Esther Szekeres
| Esther Szekeres | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotzako izen-deiturak | Klein Eszter |
| Jaiotza | Budapest, 1910eko otsailaren 20a |
| Herrialdea |  Australia |
| Heriotza | Adelaide, 2005eko abuztuaren 28a (95 urte) |
| Familia | |
| Ezkontidea(k) | George Szekeres (en)  (1937ko ekainaren 13a - 2005eko abuztuaren 28a) |
| Seme-alabak | ikusi
|
| Hezkuntza | |
| Hezkuntza-maila | doktoretza |
| Hizkuntzak | ingelesa hungariera |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | matematikaria |
| Enplegatzailea(k) | Macquarie University (en) |
Esther Szekeres (hungarieraz: Klein Eszter) (Budapest, Hungaria,1910eko otsailaren 20a - Adelaide, Australia, 2005eko abuztuaren 28a) judu-hungariar jatorriko matematikari australiarra izan zen.
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Esther Klein jatorri juduko familia batean jaio zen Budapesten, Hungariako Erresuman, 1910ean. Ama Ignaz Klein zuen. Klein hungariar talde bateko kidea zen, eta bertan zeuden Paul Erdös, George Szekeres eta Pál Turán, problema matematiko interesgarrienak aztertzen.[1]
1933an, Kleinek taldeari konbinatoriako problema bat proposatu zion, Erdösek amaiera zoriontsuaren problema gisa izendatua zuena, Esther 1937an George Szekeresekin ezkontzera eraman baitzuen, zeinarekin bi seme-alaba izan zituen.[2]
Bigarren Mundu Gerra hasi ondoren, Esther eta George Szekeres Australiara emigratu zuten, Hongkoun, Shanghaiko (Txinako Herri Errepublika) errefuxiatu-komunitatean, urte batzuk eman ondoren. Australian, Adelaiden kokatu ziren Sydneyra joan aurretik, 1960ko hamarkadan.[3]
Sydneyn, Estherrek hitzaldi bat eman zuen Macquarieko Unibertsitatean, eta aktiboki parte hartu zuen bigarren hezkuntzako ikasleen matematika aberasten. 1984an, matematika gainditzeko asteroko bilera bat sortu zuen, astero biltzen jarraitu zuten 30 talde inguruko programa batean hedatu zena, eta Australia eta Zeelanda Berriko bigarren hezkuntzako ikasleak inspiratu zituen.[4]
2004an, George eta biak Adelaidara joan ziren berriro, eta han, 2005eko abuztuaren 28an, ordubeteko aldearekin hil ziren.[1][2]
Aintzatespenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Ingelesez) «George Szekeres - Biography» Maths History (kontsulta data: 2023-02-24).
- 1 2 «Australian Mathematics Trust - Szekeres Obituary» web.archive.org 2016-03-04 (kontsulta data: 2023-02-24).
- 1 2 (Ingelesez) «A world of teaching and numbers - times two» The Sydney Morning Herald 2005-11-07 (kontsulta data: 2023-02-24).
- ↑ «Shanghai holds a particular place in the lives of many Australian Jews» web.archive.org 2010-08-13 (kontsulta data: 2023-02-24).
- ↑ «AMT History - A7 Awards» sites.google.com (kontsulta data: 2023-02-24).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Esther Szekeres» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q51109