Jump to content

Romblomanon language

From Wikipedia, the free encyclopedia
Romblomanon
Ini
Native toPhilippines
RegionRomblon province (entire Romblon and Sibuyan islands; some parts of Tablas except Banton, Corcuera, Maestro de Ocampo and Carabao)
Native speakers
94,000 (2011)[1]
Language codes
ISO 639-3rol
Glottologromb1245
Area where Romblomanon is spoken

Romblomanon or Bisaya/Binisaya nga Romblomanon is an Austronesian regional language spoken, along with Asi and Onhan, in the province of Romblon in the Philippines. The language is also called Ini, Tiyad Ini, Basi, Niromblon, and Sibuyanon. It is a part of the Bisayan language family and is closely related to other Philippine languages.

Geographic distribution

[edit]

Specifically, Romblomanon is spoken in the following islands on Romblon:

Phonology

[edit]

Consonants

[edit]
Labial Alveolar Palatal Velar Glottal
Nasal m n ŋ
Plosive voiceless p t k ʔ
voiced b d ɡ
Fricative s h
Rhotic ɾ
Lateral l
Approximant w j

Romblomanon is one of the Philippine languages that do not exhibit [ɾ][d] allophony.

Vowels

[edit]
Front Central Back
Close i u
Open a
  • Phonetic variations of /i, u/ with sounds [e, o] are said to occur.[2]

Grammar

[edit]

Pronouns

[edit]

Personal

[edit]
  Absolutive Ergative Oblique
1st person singular ako nakon, ko akon
2nd person singular ikaw, ka nimo, mo imo
3rd person singular siya niya iya
1st person plural inclusive kita naton aton
1st person plural exclusive kami namon amon
2nd person plural kamo nindo indo
3rd person plural sinda ninda inda

Demonstrative pronouns

[edit]
  Absolutive Ergative/Oblique Locative Existential
Nearest to speaker ('this, here') iní tiyadní dirí (y)ári
Near to addressee or closely removed from speaker and addressee ('that, there') inâ tiyadnâ dirâ (y)ára'
Remote ('yon, yonder') adtó tiyadtó didtó (y)á(d)to

In addition to this, there are two verbal deictics, karí, meaning 'come to speaker', and kadto, meaning 'to go yonder'.

Interrogative words

[edit]
Romblomanon English Example
Ano What Ano imo pangayan? 'What is your name?'
San-o When San-o ka makadto sa Romblon? 'When are you going to Romblon?'
Diin Where Diin ka pa-kadto? 'Where are you going?'
Sin-o Who Sin-o ang imo ka-ibahan? 'Who is your companion?'
Kamusta How Kamusta ka? 'How are you?'
Pa-unó How (a derivative of ano) Pa-anó ka maka halin? 'How can you go?'
Pila How much / How many Pila ini? 'How much is this?' / Pila ka tawo ang yara? 'How many people are there?'

Examples

[edit]

Loan words

[edit]

Numbers

[edit]
Number Romblomanon
1 Isá
2 Duhá
3 Tuyó
4 Upat
5 Limá
6 Onum
7 Pitó
8 Wayó
9 Siyám
10 Napúyô
100 Isa-kagatús
1000 Isa-kalibó
First Una
Second Panga-duhá
Third Pang-tuyó / Pangat-lo
Fourth Pang-upat
Fifth Pang-limá
Sixth Pang-onum
Seventh Pang-pitó
Eighth Pang-wayó
Ninth Pang-siyám
Tenth Pang-napúyô

Common expressions

[edit]
Romblomanon / Sibuyanon dialect (San Fernando) AklanonTagalogEnglish
Ambo/ilaga (Sibuyan) EanggamDagaRat
Asó AsoUsokSmoke
Ayam/ajam (Sibuyan) AyamAsoDog
Ayaw mag pinisik / Ajaw mag pinisik (Sibuyan) Indi ka maglandiHuwag kang malandiDon't flirt
Babaye/baje (Sibuyan) BayiBabaeFemale
Bu-ang KumangonBaliwCrazy
Bukon, indi Bukon, indiHindiNo
Bulan/buyan (Sibuyan) BueanBuwanMonth
Bungoy BungoeBingiDeaf
Buroy BadwanBoboDumb
Buta BueagBulagBlind
Buwas Hin-agaBukasTomorrow
Hadakon, hambugon BugaeonMayabangBoastful
Hadlok HadlokTakotAfraid
Mus na Mali eon, mosyon eonTara naLet's go
Hangit ako sa imo Hangit ako kimoGalit ako sa iyoI hate you
Higko/higtang (Sibuyan) HigkoDumiDirt
Hu-o Hu-oOoYes
Ibabaw IbabawItaasUp
Idayum IdaeumIlalimDown
Kabu-ot ka / Kabuoton ka (Sibuyan) Mabu-ot kaMabait kaYou are kind
Ka-guapa ka / Kaguapahon ka (Sibuyan) Gwapa kaMaganda kaYou are beautiful
Ka-guapo ka / Kaguapuhon ka (Sibuyan) Gwapo kaGwapo kaYou are handsome
Kalag KaeagKaluluwaSpirit
Galaum/gasi Ea-umAkalaAssumption
Kanam HampangLaroPlay
Kwarta KwartaSalapiMoney
Layaki/yaki (Sibuyan) EakiLalakiMale
Maayo nga adlaw / Maajo na Adlaw (Sibuyan) Maayad-ayad nga adlawMagandang arawGood day
Maayo nga aga / Maajo na Aga (Sibuyan) Maayad-ayad nga agahonMagandang umagaGood morning
Maayo nga gabi-i / Maajo na Gab-i (Sibuyan) Maayad-ayad nga gabi-iMagandang gabiGood evening
Maayo nga hapon / Maajo na Hapon (Sibuyan) Maayad-ayad nga haponMagandang haponGood afternoon
Mabinuligon MabinuligonMatulunginHelpful
Madamo nga salamat Maabo nga saeamatMaraming salamatThanks a lot
Magdahan ka Magdahan ka/Maghaeong kaMag-ingat kaTake care
Mahuga MalisudMahirapDifficult
Mahugod/mapisan (Sibuyan) MahugodMasipagIndustrious
Maisog/kaisugon (Sibuyan) MaisogMatapangBrave
Makusog/kakusugon (Sibuyan) MabaskogMalakasStrong
Mala-in/kalainon (Sibuyan) Maea-inMasamaBad
Malipay MalipayonMasayaHappy
Maluya/maluja (Sibuyan) MahinayMabagalSlow
Manamit/kanamiton (Sibuyan) ManamiMasarapDelicious
Manang ManangAteOlder sister
Manong ManongKuyaOlder brother
Mayad/majad (Sibuyan) MayadMatalinoIntelligent
Merkado TindahanPamilihanMarket
O-ning/kuring (Sibuyan) KuringPusaCat
Palangga ta gid ikaw Palangga ko gid ikawMahal na mahal kitaI love you so much
Palangga ta ikaw Palangga ko ikawMahal kitaI love you
Pisikon/pisikan MalaMalandiFlirtatious
Pusong/bakakon PurilonSinungalingLiar
Semana DominggoLinggoWeek
Sinsilyo SinsilyoBaryaCoins
Subay Guyom, tigasawLanggamAnt
Tubi TubiTubigWater
Tu-ig Dag-onTaonYear
Tu-o Tu-oKananRight
Waya/waja (Sibuyan) WaeaKaliwaLeft
Yawa/jawa (Sibuyan) YawaKasamaanDemon

References

[edit]
  1. Romblomanon at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required)
  2. Newell, Leonard E.; Tabardilla, Emilia (2006). Romblomanon dictionary. Linguistic Society of the Philippines.

Further reading

[edit]
[edit]