1 Gorffennaf
| << | Gorffennaf | >> | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
| 2026 | ||||||
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn | ||||||
1 Gorffennaf yw'r cant wythdeg deufed (182fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (183ain mewn blynyddoedd naid). Mae 183 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]
- Blynyddol: Gŵyl Julius ac Aaron[1]
- 1097 - Brwydr Dorylaeum[2]
- 1690 - Brwydr y Boyne[3]
- 1847 - Cyflwynwyd adroddiad y Llyfrau Gleision i lywodraeth Prydain.[4]
- 1863 - Dechrau Brwydr Gettysburg
- 1867 - Cafodd Cydffederasiwn Canada ei greu
- 1916 - Dechreuodd Brwydr y Somme, Ffrainc, rhwng byddinoedd Ymerodraeth Prydain a Ffrainc ar y naill law, a'r Almaen ar y llaw arall.
- 1960 - Annibyniaeth Somalia.
- 1962 - Annibyniaeth Rwanda a Bwrwndi.
- 1969 - Arwisgo'r Tywysog Siarl yn Dywysog Cymru yng Nghaernarfon.
- 1997 - Trosglwyddodd y Deyrnas Unedig Hong Cong yn ôl i Tsieina.
- 1999 - Agorwyd Senedd yr Alban.
- 2013 - Ymunodd Croatia a'r Undeb Ewropeaidd.
- 2016 - Pencampwriaeth UEFA Euro 2016: Cymru 3-1 Gwlad Belg.
- 2022 - Mae priodas o'r un rhyw yn dod yn gyfreithlon yn y Swistir.
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]
.jpg)
- 1646 - Gottfried Wilhelm von Leibniz, athronydd (m. 1716)
- 1804 - George Sand, nofelydd (m. 1876)
- 1857 - Martha Hughes Cannon, gwleidydd, ffisegydd a swffraget (m. 1932)
- 1858 - Alice Barber Stephens, arlunydd (m. 1932)
- 1889 - Vera Mukhina, cerflunydd benywaidd (m. 1953)
- 1899 - Thomas A. Dorsey, canwr a phianydd (m. 1993)
- 1902 - William Wyler, cyfarwyddwr ffilm (m. 1981)
- 1903 - Amy Johnson, awyrennwraig (m. 1941)
- 1909 - Juan Carlos Onetti, nofelydd (m. 1994)
- 1915 - Alun Lewis, bardd (m. 1944)
- 1916 - Fonesig Olivia de Havilland, actores (m. 2020)
- 1917 - Gudrun Piper, arlunydd (m. 2016)
- 1921 - Eubena Nampitjin, arlunydd (m. 2013)
- 1926
- Hans Werner Henze, cyfansoddwr (m. 2012)
- Robert Fogel, hanesydd economaidd (m. 2013)
- 1927 - Chandra Shekhar, gwleidydd (m. 2007)
- 1934
- Jean Marsh, actores (m. 2025)
- Sydney Pollack, actor a chyfarwyddwr ffilm (m. 2008)
- 1935 - James Cotton, canwr (m. 2017)
- 1939 - Karen Black, actores (m. 2013)
- 1945 - Debbie Harry, cantores (Blondie)
- 1946 - Mick Aston, archaeolegydd (m. 2013)
- 1950 - Ben Roberts, actor (m. 2021)
- 1952 - Dan Aykroyd, actor a digrifwr
- 1955 - Augusto De Luca, ffotograffydd ac arlunydd
- 1957 - Wayne David, gwleidydd
- 1959 - Naoji Ito, pel-droediwr
- 1961
- Diana, Tywysoges Cymru (m. 1997)[5]
- Carl Lewis, athletwr
- 1962 - Rhys Mwyn, archeolegydd, cerddor, cyflwynydd radio, colofnydd
- 1977 - Liv Tyler, actores
- 1981 - Inga Braune, arlunydd
- 1986 - Agnez Mo, cantores
- 1989 - Hannah Murray, actores
- 1994 - Fallon Sherrock, chwaraewraig dartiau
Marwolaethau
[golygu | golygu cod]
- 1896 - Harriet Beecher Stowe, awdures, 85
- 1925 - Erik Satie, cyfansoddwr, 59[6]
- 1926 - Sophie Jacoba Wilhelmina Grothe, arlunydd, 73
- 1956 - Blanche Lazzell, arlunydd, 77
- 1969 - Adda Kesselkaul, arlunydd, 73
- 1971 - Vittoria Cocito, arlunydd, 79
- 1972 - Marianna von Allesch, arlunydd, 87
- 1980 - C. P. Snow, ffisegydd a nofelydd, 74
- 1983 - Buckminster Fuller, pensaer, dylunydd a dyfeisiwr, 87
- 2004 - Marlon Brando, actor, 80[7]
- 2009
- Mollie Sugden, actores, 86
- Karl Malden, actor, 97
- 2012 - Gisela Habermalz, arlunydd, 95
- 2015
- Germaine Brus, arlunydd, 100
- Val Doonican, canwr, 88
- 2018
- Julian Tudor Hart, meddyg ac awdur, 91[8]
- Peter Firmin, arlunydd a gwneuthurwr pypedau, 89
- 2020 - Syr Everton Weekes, cricedwr, 95
- 2021 - Louis Andriessen, cyfansoddwr a phianydd, 82
- 2023 - Victoria Amelina, nofelydd, 37[9]
- 2024
- Ismail Kadare, nofelydd, 88[10]
- June Leaf, arlunydd, 94[11]
Gwyliau a chadwraethau
[golygu | golygu cod]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Sabine Baring-Gould (1908). "The Lives of the British Saints: The Saints of Wales and Cornwall and Such Irish Saints as Have Dedications in Britain, cyf. 1". Chas. Clark. Cyrchwyd 1 Gorffennaf 2026.
- ↑ France, John (2006). "Dorylaion, Battle of (1097)". In The Crusades – An Encyclopedia. pp. 363–364. (Saesneg)
- ↑ Brown, Derek (11 Gorffennaf 2000). "How the battle of the Boyne earned its place in history". The Guardian (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 Mai 2021. Cyrchwyd 17 Rhagfyr 2016.
- ↑ "Llyfrau Gleision 1847". Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2022-05-16. Cyrchwyd 15 Gorffennaf 2022.
- ↑ Morton, Andrew (2004). Diana: In Pursuit of Love (yn Saesneg). United States: Michael O'Mara Books. t. 70. ISBN 978-1-84317-084-6.
- ↑ Davis, Mary (2007). Erik Satie (yn Saesneg). Llundain: Reaktion. t. 15. ISBN 9781861893215.
- ↑ David Thomson (3 Gorffennaf 2004). "Marlon Brando". Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 1 Gorffennaf 2026.
- ↑ "Tributes to pioneering Welsh doctor Julian Tudor Hart". BBC News. 2 Gorffennaf 2018. Cyrchwyd 3 Gorffennaf 2018.
- ↑ "Ukrainian writer dies after Kramatorsk strike". BBC News (yn Saesneg). 2 Gorffennaf 2023. Cyrchwyd 3 Gorffennaf 2023.
- ↑ "Ismail Kadare obituary: Albania's leading novelist who sought asylum in France". The Times (yn Saesneg). 16 Gorffennaf 2024. Cyrchwyd 16 Gorffennaf 2024.
- ↑ "June Leaf, artist who explored the female form, dies at 94". New York Times (yn Saesneg). 1 Gorffennaf 2024. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2026.<?ref>
- 2025 - David Lipsey, Barwn Lipsey, newyddiadurwr a gwleidydd, 77<ref>Buckland, Charlie (3 Gorffennaf 2025). "Labour peer dies while swimming in river". BBC News. Cyrchwyd 3 Gorffennaf 2025.