Edukira joan

Gyeongju

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gyeongju
city of South Korea (en) Itzuli
Administrazioa
Estatu burujabe Hego Korea
Province of South KoreaIpar Gyeongsang
Posta kodea38056–38201 eta 38210
Geografia
Koordenatuak35°51′00″N 129°13′00″E / 35.85°N 129.2167°E / 35.85; 129.2167
Mapa
Azalera1.324.390.000 m²
Demografia
Biztanleria248.244 (2023ko urria)
Dentsitatea0 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakVersailles, Nara, Xi'an, Jiaozuo, Huế, Iksan (en) Itzuli, Nitra, Obama, Pompei eta Samarkanda
gyeongju.go.kr…

Gyeongju (Hangul: 경주, kjʌ̹ːŋdʑu ahoskatua), historikoki Seorabeol (Hangul: 서라벌 deitua, sʰʌ̹.ɾa̠.bʌɭ ahoskatua), Ipar Gyeongsang probintziaren hego-ekialdeko muturrean dagoen hiria da.[1][2] Azaleraren arabera, bigarren hiririk handiena da probintzian, Andongen atzetik, 1324 km²-rekin, eta 2008ko erroldaren arabera 269.343 biztanle zituen. Seuldik 370 km hego-ekialdera eta Daegutik 55 km ekialdera dago.[3] Hiriak Cheongdo eta Yeongcheon ditu mugakide mendebaldean, Ulsan hegoaldean eta Pohang iparraldean; ekialdean, berriz, Japoniako itsasoaren kostaldea dago,[1] nahiz eta hirigunea 25 km-ra egon. Taebaek mendikateko zenbait mendik hiria inguratzen dute.[4]

Gyeongju Silla erresumako hiriburua izan zen (K.a. 57 - K.o. 935). VII. eta IX. mendeen artean Koreako penintsularen bi heren inguru gobernatu zituen. Garai horretako aztarnategi arkeologiko eta kultura-ondasun ugari hirian geratzen dira, eta, horregatik, "hormarik gabeko museoa" esaten diote askotan.[5][6] Altxor historiko horien artean daude: Seokguram haitzulo budista, Bulguksa tenplua, Kyongjuko gune historikoak eta Yangdong herrixka tradizionala, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatuak.[7] Leku historiko garrantzitsu askok Hego Koreako helmuga turistiko ezagunenetako bat izaten lagundu diote Gyeongjuri.[3][8]

Hiriak bat egin zuen Gyeongju landa-konderriarekin 1995ean, eta, orain, hiri-landatar konplexua da. 300.000 biztanletik beherako beste berrogeita hamahiru hiri txiki eta ertainen antzekoa da.[9] Ondare historiko aberatsa izateaz gain, gaur egun Hego Koreako kultura modernoari forma eman dioten joera ekonomiko, demografiko eta sozialek eragiten diote Gyeongjuri. Turismoak garrantzitsua izaten jarraitzen du ekonomiarentzat, baina manufaktura-jarduerak garatu dira Ulsan eta Pohang bezalako industriagune nagusietatik gertu daudelako. Hiria trenbide- eta errepide-sare nazionaletara konektatuta dago, eta sare horiek industria- eta turismo-trafikoa errazten dute.[10][11][12]

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Gyeongju (bataz bestekoak 2011–2020, muturrekoak 2010–2024))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 16.8 24.2 26.6 32.5 36.2 36.5 39.7 39.8 35.1 31.5 29.4 19.3 39.8
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 5.9 8.4 14.4 19.7 25.7 27.7 30.6 31.4 26.2 21.6 15.3 7.7 19.6
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.3 2.3 7.4 12.7 18.4 21.9 25.4 25.9 20.5 14.8 8.7 1.9 13.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -4.7 -3.1 1.0 6.0 11.7 17.0 21.4 21.9 16.2 9.3 3.0 -3.2 8.0
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -14.7 -13.4 -6.6 -3.0 1.9 10.2 14.9 14.0 7.0 -0.6 -6.6 -11.7 -14.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 32.2 30.8 59.7 96.1 55.3 100.6 190.1 191.9 194.1 108.2 37.8 24.4 1121.2
Prezipitazio egunak (≥ 0.1 mm) 5.1 6.8 7.6 9.8 7.7 9.6 12.8 13.7 12.2 6.7 6.8 5.4 104.2
Eguzki orduak 197.2 179.1 226.7 218.8 240.0 182.1 162.9 180.9 147.5 178.5 161.8 186.2 2261.7
Hezetasuna (%) 52.6 56.7 58.3 60.3 63.5 72.6 78.4 79.8 81.3 75.1 67.5 56.3 66.9
Iturria: Korea Meteorological Administration[13][14]

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa # Tokia Biztanleria
(2007)		 Etxeak Azalera
㎢		 # Tokia Biztanleria
(2007)		 Etxeak Azalera
㎢
1 Sannae-myeon 3561 1779 142,6 13 Seondo-dong 13.813 2.831 28,0
2 Seo-myeon 4773 1779 52,1 14 Seonggeon-dong 18.378 7.562 6,4
3 Hyeongok-myeon 16 829 5726 55,7 15 Hwangseong-dong 29.660 9.415 3,8
4 Angang-eup 33 802 12 641 138,6 16 Yonggang-dong 15.959 5.244 5,1
5 Gangdong-myeon 8834 3659 81,4 17 Bodeok-dong 2.296 977 81,0
6 Cheonbuk-myeon 6185 2328 58,2 18 Bulguk-dong 9.001 3.722 37,4
7 Yangbuk-myeon 4535 2026 120,1 19 Hwangnam-dong* 8.885 3.875 20,5
8 Gampo-eup 7099 3084 44,9 20 Jungbu-dong 7.003 3.022 0,9
9 Yangnam-myeon 7131 2941 85,1 21 Hwango-dong* 10.225 4.283 1,5
10 Oedong-eup 19 006 6965 109,8 22 Dongcheon-dong 26.721 9.228 5,3
11 Naenam-myeon 6142 2526 122,1 23 Wolseong-dong 6.522 4.842 31,4
12 Geoncheon-eup 11 217 4533 92,4
Eup Myeon Dong
 *Tokiko gobernuak emandako zenbakiak.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Koreeraz) 경주시. Nate / Encyclopedia of Korean Culture.
  2. ↑ «S. Korean, US presidents to meet before APEC summit» Xinhua News 2005-10-18.
  3. 1 2 (Ingelesez) Kyŏngju. in: Encyclopædia Britannica..
  4. ↑ (Koreeraz) 경주시의 자연환경. Nate / Encyclopedia of Korean Culture.
  5. ↑ Robinson et al. 2007. p.187
  6. ↑ (Ingelesez) «Spring into Korea's Cultural Festivals» Travel Blackboard 2005-4-4.
  7. ↑ (Ingelesez) Korea, Republic of. UNESCO World Heritage Centre.
  8. ↑ (Ingelesez) «Insa-dong Rivals Jeju as Most Popular Tourist Spot» The Chosun Ilbo 2009-5-5.
  9. ↑ (Koreeraz) Yun, Daesic; Hwang, Junghoon. Moon, Changkeun. (2008). A Study on Analysis of Mode Choice Characteristics and Travel Pattern in Urban-Rural Integrated City. Korea Research Institute For Human Settlements, 118 or..
  10. ↑ (Koreeraz) 경주시의 산업·교통. Nate / Encyclopedia of Korean Culture.
  11. ↑ (Koreeraz) 경주시 산업과 교통. Nate / Britannica.
  12. ↑ Tamásy & Taylor, (2008) p.129
  13. ↑ (Koreeraz) «Climatological Normals of Korea (1991 ~ 2020)» Korea Meteorological Administration.
  14. ↑ (Koreeraz) «순위값 - 구역별조회» Korea Meteorological Administration.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gyeongju&oldid=10707002"(e)tik eskuratuta