Przejdź do zawartości

Afrika

Z Wikipedia
Afrika - satelitarny odjimk

Afrika – stolemna dzél swiata, na pôłnie od Eùropë i na zôpadze od Azëji, z chtërną je sparłaczona lądowo przez Suez. We wschòdnym i pôłniowim dzélu Africzi roscą nisczé i wësoczé trôwë, pòjedińczé drzewa (palmë, baòbabë, akacje), a téż préklowaté chwarzna.

Afrika

W Africe mieszkô kòle 920 mln lëdzy.

Kraje Africzi

[edicëjô | editëjë zdrój]

W Africe je 54 państwów ë zanôléżnych òbéńdów.

Fana Państwò Nôrodné miono kraju Stolëca Ùrzãdné i brëkòwané jãzëczi Dëtkòwô jednota
Algieriô abò Algierskô الجزائر‎ Algiers arabsczi, berbersczi, francësczi Algiersczi dënar
Angòlô Angola Luanda pòrtugalsczi, Kikongo, Kimbundu, Umbundu Angòlskô kwanza
Benin Bénin Porto Novo francësczi, Yòruba, Fòn CFAńsczi frank
Bòtswanô Botswana Gaborone Setswana, anielsczi Botswańskô pula
Bùrkina Fasò Burkina Faso Ouagadougou francësczi, Mòoré, Fula, Dioula Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Bùrundi Burundi Gitega Kirundi, francësczi Bùrundiańsczi frank
Czad Tchad Ndżamena francësczi, arabsczi CFAńsczi frank
Demòkraticzna Repùblika Kòngo République démocratique du Congo Kinszasa francësczi, Lingala, Kikongo, Swahili, Tshiluba Kòngolësczi frank
Dżibùti Djibouti Dżibùti (gard) francësczi, arabsczi, Afarsczi, Somali Dżibùtëńsczi frank
Egipt مصر‎ Kairo arabsczi (egipsczi dialekt) Egipsczi funt
Eritrejô ኤርትራ Asmara Tigrinya, Beja, arabsczi, Tigre, Kunama, Saho, Bilen, Nara, Afar, anielsczi Eritreańskô nakfa
Eswatini abò Swaziland weSwatini, Eswatini Mbabane Swazi jãzëk, anielsczi Swazisczi lilangeni, pôłniowôafrikaańsczi rand
Etiopiô Iትዮጵያ Ītyōṗṗyā Addis Abeba Amharsczi Etiopsczi birr
Gabón Gabon Libreville francësczi, Fang, Myene, Punu, Nzebi CFAńsczi frank
Gambiô Gambia Bandżul anielsczi, Mandinka, Fula, Wolof, Serer, Jola Gambijsczi dalasi
Ghanô Ghana Accra anielsczi, Asante Twi, Bono, Dagbani, Frafra, Kusaal, Hausa Ghańsczi cedi
Gwinejô Guinée Conakry francësczi, Fulani, Mandinka, Susu Gwinejsczi frank
Gwinejô Bissau Guinea-Bissau Bisseau pòrtugalsczi, górnowinejsczi kreole Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Kamerùn Cameroon Jaunde francësczi, anielsczi, Fula, Ewondo CFAńsczi frank
Keniô Kenya Nairobi Swahili, anielsczi Kenijsczi sziling
Kòmòrë Komori Moroni kòmòrôńsczi, francësczi, arabsczi Kòmòròńsczi frank
Kòngo Congo Brazzaville francësczi, Kituba, Kikongo, Lingala CFAńsczi frank
Lesòthò Lesotho Maseru Sotho, anielsczi Lesothòńsczi loti
Liberiô Liberia Monrowia anielsczi Liberańsczi dolar
Libiô ليبيا‎ Tripolis arabsczi, berbersczi Libijsczi dinar
Madagaskar Madagascar Antananarivo Malagasczi, anielsczi Malagasczi ariary
Malawi Malawi Lilongwe Chichewi, anielsczi Malawijskô kwacha
Mali Mali Bamako francësczi, Bambara Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Marokò al-Maġhrib Rabat arabsczi, francësczi, Marokańsczi dirham
Maùretaniô ‏موريتانيا‎ Nouakchott francësczi, anielsczi Maùretańskô ouguiya
Maùritjùs Mauritius Port Louis Kreole, Bhojpuri, francësczi, anielsczi Mauritjùskô rupia
Mòzambik Mozambique Maputo pòrtugalsczi Mòzambijsczi metikal
Namibiô Namibia Windhoek Afrikaans, anielsczi, miemiecczi, RuKwangali, Setswana, siLozi, !Kung Nambijsczi dolar
Niger Niger Niamey Hausa, Kanuri, francësczi, arabsczi Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Nigeriô Nigeria Abuja Hausa, Igbo, Joruba, anielsczi Nigeriôńskô naira
Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô São Tomé e Príncipe São Tomé pòrtugalsczi, saotomeńsczi kreole, forro, angòlsczi kreole Saotomeńskô dobra
Pôłniowô Afrika, RPA South Africa Pretoria, Johannesburg, Bloomfontain Zulu, Xhosa, Sotho, Tswana, Afrikaans, anielsczi Pôłniowôafrikaańsczi rand
Pôłniowi Sùdan South Sudan Dżuba Bari, Dinka, Luo, Murle, Nuer, Zande, Jubôarabsczi, anielsczi Pôłniowôsùdańsczi funt
Repùblika Zelonégò Przilądka Cabo Verde Praia pòrtugalsczi, zelonòprzilądkòsczi creole Zelonòprzilądkòsczi escudo
Repùblika Westrzódnoafrikańskô République Centrafricaine Bangui francësczi, sango CFAńsczi frank
Równikòwô Gwinejô Guinea Ecuatorial Molobo szpańsczi, francësczi, pòrtugalsczi, Fang, Bube, Combe, Annobonesczi, Igbo CFAńsczi frank
Rwandô Rwanda Kigali Swahili, francësczi, anielsczi Rwandejsczi frank
Senegal Sénégal Dakar francësczi, Wolof Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Seszele Seychelles Victoria francësczi, anielsczi, seszelsczi kreole Seszelskô rupiô
Sierra Leone Sierra Leone Freetown (Sierra Leone) Temne, Mende, anielsczi Sierraleońsczi leon
Somaliô Soomaaliya Mogadiszu Somali, arabsczi Somalsczi sziling
Sùdan السودان Chartum Sùdańskôarabsczi, anielsczi Sùdańsczi funt
Tanzaniô Tanzania Dodoma Swahili, anielsczi Tanzańsczi sziling
Togo Togo Lomé Ewe, Kabiyé, francësczi, Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank
Tunezjô تونس‎ Tunis arabsczi, berbersczi, francësczi Tùnezejsczi dinar
Ùgandô Uganda Kampala Swahili, anielsczi Ùgandejsczi sziling
Zambiô Zambia Lusaka Bemba, Nyanja, Tonga, Lozi, anielsczi Zambijsko kwacha
Zôpadnô Sahara, dzelowô Sahrawi Western Sahara; dzelowô Sahrawi Laayounea, Tifariti arabsczi, francësczi Sahrawiskô peseta, marokańsczi dirham, algersczi dinar, mauritansko ouguiya
Zimbabwe Zimbabwe Harare Shona, Ndebele, klikowi Koisan, anielsczi, Sotho, Tonga, Tswana, Xhosa, etc. Zimbaweńsczi rozrachunkowi brutto dolar (zolar), pôłniowôafrikaańsczi rand, amerikańsczi dolar, eùro
Ùbrzég Słoniowëch Kłów Côte d'Ivoire Jamusukro francësczi, Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo, etc. Zôpadnôafrikańsczi CFAńsczi frank

Zanôléżné teritoria: Ceuta | Kanarejscze Òstrowë | Madera | Melilla | Òstrów Sw. Helenë | Pelagijscze Òstrowë | Réunion | Sokotra

Teritoria z ògrańczoném ùznaniém: Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi)

Głowica z Africzi w mùzeum w Gduńskù

Òbaczë téż

[edicëjô | editëjë zdrój]

Bùtnowé lënczi

[edicëjô | editëjë zdrój]

Commons: Afrika – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons

Państwa w Africe
Algieriô | Angòlô | Benin | Bòtswanô | Bùrkina Faso | Bùrundi | Centralnô Afrika | Czad | DR Kòngo | Dżibùti | Egipt | Eritrejô | Eswatini | Etiopiô | Gabón | Gambiô | Ghanô | Gwineja | Gwinejô Bissau | Kamerùn | Keniô | Kòmòrë | Kòngo | Lesòthò | Liberiô | Libiô | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokò | Maùretaniô | Maùritjùs | Mòzambik | Namibia | Niger | Nigeriô | Òstrowë Swiãtégò Tomasza i Ksążãcô | Pôłniowô Afrika | Pôłniowi Sùdan | Zeloni Przilądk | Równikòwô Gwinejô | Rwandô | Senegal | Seszele | Sierra Leone | Somaliô | Sùdan | Tanzaniô | Togo | Tunezjô | Ùgandô | Zambiô | Zimbabwe | Ùbrzég Słoniowëch Kłów
Zanôléżné teritoria: Ceuta * Kanarejscze Òstrowë * Madera * Melilla * Òstrów Sw. Helenë * Pelagijscze Òstrowë * Réunion * Sokotra
Teritoria z ògrańczoném ùznaniém: Somaliland | Zôpadnô Sahara (Sahrawi)