Píosaí liom in áiteanna eile:

Posts mit dem Label aidbhint werden angezeigt. Alle Posts anzeigen
Posts mit dem Label aidbhint werden angezeigt. Alle Posts anzeigen

2021-12-06

San Nioclás de réir an Bhráthair Ainglí

Pala di Perugia, altóir i Perugia na hIodáile, le Fra Angelico. Léiríonn na painéil ag bun scéalta as scéal San Nioclás Míora mar a insítear é sa bhFínscéal Órga (Legenda Aurea) 

Tá sé coitianta ar an Mór Roinn Féile San Nioclás a cheiliúradh tríd féiríní a chuir i mbróga na ngasúr, nós atá againn féin. (Líon mé aréir iad do na daoine atá fágtha sa nead!)

Is iomaí scéal a insítear faoi Nioclás - é ag tarrtháil daoine neamhurchóideacha ó anbhás, nó mairnéalaigh ó anfa. Tá nó bhí deabhóid dó láidir i measc mairnéalaigh - is minic Séipéal San Nioclás i gcathair Muirí, mar atá sa Ghaillimh - nó i bpobal mara fearacht Rinn Ó gCuanach. 

Is é an scéal faoin gcuí a thug sé ór do theaghlach bocht mar spré do na hiníonacha, á dtarrtháil ó striapachas, is bunús, is dóigh liom, leis an nasc idir é agus féiríní. 

Sonra ón altóir, Nioclás ag bronnadh ór faoi rún. 

Anois ar ndóigh tá Easpag díograiseach trodach (i gcoinne eiriceacht) Mhíora folaithe ag Santa Claus an tomhaltais. Ní bhíonn cumpanach aige abhus - tarraingíonn a chompánach Peadar Dubh san Ísiltír raic bhliantúil de dheasca na comharthaí sóirt ciníocha a bhaineann leis. Is dóigh liom go bhfuil Knecht Ruprecht na Gearmáine slán go maith ó chonspóid. N'fheadar faoi Krampus adharcach na hOstaire. Bíonn siad araon ag plé leis na leanaí dalba! 


Féile San Nioclás shona dhaoibh!




2013-01-02

Cad is Nollaig Gaelach ann?


Tá gnáis na Nollaig (a tháinig soir le Pádraig chugainn is dócha!) ina chnámh spairne go minic. Tá íocónagrafaíocht na Nollaig ar na saolta seo - soilse, Daidí Na Nollag, fir sneachta, spideoga, réinfhianna, agus araile tuata go maith. Agus cuid mór de múnlaithe ag nósanna a seoladh anonn go Meiriceá ó thuaisceart na hEorpa agus a allmhairíodh arís, claochlaithe ag lucht gaimbín. 
Is mó tionchar Sean Shéamais Seaca(i. Дед Мороз na Rúise) ar chló an figiúr a chuir Coca Cola ar Dhaidí na NollaigNioclás Easpag Myra! (Ní dócha gur chuir siad an Pelznickel san áireamh riamh!)
Pé scéal é, faoi thionchar na péindlíthe nó pé cúis eile a bhí leis, ní dóigh liom go raibh nósmhaireacht mar atá i lár na hEorpa abhus in aon chor.
Riamh anall bhí nósanna teaghlaigh againne ón nGearmáin de bharr lucht aitheantas mo thuismitheoirí;  bhíodh fleasc Aidbhinte againn agus féilire féin déanta Aidbhinte. Tá an dá nó coitianta abhus anois, ach fiú sa Ghearmáin níl stair ró fhada ag ceachtar acu. An fleasc, mar shampla, is mar féilire a thosaigh sé amach - le coinneal do gach lá den Aidbhint (ní ionann líon na laethanta ó bhliain go bliain). Johann Hinrich Wichern, leasaitheoir sóisialta Protastúnach a mhúnlaigh san 19ú aois chun an aimsir go Nollag a léiriú do na leanaí faoina chúram.
Cheiliúr muid Lá San Nioclás, an 6ú Nollaig agus Lá na Trí Ríthe araon le bronntanais bheaga. Nós Spáinneach an ceann deiridh san.
Uair éigin tháinig mo mháthair ar nós Crann Ieise - bealach chun stair an tslánaithe agus sinsearacht Chríost a léiriú; agus ó shin i leith is mar sin a bhíonn a crann Nollag siúd maisithe.
Fearacht mórán nósanna Nollag eile, is nuachar Banríon Victoria a scaip nós na Crainn Nollag abhus agus i Oirthear SAM! Más fíor an méid atá scríofa anseo, tá fréamhacha an nóis san siar i misean Bhonifatius ar an nGearmáin.
(Rí Séamus a scaip nós an Turcaí - san ré nuair ba chinnirí faisean teaghlach Ríoga Shasana)

Tá, áfach, nós amháin atá Gaelach, dúchasach go bhfios dom - an nós a cheiliúrann Máirtín Ó Direáin ina dhán atá canta go hálainn thuas:  Coinneal a lasadh sa bhfuinneog le cuireadh a thabhairt do Mhuire agus a Mac, agus aon duine eile atá ina ghátair, an Oíche a chaitheamh sa teach.

Caithim a rá gur aoibhinn liom na nósanna ar fad; go háirithe na nósanna a bhfuil nasc láidir idir iad agus breith an Slánaitheora.

2012-12-16

Gaudete!

Bígí lúcháireach i gcónaí sa Tiarna. Deirim arís é: bíodh lúcháir oraibh. Bíodh bhur gceansacht le feiceáil ag an saol mór mar ní fada uainn an Tiarna.
(Fil 4:4-5)
Inniu Domhnach na Lúcháire; an tríú Domhnach san Aidbhint nuair a thógann dath rósach na lúcháire áit corcra an aithrí.
Ní fada uainn anois an Tiarna.

2012-12-15

Scéal trí chrann

Thaitin an scéal seo liom ó Ghearmánaigh Mheiriceá;

Crannscéal do Lá Nollaig

Tráth dá raibh, bhí trí chrann sa choill. Bhí siad síoraí ag plé a gcuid dóchais agus aislingí. 
Labhair crann acu: "Tá súil agam, lá breá éigin, go mbeidh mé i mo chófra taisce. Beidh mé, b'fhéidir,  lán de sheodra iontacha, ór agus airgead. B'fhéidir go mbeidh mé maisithe le obair iontach snoite, le go bhfeicfidh cách an áilleacht atá ionam."
Labhair an dara crann: "Beidh mise lá amháin i mo long mór láidir. Tabharfaidh mé Rí agus Banríon thart mhuir, timpeall na cruinne. Beidh cách sásta go bhfuilid sábháilte ionam mart beidh mo chabhail mór, láidir."
Ar deireadh, labhair an tríú crann: "is mian liomsa fás chun go mbeidh mé ar an gcrann is airde agus is dírí sa choill. Ba cheart go bhfeicfeadh na daoine mé ar bharr an chnoic, agus machnamh ar Dhia agus ar a shaothar. Is mian liom bheith ar an gcrann is suntasaí riamh, chun go mbeidh cuimhne i gcónaí ag daoine orm".
Lean an scéal mar sin ar feadh roinnt blianta, agus iad ag urnaí as son a mianta. Ansin tháinig meitheal lománaithe sa choill ar thóir adhmaid. Chonaic duine acu an chéad crann agus dúirt: "Tá cuma breá láidir ar an gcrann seo. Táim cinnte go ndíolfaidh mé ar airgead mhaith le siúinéir é". Agus chrom sé ar an gcrann a leagadh.
Bhí an crann sásta mar bhí dóchas aige go ndéanfadh an siúinéir cófra taisce as.  
D'fhéach duine de na fir ar an dara chrann agus dúirt: tá cuma breá díreach ar an gcrann sin. Díolfaidh mé le saor báid é. Bhí an crann sásta, agus é dóchasach go bhfíorófaí a aisling agus go ndéanfaí bád mór as. 
Bhí an treas crann ar bís an bhfíorófaí a aisling siúd. Ach 'sé a dúirt an tríú lománaí "Níl aon rud ar leith de dhíth ormsa" agus leag sé an crann.
Bhuel, nuair a fuair an siúinéir an chéad crann rinne sé trach bídh do na beithígh as. Cuireadh san scioból é agus líonadh le tuí é.  Níorbh é sin comhlíonadh a ghuí!
Gearradh suas an dara crann agus rinneadh bád iascaigh de. B'shin deireadh borb lena aisling bheith ina long láidir agus Rí agus Banríon a iompar.
Gearradh na tríú crann ina ghiotaí agus fágadh bliain i ndiaidh bliana i stóras dorcha iad. 
Chuaigh bliain i ndiaidh bliana thart, agus dhearmad na crainn a n-aislingí.
Ansin, lá amháin tháinig fear agus a bhean go dtí an scioból. Rugadh leanbh don mbean, agus leag sí é san trach a rinneadh as an gcéad crann. Ba mhian leis an fear go mbeadh cliabhán aige don leanbh; ach bhí an trach maith go leor. Mhothaigh an crann anois rud; go raibh an trach lán den seod is fearr agus is mó riamh.
Blianta fada ina dhiaidh sin chuaigh buíon fear ar bhord an bád iascaigh a bhí déanta as an dara crann. Bhí duine de na fir traochta, agus chuaigh sé a chodladh. Agus iad amuigh ar an domhain, tháinig anfa láidir; agus bhí imní ar an gcrann nach mbeadh sé láidir go leor chun na fir a choinneáil slán. 
Dhúisigh na fir an fear a bhí ina choladh. Mhúscail sé, dúirt "Síocháin" agus go tobann, stop an Stoirm. Agus san bómaite sin thuig an dara crann go raibh sé tar éis Rí na Ríthe a iompar. 
Faoi dheireadh seal an tríú chrainn a bhí ann.
Cuireadh ar droim fir é; agus bhí pobal fán slí ag maslaí agus ag magadh go géar faoin bhfear. Bhain siad barr chnoic amach; agus cheangail siad le tairní den chrann é, agus d'ardaigh ar bharr an chnoic é.
Nuair a tháinig an Domhnach, thuig an crann go raibh sé láidir go leor le seasamh ar bharr an chnoic, agus ghlac buíochas le Dia; mar is air a céasadh Íosa.

Mar sin, comhlíonadh guí gach crainn; ach ní mar a mheas siad é.  Níl fhios againn cad é plean Dé dúinn; níl fhios againn ach nárbh é a bhealaí Siúd ár mbealaí. Ach is fearr i dtólamh a bhealaí siúd.

Tá siad ar an mbóthar!


    Tharla sna laethanta sin go ndeachaigh forógra amach ó Chéasar Agust an domhan uile a chlárú. B’é seo an chéad chlárú a rinneadh nuair a bhí Cuiríon ina ghobharnóir ar an tSuír. Agus chuaigh cách chun a gcláraithe, gach aon duine go dtí a chathair féin. Agus chuaigh Iósaef freisin suas ón nGailíl, ó chathair Nazarat, go hIúdáia, go dtí cathair Dháiví ar a nglaotar Beithil, de bhrí gur de theaghlach agus de threabhchas Dháiví é féin, chun a chláraithe mar aon le Muire, a bhean chéile, a bhí ag iompar clainne.
(Lúc 2:1-5)
Tá an beithilín curtha in airde agam; Muire, Iósaef & a n-asal ar an slí; an bó ag fanacht orthu. Ní fada uainn anois cothrom lae A bhreithe.

2012-12-02

Fógraím daoibh an Aidbhint Chaoin!




Inniu céad Domhnach na hAidbhinte. Tá Sé ag teacht! Cúis Áthais do Chríostaithe!

Teacht an Rí Chóir
(1) 
    Tá bachlóg ag eascar as bun chrann Ieise,
    agus gas ag teacht óna fhréamh;
(2)  tá spiorad an Tiarna ag lonnú air,
    spiorad na heagna agus na tuisceana,
    spiorad na comhairle agus na cumhachta,
    spiorad an eolais agus eagla an Tiarna.
    (In eagla an Tiarna is ea tá a dhúil.)
(3)  Ní thugann sé breith de réir na cosúlachta,
    ná ní chuireann tuairim de ar scéal scéil.
(4)  Ach déanann sé cóir agus ceart do na dealbha
    agus tugann breithiúnas cothrom i leith dearóile na tíre.
    Bata is ea a bhriathar a bhuaileann an t-anduine,
    agus gaoth an fhocail uaidh, maraíonn sé an t-urchóideach.
(5)  Is í an chóir bréid cheangail a choime,
    agus tá an dea-rún ina chrios ar a chorróga.
(6)  Tá an mac tíre ina chónaí leis an uan,
    an pantar sínte le taobh an mheannáin ghabhair;
    tá an gamhain agus an coileán leoin ar marthain in éineacht
    agus gasúr óg á mbuachailleacht.
(7)  Tá an bhó agus an béar ag snaidhmeadh caradais,
    agus a gceanna beaga in aon ál le chéile;
    tá an leon ag ithe cocháin ar nós na mart.
(8)  Tá an leanbh cíche ag súgradh faoi phrochóg an chobra,
    ar phluais na nathrach leagann an naíonán a lámh.
(9)  Díth ná dochar ní dhéantar níos mó
    ar fud mo shléibhe bheannaithe go léir,
    óir tá an talamh lán le heolas ar an Tiarna
    mar a líonann an fharraige leis an lán mara.
Íseaiá 11:1-9

2010-12-22

Dia do bheathasa, a Mhuire

Dia do bheathasa, a Mhuire,
a thuile lán de ghrásta;
tá an Tiarna i d'fhochair,
a ghin shochar Chlann Ádhaimh

Beannaithe thusa tharstu,
dea-mhná na talún uile;
a's is beannaithe an ghin ríoga,
Íosa, toradh do bhroinne.

A naomh-Mháthair Dé, a Mhuire,
a bhuime mar an gcéanna,
guigh orainn na peacaigh
inár mbeatha a's in am éaga.

Tháinig mé ar an leagan fileata seo den Ave Maria inniu. As An Teagasc Críostaí le Giolla Bhríde Ó Heosa a tháinig sé. As Faisicil III de Manuail de Litríocht na Gaeilge, in eagar ag Breandán Ó Doibhlin, a fuair mise é. Ní fada uainn anois cothrom lae breithe a Mic.

2010-12-12

Bígí lúcháireach i gcónaí sa Tiarna. Deirim arís é: bíodh lúcháir oraibh. (Fil 4:4)

Fleasc Aidbhinte le hAndrea Schaufler, leis an coinneal bándearg
Tugtar Domhnach Gaudete ar inniu, an tríú Domhnach den Aidbhint.

Ón sliocht thuas a thagann focail oscailte an Aifrinn.

Faoin sean reacht bhíodh éide bándearg ar an sagart mar siombail ar an lúcháir; anois is minic coinneal bándearg ar an fleasc Aidbhinte chun an lúcháir a chuir in iúl.

Tá Sé ag teacht!

2009-12-22

Jauchzet, Frohlocket




Bhí píosa san Irish Times inniu faoi oratóir Nollaig Bach. Cuid den Nollag an píosa seo dúinne - ar CD. Tá ardú croí iontach ann. Osclaíonn sé leis na focail "Jauchzet, Frohlocket" (Gáirigí, Déanaigí Lúcháir)

Bainigí sult as!

2009-12-20

Déarfaidh na glúine uile feasta gur méanar dom.


Mórann m'anam an Tiarna,
agus rinne mo spiorad gairdeas i nDia mo Shlánaitheoir.
Óir dhearc sé le fabhar ar ísle a bhanóglaigh;
mar féach, déarfaidh na glúine uile feasta gur méanar dom.
Óir rinne an Té atá cumhachtach nithe móra dom agus is naofa a ainm,
agus tá a thrócaire ó ghlúin go glúin
dóibh seo ar a mbíonn a eagla.
Thaispeáin sé neart a láimhe:
scaip sé an dream a bhí uaibhreach i smaointe a gcroí.
Leag sé prionsaí óna gcathaoireacha,
agus d'ardaigh sé daoine ísle;
Líon sé lucht an ocrais le nithe fónta,
agus chuir sé na saibhre uaidh folamh.
D'fhóir sé ar Iosrael a sheirbhíseach,
ag cuimhneamh dó ar a thrócaire -
de réir mar gheall sé dar n-aithreacha -
d'Abrahám agus dá shliocht go brách.





Cuairt Mhuire ar Eilís ábhar soiscéal an lae inniu. Lk 1: 39-45 Díreach ina dhiaidh sin san soiscéal atá iomann mholta Dia a chan Muire, ar a dtugtar an Magnificat (Mórann i Laidin).

Íomhá: Cuairt Mhuire ar Eilís le Mariotto Albertinelli. Ó Wikimedia.

2009-12-18

Tabharfar Imeánuéil mar ainm air, ainm a chiallaíonn: Tá Dia linn


Tá muid ag teacht níos gaire don Nollaig. Fógra an Aingil do Iósaef a bhí mar soiscéal inniu. (Matha 1:18-24) Bhí ról lárnach ag glacadh Iósaef leis an teachtaireacht seo in imeachtaí an chéad Nollaig. Agus is faoi sin an Nollag.

Bhí litir san Irish Times inné ag éileamh go gcuirfeadh an post stampaí "neamh reiligiúnacha" ar fáil don Nollag.

Cén ciall atá leis an iarracht seo Críost a bhaint as a fhéile breithe? Bhí alt mhaith ar Mercator.net ar na mallaibh faoi seo: 圣诞节 Breithlá Naofa, a tugtar san tSín aindiach ar Lá Nollag. Glacann siadsan leis mar fhéile Críostaí.

Níl dada agam ina aghaidh siúd ar mian leo rud éigin eile a cheiliúradh - sol invictus, abair. Ach tuige go mbeadh orainne ár cúis a shéanadh ar mhaithe leo?

Maitear go minic gur "bhaist" Críostaithe an Nollaig, ag athrú féile in onóir don Ghrian. Níl fhios agam féin a dhóthain chun bheith cinnte faoi sin - ach tá argóint láidir anseo nach fíor an líomhain seo.

Bainigí sult as A bhreithlá!



Grianghraif le Andreas Borchert de fhuinneog in onóir San Iósaef in Ardeaglais Thuama. Aimsithe ar Wikimedia.

2009-12-13

Gáirigí le háthas agus le lúcháir


Inniu Domhnach Gaudete, an tríú Domhnach den Aidbhint.

Meabhraíonn ná léachtaí dúinn go bhfuil cúis gairdeas san Tiarna againn. (Sófania 3:14-18, Is 12 ónar thóg mé an leathrann thuas, Filipigh 4:4-7 agus Lúcás 3:10-18)

Éide rósach a fheileann don féile seo, agus do Domhnach Laetare san Carghas. Shíl mé an nós a bheith imithe, ach bhí éide rósach ar an sagart a léigh an tAifreann ar fhreastail mé air aréir.

Tá nós Ghearmánach an Fleasc Aidbhinte éirithe coitianta abhus sna hEaglais, agus is minic na coinnle ar dhathanna an liotúirge, murab ionann agus an dearg a chleachtar thall.

Ní fada anois uainn cothrom lae a bhreith. Go scaipe Sé a lúcháir agus a Ghairdeas orainn go léir.

2009-12-06

Féile San Nioclás

Atá ann inniu. Lá mór do phaistí ar Mhór Roinn na hEorpa. Leanann muid an nós anseo, agus d'aimsigh na páistí bronntanais bheaga ina cuid bróga ar maidin.

Is iomaí finscéal naofa maidir le Nioclás Myra a luaitear freisin le Bari, toisc gur tugadh a thaisí ann. Dhá scéal ach go hairithe a nascann é le nós bronntanas do phaistí. Tuairiscítear gur shábháil sé triúir iníon fir a bhí go domhain i bhfiacha ó bheith díolta mar cumhala. Mar a léiríonn pictiúir Fra Angelico thuas, chaith sé meall óir isteach tríd an bhfuinneog agus d'fhuascail an teaghlach ón sáinn.

Tá scéal ann freisin gur thug sé trí bhuachaill thar nais ón mbás. Bhí búistéir cam tar éis iad a mharú agus rún aige a cuid feola a dhíol - bhí gorta san tír.

Patrún na loingseoirí é, agus is minic Eaglais cois cósta tiomnaithe dó. Mar shampla, i Rinn Ó gCuanach, Port Láirge agus i gCionn Sáile, Contae Átha Cliath. Is minice iad ar an Mór Roinn.

Lá mór atá i Oíche Féile San Nioclás san Ísiltír.

Is minic ar an Mór Roinn go roinneann duine fásta, gléasta mar San Nioclás bronntanais. Is minic go mbíonn compánach aige - Knecht RuprechtKrampus, atá freagrach agus pionós a ghearradh ar pháistí dalba.



Íomhá ón ngnáth foinse.

2009-12-02

Tá SEIF ar Íosa

Sin an teideal a bhí ar phíosa ar bhlag anseo: Píosa ar lón machnaimh é, agus tráthúil ar dhá chúis. Toisc gurbh lá Domhanda SEIF a bhí ann inné. Agus toisc gurbh é comhbhá Críost lár an liotúirge inniu:

Triomóidh Dia na deora de na gnúiseanna go léir;
tógfaidh sé an milleán dá phobal agus den domhan uile;
óir is é an Tiarna a dúirt é.
Tugann Sé ár dúshlán áfach, a chomhbhá a roinnt. Rud a fhaighimse deacair - tá sé níos fusa féachaint an treo eile, mar a rinne an Léivíteach

2009-11-29

Tá bachlóg ag eascar as bun chrann Ieise


Tá bachlóg ag eascar as bun chrann Ieise,
agus gas ag teacht óna fhréamh
Íseáia 11:1

Inniu céad Domhnach na hAidbhinte, an séasúr sin san Eaglais nuair a réitíonn muid muid féin do theacht Chríost um Nollaig. Tréimhse aithrí atá ann - mar sin bíonn éide corcra in úsáid sa Liotúirge.

Nós atá ag éirí níos coitianta san Eaglais abhus ná feidhm a bhaint as Crann Ieise chun stair an tslánaithe agus ginealach daonna an Tiarna a mheabhrú dúinn. Agus tá leagan de san séipéal áitiúil.

Stair agus ginealach spéisiúil atá ann - i measc rudaí eile luaitear drúth (Rahab) agus bean eachtrannach ó chine nach raibh meas orthu (Ruth). Lón machnamh go leor ann don séasúr seo.

Go raibh Aidbhint maranach againn go léir!



Grianghraif de fleasc Aidbhinte le Micha L. Rieser. Aimsithe ar Wikimedia.

2008-11-28

Tá SÉ ag teacht!

(Críost Rí ó Bhíobla Stavelot. Íomhá ó Wikimedia)


Féile Chríost, Rí na nUile, a bhí ann Dé Domhnaigh seo chaite. Deireadh na Bliana Eaglasta.
Is é an chéad Domhnach den Aidbhint atá ann dé Domhnaigh beag seo mar sin.

Bhíodh tráth ann gurbh tréimhse troscadh, tréanais agus urnaithe ab ea an Aidbhint. Tréimhse chun machnamh a dhéanamh ar ionchollú Chríost, A theacht inár measc. Lár phointe na Staire.

An amhlaidh fós? Amhras á léiriú anseo!

Guím ullmhúcháin mhaith don Nollaig oraibh!