Bolska
| Bolska | |
|---|---|
 Bolska kod Prebolda | |
 | |
| Dužina | 32 km |
| Izvor | Sjeverozapadno od Trojana |
| Ušće | Savinja |
| Sliv | 190,3 km² |
Bolska je rijeka u Sloveniji koja teče u dužini od 32 km prije nego što se ulije u Savinju kao njena najveća i najduža desna pritoka. Njen sliv pokriva 190,3 kvadratna kilometra prelazne teritorije u centralnoj Sloveniji, protežući se od Posavskog hribovja do kraških visoravni Menina i Dobrovlje, te do jugozapadnog ruba Celjske kotline. Rijeka izvire sjeverozapadno od Trojana na nadmorskoj visini od oko 815 metara, a spušta se do ušća u Savinju kod Prebolda na 264 metra. Bolsku i njene brojne bujične pritoke karakteriše pluvijalni režim sa sezonskim poplavama, što sliv čini posebno sklonim katastrofalnim poplavama, kao što je pokazala razorna oluja u junu 1994. godine.
Geografija
[uredi | uredi izvor]Bolska je najveća i najduža desna pritoka rijeke Savinje u Savinjskoj dolini. Sliv rijeke pokriva 190,3 km² prelazne teritorije u centralnoj Sloveniji. Rijeka izvire sjeverozapadno od Trojana na visini od približno 815 m između brda Reznarca (913 m) i brda Javorje (868 m), te utječe u Savinju kod Prebolda. Ukupna dužina Bolske iznosi između 32 km i 38,75 km, sa prosječnim padom od 13,8 do 17,2 ‰.[1]
Geološki, sliv Bolske se nalazi na spoju tri glavne tektonske jedinice: Savskih nabora, mladog tektonskog potonuća Celjske kotline i Savinjskih Alpa.[1]
Hidrologija
[uredi | uredi izvor]Bolska ima pluvijalni (kišni) riječni režim, sa najvišim vodostajima u novembru i decembru, te sekundarnim vrhuncima u martu i aprilu. Sliv prima između 1250 L/m² i 1500 L/m² padavina godišnje, a najvlažniji mjeseci su juli i august ljeti, te novembar u jesen.
Rijeka se napaja brojnim bujičnim pritokama. Njene desne pritoke, koje odvodnjavaju područje između južnog razvodnog grebena i ruba doline, uključuju Zaplaninščicu, Kučnicu i Konjščicu; ove rijeke obično imaju padove od 26 do 38 ‰ i mogu postati destruktivne bujice tokom jakih kiša. Lijeve pritoke, kao što su Motnišnica i Merinščica, odvodnjavaju kraške visoravni i pokazuju nešto drugačije hidrološko ponašanje.
Poplave i uticaj na okoliš
[uredi | uredi izvor]Sliv Bolske je izuzetno podložan poplavama, najčešće u zimskom periodu. Istorijske katastrofalne poplave zabilježene su u januaru 1799. godine, između septembra 1842. i januara 1843, u godini 1848, te u septembru 1926. i 1933. godine.
Posebno razorna oluja dogodila se 28. juna 1994. godine, kada je u manje od dva sata palo više od 100 L/m² kiše, što je uzrokovalo izlijevanje svih pritoka. Poplava je uništila 9 km lokalnih puteva, učinila 28 km puteva neprohodnim, odnijela 34 mosta, potopila 1200 hektara poljoprivrednog zemljišta i oštetila 176 objekata. Pokrenuto je oko 450 klizišta, što je iz temelja izmijenilo krajolik. Procjenjena šteta iznosila je 2,2 milijarde tadašnjih slovenskih tolara, što je činilo 4,6% BDP-a tadašnjeg okruga Žalec.
