Petuniya

Petuniya
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Quşüzümüçiçəklilər Fəsilə: Quşüzümükimilər Yarımfəsilə: Petuniyakimilər Cins: Petuniya
Beynəlxalq elmi adı
Petunia Juss., 1803
Şəkil axtarışı ITIS   30581 NCBI   4101

Petuniya (lat. Petunia) — bitkilər aləminin quşüzümüçiçəklilər dəstəsinin quşüzümükimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Cinsin adı portuqal dilində petun — "tütün" deməkdir. Bu onunla izah olunur ki, petuniya tütünlə eyni fəsiləyə aiddir və oxşardır. Hazırda dekorativ gülçülükdə əvvəlki növlərin heç birindən istifadə olunmur, növarası hibridlər isə geniş yayılmışdır. Bağ petunyası (P.x.hybrida) hündürlüyü 75 sm-ə çatan budaqlanan bitkidir. Hibrid petuniya Azərbaycanda dekorativ bitki kimi istifadə edilir. Bu bitkinin çoxlu miqdarda mədəni formaları vardır ki, bunlar da 2 qrupa bölünür:

1. Çoxçiçəklilər qrupu (P.h.multiflora);
2. İriçiçəklilər qrupu (P.h.grandiflora).

İriçiçəklilər qrupu bir neçə yarımqrupa bölünür. Onlardan eyvanlarda kompozisiyaların qurulmasında istifadə olunur. Petuniya göbələk xəstəliyinə həssas olduğu üçün torpağı və bağ avadanlığını tez-tez dezinfeksiya etmək lazımdır. Petuniya çox vaxt qələmlə çoxaldılır, toxum martın axırında şitilliyə əkilir. Torfla qumun qarışığı olan dibçəklərə 2-3 yarpağı olan qələmlər əkilir. Müxtəlif növlü, çoxləçəkli petuniyaları qələmlə çoxaldırlar.

Sinonimləri

Heterotipik sinonimləri

• Stimoryne Raf.

Növləri

• Petunia altiplana T.Ando & Hashim.
• Petunia axillaris (Lam.) Britton, Sterns & Poggenb.
• Petunia bajeensis T.Ando & Hashim.
• Petunia bonjardinensis T.Ando & Hashim.
• Petunia correntina Greppi & Stehmann
• Petunia exserta Stehmann
• Petunia guarapuavensis T.Ando & Hashim.
• Petunia inflata R.E.Fr.
• Petunia integrifolia (Hook.) Schinz & Thell.
• Petunia interior T.Ando & Hashim.
• Petunia mantiqueirensis T.Ando & Hashim.
• Petunia occidentalis R.E.Fr.
• Petunia reitzii L.B.Sm. & Downs
• Petunia saxicola L.B.Sm. & Downs
• Petunia scheideana L.B.Sm. & Downs
• Petunia secreta Stehmann & Semir
• Petunia toropiensis Stehmann & Larocca