Cryptoprocta ferox

Cryptoprocta ferox
Elmi təsnifat
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır. ???: Cryptoprocta ferox
Beynəlxalq elmi adı
Cryptoprocta ferox Eduard Turner Bennet, 1833[…]
Şəkil axtarışı ITIS   621973 NCBI   94188 EOL   347438 FW   232151

Cryptoprocta ferox və ya qısaca Fossa — Madaqaskarda yaşayan yırtıcı heyvan növü.

Ümumi məlumat

Cryptoprocta ferox Madaqaskara məxsus böyük yırtıcı məməlidir və Madaqaskar adasında yerli fauna üçün əhəmiyyətli yırtıcı rolunu oynayır. Cryptoprocta ferox ailə olaraq Mongoose (herpestidae) ailəsinə yaxındır və Madaqaskardakı yeganə yırtıcı məməli növüdür. Həm fizioloji xüsusiyyətləri, həm də davranışları ilə bu unikal növ, dünya faunasının diqqət mərkəzindədir. Cryptoprocta ferox qismən pişiyi, qismən də kiçik puma və ya iti xatırladan heyvandır. Yetkin bir Cryptoprocta ferox 70-80 sm bədən uzunluğuna malikdir, əlavə olaraq 65-70 sm uzunluğunda bir quyruğu vardır. Bədən çəkisi 5.5 ilə 8.6 kq arasında dəyişir, erkəklər adətən dişilərdən daha böyük olur. Cryptoprocta ferox qısa, lakin sıx qəhvəyi və ya darçın rəngli kürkə malikdir. Bu heyvanın böyük və güclü əzələləri, həmçinin geniş çevikliyi onun həm ağaclarda, həm də yerüstündə hərəkət etməsinə imkan yaradır. Uzun və əzələli quyruğu ağacların arasında tarazlığı təmin etməyə kömək edir.

Cryptoprocta ferox həm gündüz, həm də gecə aktivdir və bir çox zaman alacaqaranlıq dövründə ova çıxır. Yüksək dırmanma və tullanma qabiliyyətinə malik olan Cryptoprocta feroxlar, həm yerüstü, həm də ağaclıq ərazilərdə hərəkət edə bilirlər. Onlar tək yaşayırlar və öz ərazilərini qoxu ilə işarələyirlər. Cryptoprocta ferox öz qurbanlarını təqib edərkən, ətrafındakı mühitə olduqca uyğunlaşa bilən çevikliyi ilə seçilir.

Cryptoprocta feroxlar Madaqaskardakı tropik yağış meşələrində, quru meşələrdə və dağlıq ərazilərdə yaşaya bilər. Onların yaşayış sahələri genişdir, lakin meşələrin qırılması və insan fəaliyyəti ilə məhdudlaşır. Bu, xüsusilə onların həyatda qalma şansını azaldır.

Qorunma statusu

Cryptoprocta feroxların populyasiyasını təhlükəyə atan əsas faktor meşələrin qırılmasıdır. Madaqaskar adasının davam edən meşəsizləşməsi, onların yaşayış mühitinin məhv olmasına səbəb olur. Bundan əlavə, kənd yerlərində fossa əhalinin mal-qarasına hücum etdiyinə görə bəzən insanlar tərəfindən ovlanır. Hazırda Cryptoprocta ferox Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) tərəfindən "təhlükə altında" olaraq qiymətləndirilir və onun qorunması üçün xüsusi tədbirlər görülür.

Madaqaskarın simvolu

Cryptoprocta ferox Madaqaskarın təbii ekosistemində mühüm rol oynayır və bu ada üçün unikal yırtıcıdır. O, Madaqaskarın bioloji müxtəlifliyini təmsil edən və bu ərazidəki unikal flora və faunanın saxlanılmasına yardım edən növlərdən biridir. Bu növ, həm ekosistem tarazlığının qorunmasında, həm də ada heyvanlarının təkamül tarixi baxımından əhəmiyyətlidir.

Cryptoprocta feroxun həm bənzərsiz fizioloji xüsusiyyətləri, həm də Madaqaskarın meşələrindəki həyati rolu onu nadir və qorunmalı bir növə çevirir. Məkan və yaşam tərzi baxımından çox sayda sirr saxlayan bu yırtıcı, Madaqaskardakı yabanı həyatın nadir incilərindən biridir.

Qalereya

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
  Fossa balası
• 
• 
  Baş skleti

Ədəbiyyat

• Albignac, R. Faune de Madagascar (fransız). 36 Mammifères. Carnivores. 1973. 1–206. ASIN B000LPMXS6.
• Borror, D. J. Dictionary of Word Roots and Combining Forms. Mayfield Publishing Company. 1960. ISBN 978-0-87484-053-7.
• Dollar, L.; Ganzhorn, J.U.; Goodman, S.M. Primates and other prey in the seasonally variable diet of Cryptoprocta ferox in the dry deciduous forest of Western Madagascar // Gursky, S.L.; Nekaris, K.A.I. (redaktorlar ). Primate Anti-Predator Strategies (Developments in Primatology: Progress and Prospects). Springer. 2007. 63–76. doi:10.1007/978-0-387-34810-0. ISBN 978-0-387-34807-0.
• Garbutt, N. Mammals of Madagascar, A Complete Guide. A&C Black Publishers. 2007. ISBN 978-0-300-12550-4.
• Goodman, S. Family Eupleridae (Madagascar Carnivores) // Wilson, D.; Mittermeier, R. (redaktorlar ). Handbook of the Mammals of the World. Volume 1: Carnivores. Lynx Edicions. 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. 25 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 may 2010.
• Hawkins, C. E. 'Cryptoprocta ferox, Fossa, Fosa // Goodman, S. M.; Benstead, J. P. (redaktorlar ). The Natural History of Madagascar. University of Chicago Press. 2003. 1360–1363. ISBN 978-0-226-30306-2.
• Macdonald, D. W., redaktorThe Princeton Encyclopedia of Mammals. Princeton University Press. 2009. ISBN 978-0-691-14069-8.
• Ruud, J. Taboo: A Study of Malagasy Customs and Beliefs (2nd). Oslo University Press. 1970. ASIN B0006FE92Y.
• Yoder, A. D.; Flynn, J. J. Origin of Malagasy Carnivora // Goodman, S. M.; Benstead, J. P. (redaktorlar ). The Natural History of Madagascar. University of Chicago Press. 2003. 1253–1256. ISBN 978-0-226-30306-2.

Xarici keçidlər

• ARKive – images and movies of the Fossa (Cryptoprocta ferox)
• Watch more fossa (Cryptoprocta ferox) video clips from the BBC archive on Wildlife Finder