niech

See also: niéch

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *né

Proto-Balto-Slavic *ne

Proto-Slavic *ne

Proto-Slavic *xajati

univ.

Proto-Slavic *nexati

Old Polish niechać

Old Polish niechajclip.

Old Polish niech

Clipping of niechaj. First attested in the 15th century. Compare Old Czech nechť.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ɲɛːx/
• IPA^(key): (15^th CE) /ɲex/

Particle

niech

1. (hortative, attested in Greater Poland) forms third person imperative; let

   Synonyms: niecha, niechaj

   • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 145:

     Tak, yako napyszano, nyech stoy

     [Tak jako napisano, niech stoi]

Related terms

particles

• niecha
• niechaj

verbs

• niechać impf

Descendants

• Polish: niech
• Silesian: niych

References

• Boryś, Wiesław (2005), “niech”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “niech”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “niech”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Alternative forms

• niek (Eastern Kraków, Kłaj)
• niecha, niechá (Podhale, Rabka-Zdrój)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *né

Proto-Balto-Slavic *ne

Proto-Slavic *ne

Proto-Slavic *xajati

univ.

Proto-Slavic *nexati

Old Polish niechać

Old Polish niechajclip.

Old Polish niech

Polish niech

Inherited from Old Polish niech. By surface analysis, clipping of niechaj. Compare Czech nechť, Serbo-Croatian neka, Ukrainian неха́й (nexáj), and Upper Sorbian njech.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈɲɛx/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈɲex/

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɛx
• Syllabification: niech

Particle

niech

1. forms the third person imperative in the singular and plural; let, may

   Niech moc będzie z tobą! ― May the force be with you!

   Niech cię Bóg błogosławi. ― God bless you.

2. forms the first person imperative in the singular; used only with perfective verbs; let, may

   Niech no pomyślę... ― Let me think...

   Niech zgadnę... ty jesteś John? ― Let me guess... you must be John?

3. expresses optative meaning; had better, may
4. (sciences) let (used to specify the meaning of a variable)

   Synonym: gdzie

   Niech x oznacza... ― Let x signify...

5. (Middle Polish) if only; only

   Synonym: tylko

Interjection

niech

1. (Middle Polish) expresses dissatisfaction or impatience

Conjunction

niech

1. (Middle Polish) creates a subordinate clause expressing desire or wish; to, so that, for that, in order to

   Synonyms: aby, żeby

2. (Middle Polish) creates a conditional; if

   Synonym: jeśli

Derived terms

particles

• niechby
• niechże

Related terms

particles

• niechaj
• niechajże

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), niech is one of the most used words in Polish, appearing 8 times in scientific texts, 1 time in news, 12 times in essays, 60 times in fiction, and 219 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 300 times, making it the 168th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• “niech”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “niech”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “niech”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Renata Bronikowska (29.12.2012), “NIECH”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “niech”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “niech”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “niech”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 261