Újbuda
| Újbuda | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
urbodistrikto de Budapeŝto  vd | |||||
|
|
| ||||
| Flago | Blazono | ||||
| Administrado | |||||
| |||||
| En TTT | Oficiala retejo [+] | ||||
| Urbestro | Imre László | ||||
| Demografio | |||||
| Loĝantaro | 149 812 (2025) [+] | ||||
| Loĝdenso | 4 473 loĝ./km² | ||||
| Geografio | |||||
| Geografia situo | 47° 29′ N, 19° 2′ O (mapo)47.47519.04Koordinatoj: 47° 29′ N, 19° 2′ O (mapo) [+] | ||||
| Areo | 33,49 km² (3 349 ha) [+] | ||||
| Horzono | UTC+01:00 [+] | ||||
 | |||||
| |||||
| |||||
|
| |||||
| Alia projekto | |||||
 Vikimedia Komunejo Budapest District XI [+] | |||||
Újbuda estas la 11-a urbodistrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: nova-Buda. Laŭ la stato de 2025 en Újbuda vivis 149 812 loĝantoj sur areo de 33,49 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 473 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Budafok-Tétény, la 22-a urbodistrikto de Budapeŝto, Hegyvidék, la 12-a urbodistrikto de Budapeŝto, Vár, la 1-a urbodistrikto de Budapeŝto, Budaörs kaj Törökbálint.
Bazaj informoj
[redakti | redakti fonton]- poŝtkodoj: 1111-1119
- komunuma kodo: 14216
- kvartaloj: 21
- oficiala retejo: Oficiala retejo (hungare)
Situo
[redakti | redakti fonton]La urbodistrikto Újbuda situas en la okcidenta parto de la ĉefurbo plejparte sur ebenaĵo, okcidente de la Danubo. Aparte menciindaj lokoj estas Albertfalva (ger. Sachsenfeld), Gazdagrét, Kamaraerdő, Lágymányos, Kelenföld (ger. Krenfeld), Monto Gellért (hun. Gellérthegy, ger. Kelenberg), Monto Sas. Nordokcidente limas la 12-a distrikto, Hegyvidék, nordoriente la 1-a, Vár kaj sude najbaras la 22-a distrikto, Budafok-Tétény.
Historio
[redakti | redakti fonton]La plej frue keltoj vivis tie, poste romianoj, fine hungaroj alvenis, kiuj iom pli poste miksiĝis kun germanlingvanoj. Dum regado de turkoj (kaj ankaŭ poste) sporadaj komunumoj vivtenis sin. La supre menciita Albertfalva en 1819 fondiĝis. La evoluo komenciĝis nur en la 20-a jarcento. Ponto, universitato, diversaj uzinoj, interurba tramo konstruiĝis. Ĝis 1930 la lokoj apartenis al Vár (distrikto), poste fondiĝis la nova distrikto, la 11-a. En 1950 aldoniĝis Albertfalva kaj ceteraj lokoj. Dum la socialismo precipe 10-etaĝaj domoj konstruiĝis, sekve nun en tiu distrikto loĝas la plej multaj homoj en Budapeŝto. En 2005 la oficiala nomo iĝis Újbuda, pli frue oni uzis precipe Kelenföld kaj Lágymányos.
Trafiko
[redakti | redakti fonton]Vidindaĵoj
[redakti | redakti fonton]- novromanika abatejo de 1934, iom supre Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)
- kuracbanejo Gellért
- Senfunda lago, apude Preĝejo de Emeriko de Hungario (Újbuda) kaj gimnazio
- moderna romkatolika Preĝejo de Sankta Mikaelo (Újbuda) de Albertfalva de 1941
- moderna Preĝejo de Sankta Gerardo (Újbuda) en Kelenföld
- moderna Kirko Hungaraj Sanktuloj (Budapeŝto)
- moderna Preĝejo de Sanktaj Anĝeloj (Újbuda) en Gazdagrét
- moderna Kirko Sankta Triunuo (Újbuda)
- Kirko Sankta Sabina (Újbuda)
- moderna Kalvinana kirko (Újbuda)
- novromanika Luterana kirko (Újbuda) de 1928
- skulptaĵoj pri Emeriko de Hungario kaj pri Géza Gárdonyi
- en distriktoparto Őrmező oni profitas mineralakvon nomatan Apenta
Konataj lokuloj
[redakti | redakti fonton]- En Albertfalva naskiĝis la tenora kantisto de operetoj kaj operoj [István Kozma (1856-1925).
- En Albertfalva mortis aktoro Gyula Szőreghy (1883 aŭ 1887 - 1942 aŭ 1943).
- En Újbuda krome en 1987 naskiĝis la esperantistino Stela Besenyei-Merger.
Ĝemelurboj
[redakti | redakti fonton]laŭ alfabeta ordo de la urbonomoj
Ada (Serbio)
Bad Cannstatt en Stutgarto, Germanio
Kézdiszentlélek, Rumanio- Marosvásárhely, Rumanio
Nádszeg, Slovakio
5-a distrikto en Prago, Ĉeĥio
Ruse, Bulgario
Trogir, Kroatio
Ustroń, Pollando
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]