2023-05-28.
  32. 1 2 Iseger TA, Bossong MG (marzo de 2015). "A systematic review of the antipsychotic properties of cannabidiol in humans". Schizophrenia Research 162 (1–3): 153–161. PMID 25667194. doi:10.1016/j.schres.2015.01.033.
  33. Mechoulam R, Peters M, Murillo-Rodriguez E, Hanus LO (agosto de 2007). "Cannabidiol--recent advances". Chemistry & Biodiversity 4 (8): 1678–1692. PMID 17712814. doi:10.1002/cbdv.200790147.
  34. Russo EB, Burnett A, Hall B, Parker KK (agosto de 2005). "Agonistic properties of cannabidiol at 5-HT1a receptors". Neurochemical Research 30 (8): 1037–1043. PMID 16258853. doi:10.1007/s11064-005-6978-1.
  35. Campos AC, Moreira FA, Gomes FV, Del Bel EA, Guimarães FS (decembro de 2012). "Multiple mechanisms involved in the large-spectrum therapeutic potential of cannabidiol in psychiatric disorders". Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B, Biological Sciences 367 (1607): 3364–3378. PMC 3481531. PMID 23108553. doi:10.1098/rstb.2011.0389.
  36. Frood A (2010). "Key ingredient staves off marijuana memory loss". Nature. doi:10.1038/news.2010.508.
  37. Leweke FM, Mueller JK, Lange B, Rohleder C (abril de 2016). "Therapeutic Potential of Cannabinoids in Psychosis". Biological Psychiatry 79 (7): 604–612. PMID 26852073. doi:10.1016/j.biopsych.2015.11.018.
  38. Berida TI, Adekunle YA, Dada-Adegbola H, et al. (2024). "Plant Antibacterials: The Challenges and Opportunities". Heliyon 10 (10 (núero de artigo: e31145)). Bibcode:2024Heliy..1031145B. PMC 11128932. PMID 38803958 |pmid= incorrecto (Axuda). doi:10.1016/j.heliyon.2024.e31145.
  39. Rhee MH, Vogel Z, Barg J, Bayewitch M, Levy R, Hanus L, et al. (setembro de 1997). "Cannabinol derivatives: binding to cannabinoid receptors and inhibition of adenylylcyclase". Journal of Medicinal Chemistry 40 (20): 3228–3233. PMID 9379442. doi:10.1021/jm970126f.
  40. Sampson, Peter B. (2021-01-22). "Phytocannabinoid Pharmacology: Medicinal Properties of Cannabis sativa Constituents Aside from the "Big Two"". Journal of Natural Products 84 (1): 142–160. Bibcode:2021JNAtP..84..142S. ISSN 1520-6025. PMID 33356248. doi:10.1021/acs.jnatprod.0c00965.
  41. "Cannabinol (Code C84510)". NCI Thesaurus. National Cancer Institute, National Institutes of Health, U.S. Department of Health and Human Services. Arquivado dende o orixinal o 2022-11-19. Consultado o 2022-12-07.
  42. Corroon, Jamie (2021-08-31). "Cannabinol and Sleep: Separating Fact from Fiction". Cannabis and Cannabinoid Research (en inglés) 6 (5): 366–371 (número de artigo: can.2021.0006). ISSN 2578-5125. PMC 8612407. PMID 34468204. doi:10.1089/can.2021.0006.
  43. 1 2 Pertwee RG (xaneiro de 2006). "Cannabinoid pharmacology: the first 66 years". British Journal of Pharmacology 147 (Suppl 1): S163–S171. PMC 1760722. PMID 16402100. doi:10.1038/sj.bjp.0706406.
  44. Villard, Cloé; Baser, Idil; van de Peppel, Arjen C.; Cankar, Katarina; Schranz, M. Eric; van Velzen, Robin (2025-12-26). "Resurrected Ancestral Cannabis Enzymes Unveil the Origin and Functional Evolution of Cannabinoid Synthases". Plant Biotechnology Journal (en inglés). ISSN 1467-7644. doi:10.1111/pbi.70475.
  45. Woelkart K, Salo-Ahen OM, Bauer R (2008). "CB receptor ligands from plants". Current Topics in Medicinal Chemistry 8 (3): 173–186. PMID 18289087. doi:10.2174/156802608783498023.
  46. Bauer R, Remiger P (agosto de 1989). "TLC and HPLC Analysis of Alkamides in Echinacea Drugs1,2". Planta Medica 55 (4): 367–371. Bibcode:1989PlMed..55..367B. PMID 17262436. doi:10.1055/s-2006-962030.
  47. Raduner S, Majewska A, Chen JZ, Xie XQ, Hamon J, Faller B, et al. (maio de 2006). "Alkylamides from Echinacea are a new class of cannabinomimetics. Cannabinoid type 2 receptor-dependent and -independent immunomodulatory effects". The Journal of Biological Chemistry 281 (20): 14192–14206. PMID 16547349. doi:10.1074/jbc.M601074200.
  48. Perry NB, van Klink JW, Burgess EJ, Parmenter GA (febreiro de 1997). "Alkamide levels in Echinacea purpurea: a rapid analytical method revealing differences among roots, rhizomes, stems, leaves and flowers". Planta Medica 63 (1): 58–62. Bibcode:1997PlMed..63...58P. PMID 17252329. doi:10.1055/s-2006-957605.
  49. He X, Lin L, Bernart MW, Lian L (1998). "Analysis of alkamides in roots and achenes of Echinacea purpurea by liquid chromatography–electrospray mass spectrometry". Journal of Chromatography A 815 (2): 205–11. doi:10.1016/S0021-9673(98)00447-6.
  50. Ligresti A, Villano R, Allarà M, Ujváry I, Di Marzo V (agosto de 2012). "Kavalactones and the endocannabinoid system: the plant-derived yangonin is a novel CB₁ receptor ligand". Pharmacological Research 66 (2): 163–169. PMID 22525682. doi:10.1016/j.phrs.2012.04.003.
  51. Korte G, Dreiseitel A, Schreier P, Oehme A, Locher S, Geiger S, et al. (xaneiro de 2010). "Tea catechins' affinity for human cannabinoid receptors". Phytomedicine 17 (1): 19–22. PMID 19897346. doi:10.1016/j.phymed.2009.10.001.
  52. Gertsch J, Leonti M, Raduner S, Racz I, Chen JZ, Xie XQ, et al. (xullo de 2008). "Beta-caryophyllene is a dietary cannabinoid". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 105 (26): 9099–9104. Bibcode:2008PNAS..105.9099G. PMC 2449371. PMID 18574142. doi:10.1073/pnas.0803601105.
  53. Pacioni G, Rapino C, Zarivi O, Falconi A, Leonardi M, Battista N, et al. (febreiro de 2015). "Truffles contain endocannabinoid metabolic enzymes and anandamide". Phytochemistry 110: 104–110. Bibcode:2015PChem.110..104P. PMID 25433633. doi:10.1016/j.phytochem.2014.11.012.
  54. Chicca A, Schafroth MA, Reynoso-Moreno I, Erni R, Petrucci V, Carreira EM, Gertsch J (outubro de 2018). "Uncovering the psychoactivity of a cannabinoid from liverworts associated with a legal high". Science Advances 4 (10 (número de artigo: eaat2166)). Bibcode:2018SciA....4.2166C. PMC 6200358. PMID 30397641. doi:10.1126/sciadv.aat2166.
  55. Muhammad I, Li XC, Jacob MR, Tekwani BL, Dunbar DC, Ferreira D (xuño de 2003). "Antimicrobial and antiparasitic (+)-trans-hexahydrodibenzopyrans and analogues from Machaerium multiflorum". J Nat Prod 66 (6): 804–9. Bibcode:2003JNAtP..66..804M. PMID 12828466. doi:10.1021/np030045o.
  56. 1 2 Stout SM, Cimino NM (febreiro de 2014). "Exogenous cannabinoids as substrates, inhibitors, and inducers of human drug metabolizing enzymes: a systematic review". Drug Metabolism Reviews 46 (1): 86–95. PMID 24160757. doi:10.3109/03602532.2013.849268. Arquivado dende o orixinal o 2022-10-06. Consultado o 2017-12-07.
  57. Aizpurua-Olaizola O, Zarandona I, Ortiz L, Navarro P, Etxebarria N, Usobiaga A (abril de 2017). "Simultaneous quantification of major cannabinoids and metabolites in human urine and plasma by HPLC-MS/MS and enzyme-alkaline hydrolysis". Drug Testing and Analysis 9 (4): 626–633. PMID 27341312. doi:10.1002/dta.1998. Arquivado dende o orixinal o 2023-01-05. Consultado o 2022-12-02.
  58. Ashton CH (febreiro de 2001). "Pharmacology and effects of cannabis: a brief review". The British Journal of Psychiatry 178 (2): 101–106. PMID 11157422. doi:10.1192/bjp.178.2.101.
  59. Russo EB (agosto de 2011). "Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects". British Journal of Pharmacology 163 (7): 1344–1364. PMC 3165946. PMID 21749363. doi:10.1111/j.1476-5381.2011.01238.x.
  60. Malheiro, R.F., Costa, A.C., Carmo, H. et al. The synthetic cannabinoid THJ-2201 modulates mitochondrial activity and enhances mitochondrial recruitment to newly-forming neurites during neurodifferentiation of NG108-15 cells. Arch Toxicol (2025). https://doi.org/10.1007/s00204-025-04217-7
  61. MALHEIRO, Rui Filipe et al. The synthetic cannabinoids ADB-FUBINACA and AMB-FUBINACA enhance in vitro neurodifferentiation of NG108-15 cells, along with PGC-1α dysregulation and mitochondrial dysfunction. Toxicology, p. 154213, 2025. https://doi.org/10.1016/j.tox.2025.154213
  62. Malheiro, Rui Filipe; Carmo, Helena; Carvalho, Félix; Silva, João Pedro (xaneiro de 2023). "Cannabinoid-mediated targeting of mitochondria on the modulation of mitochondrial function and dynamics". Pharmacological Research. 187 (número de artigo: 106603). PMID 36516885. doi:10.1016/j.phrs.2022.106603.
  63. Keating GM (abril de 2017). "Delta-9-Tetrahydrocannabinol/Cannabidiol Oromucosal Spray (Sativex®): A Review in Multiple Sclerosis-Related Spasticity". Drugs 77 (5): 563–574. PMID 28293911. doi:10.1007/s40265-017-0720-6.
  64. 1 2 "FDA and Cannabis: Research and Drug Approval Process". US Food and Drug Administration. 24 de febreiro de 2023. Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2019. Consultado o 23 de maio de 2023.
  65. "FDA approves first drug comprised of an active ingredient derived from marijuana to treat rare, severe forms of epilepsy". US Food and Drug Administration. 25 de xuño de 2018. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2019. Consultado o 25 de xuño de 2018.
  66. Rovetto LJ, Aieta NV (novembro de 2017). "Supercritical carbon dioxide extraction of cannabinoids from Cannabis sativa L.". The Journal of Supercritical Fluids 129: 16–27. doi:10.1016/j.supflu.2017.03.014. hdl:11336/43849.
  67. Jain R, Singh R (2016). "Microextraction techniques for analysis of cannabinoids". TrAC Trends in Analytical Chemistry 80: 156–166. doi:10.1016/j.trac.2016.03.012.
  68. Cadena A (2019-03-08). "The History Of CBD – A Brief Overview". CBD Origin. CBDOrigin.com. Arquivado dende o orixinal o 2019-06-06. Consultado o 2019-03-16.
  69. Pertwee RG (xaneiro de 2006). "Cannabinoid pharmacology: the first 66 years". British Journal of Pharmacology 147 (Suppl 1): S163–S171. PMC 1760722. PMID 16402100. doi:10.1038/sj.bjp.0706406.
  70. Florko N (23 de febreiro de 2023). "How I found 'Trips Ahoy' and 'Blackberry Diesel' 'weed' vapes in a state where marijuana is very much illegal". statnews.com. Stat. Arquivado dende o orixinal o 2 de abril de 2023. Consultado o 2 April 2023.
  71. "The problems with Cannabinoid Analogs (Delta-8 THC, Delta-10 THC and CBD) and their metabolites detectability in urine drug testing for potential cannabinoid abuse.". National Institute of Justice (en inglés). USDOJ. 9 de decembro de 2021. Consultado o 20 de xullo de 2023.
  72. Nagarkatti, Prakash; Nagarkatti, Mitzi (28 de abril de 2023). "Cannabis-derived products like delta-8 THC and delta-10 THC have flooded the US market". University of South Carolina (en inglés). USC. Consultado o 29 de maio de 2023.
  73. Rossheim ME, LoParco CR, Henry D, Trangenstein PJ, Walters ST (marzo de 2023). "Delta-8, Delta-10, HHC, THC-O, THCP, and THCV: What should we call these products?". Journal of Studies on Alcohol and Drugs 84 (3): 357–360. PMID 36971760. doi:10.15288/jsad.23-00008.
  74. Katona I, Freund TF (2012). "Multiple functions of endocannabinoid signaling in the brain". Annual Review of Neuroscience 35: 529–558. PMC 4273654. PMID 22524785. doi:10.1146/annurev-neuro-062111-150420.
  75. 1 2 Grotenhermen F (outubro de 2005). "Cannabinoids". Current Drug Targets. CNS and Neurological Disorders 4 (5): 507–530. PMID 16266285. doi:10.2174/156800705774322111.
  76. Martin BR, Mechoulam R, Razdan RK (1999). "Discovery and characterization of endogenous cannabinoids". Life Sciences 65 (6–7): 573–595. PMID 10462059. doi:10.1016/S0024-3205(99)00281-7.
  77. di Tomaso E, Beltramo M, Piomelli D (agosto de 1996). "Brain cannabinoids in chocolate". Nature (Submitted manuscript) 382 (6593): 677–678. Bibcode:1996Natur.382..677D. PMID 8751435. doi:10.1038/382677a0. Arquivado dende o orixinal o 2022-10-02. Consultado o 2022-10-02.
  78. Stella N, Schweitzer P, Piomelli D (agosto de 1997). "A second endogenous cannabinoid that modulates long-term potentiation". Nature (Submitted manuscript) 388 (6644): 773–778. Bibcode:1997Natur.388..773S. PMID 9285589. doi:10.1038/42015.
  79. Hanus L, Abu-Lafi S, Fride E, Breuer A, Vogel Z, Shalev DE, et al. (marzo de 2001). "2-arachidonyl glyceryl ether, an endogenous agonist of the cannabinoid CB1 receptor". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 98 (7): 3662–3665. Bibcode:2001PNAS...98.3662H. PMC 31108. PMID 11259648. doi:10.1073/pnas.061029898.
  80. Bisogno T, Melck D, Gretskaya NM, Bezuglov VV, De Petrocellis L, Di Marzo V (novembro de 2000). "N-acyl-dopamines: novel synthetic CB(1) cannabinoid-receptor ligands and inhibitors of anandamide inactivation with cannabimimetic activity in vitro and in vivo". The Biochemical Journal 351 (3): 817–824. PMC 1221424. PMID 11042139. doi:10.1042/bj3510817.
  81. Porter AC, Sauer JM, Knierman MD, Becker GW, Berna MJ, Bao J, et al. (xuño de 2002). "Characterization of a novel endocannabinoid, virodhamine, with antagonist activity at the CB1 receptor" (PDF). The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics 301 (3): 1020–1024. PMID 12023533. doi:10.1124/jpet.301.3.1020. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2019-03-03.
  82. Piñeiro R, Falasca M (abril de 2012). "Lysophosphatidylinositol signalling: new wine from an old bottle". Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids 1821 (4): 694–705. PMID 22285325. doi:10.1016/j.bbalip.2012.01.009. Arquivado dende o orixinal o 2021-02-11. Consultado o 2019-09-13.
  83. "What to know about endocannabinoids and the endocannabinoid system". Medical news Today. 27 de febreiro de 2021. Arquivado dende o orixinal o 4 de agosto de 2021. Consultado o 4 de agosto de 2021.
  84. Kano M, Ohno-Shosaku T, Maejima T (2002). "Retrograde signaling at central synapses via endogenous cannabinoids". Molecular Psychiatry 7 (3): 234–235. PMID 11920149. doi:10.1038/sj.mp.4000999.
  85. Fride E, Bregman T, Kirkham TC (abril de 2005). "Endocannabinoids and food intake: newborn suckling and appetite regulation in adulthood". Experimental Biology and Medicine 230 (4): 225–234. PMID 15792943. doi:10.1177/153537020523000401.
  86. Yoshida R, Ohkuri T, Jyotaki M, Yasuo T, Horio N, Yasumatsu K, et al. (xaneiro de 2010). "Endocannabinoids selectively enhance sweet taste". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 107 (2): 935–939. Bibcode:2010PNAS..107..935Y. PMC 2818929. PMID 20080779. doi:10.1073/pnas.0912048107.
  87. Vaughan CW, Christie MJ (2005). "Retrograde signalling by endocannabinoids". Cannabinoids. Handbook of Experimental Pharmacology 168. pp. 367–383. ISBN 3-540-22565-X. PMID 16596781. doi:10.1007/3-540-26573-2_12.
  88. Reynolds G (2021-03-10). "Getting to the Bottom of the Runner's High". The New York Times (en inglés). ISSN 0362-4331. Arquivado dende o orixinal o 2021-03-15. Consultado o 2021-03-16.
  89. Mechoulam R, Lander N, Breuer A, Zahalka J (1990). "Synthesis of the individual, pharmacologically distinct, enantiomers of a tetrahydrocannabinol derivative". Tetrahedron: Asymmetry 1 (5): 315–318. doi:10.1016/S0957-4166(00)86322-3.
  90. Elsohly MA, Gul W, Wanas AS, Radwan MM (febreiro de 2014). "Synthetic cannabinoids: analysis and metabolites". Life Sciences 97 (1): 78–90. PMID 24412391. doi:10.1016/j.lfs.2013.12.212.
  91. "N-(1-amino-3-methyl-1-oxobutan-2-yl)-1-(cyclohexylmethyl)-1H-indazole-3-carboxamide(AB-CHMINACA), N-(1-amino-3-methyl-1-oxobutan-2-yl)-1-pentyl-1H-indazole-3-carboxamide (AB-PINACA)and[1-(5-fluoropentyl)-1H-indazol-3-yl](naphthalen-1-yl)methanone(THJ-2201)" (PDF). Drug and Chemical Evaluation Section, Office of Diversion Control, Drug Enforcement Administration. decembro de 2014. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2018-09-27. Consultado o 2015-01-09.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]