Ir al contenido

Mónegue

De Biquipedia
(Reendrezau dende Prencipau de Mónegue)
Prencipau de Mónegue
Principauté de Monaco
Principatu de Múnegu
Principat de Mónegue
Bandera de Mónegue Escudo de Mónegue
(En detalle) (En detalle)
Lema nacional: "Deo Juvante"
(Latín; "Con l'aduya de Dios")
Himno nacional: Hymne Monégasque
Situación de Mónegue
Situación de Mónegue
Capital
 Población
Mónegue
35.000 (2007)
Mayor ciudat Mónegue
Idiomas oficials Monegasco y francés
Forma de gubierno
Prencipe
Ministro d'Estau
Monarquía constitucional
Alberto II
Christophe Mirmand
Independencia
8 de chinero de 1297
Superficie
 Total
 % augua
Mugas
Posición 246º
1,95 km²
0%
4,4 km
Población
 Total (2008)
 Densidat
Posición 188º
32.409
16.620 hab/km²
PIB (PPA)
 Total (2008)
 PIB per capita
Posición 117º
US$ 870 millons
US$ 27.000
Moneda Euro (€ EUR)1
Chentilicio Monegasco/a[1]
Zona horaria
 en Verano
UTC+1
UTC+2
Dominio d'Internet .mc
Codigo telefonico +377
Prefixo radiofonico 3AA-3AZ
Codigo ISO 492 / MCO / MC
Miembro de: OIF, ONU, OSCE
1 Antis de 1999, o franco francés.

O Prencipau de Mónegue (en ligur monegasco Múnegu, en occitán Mónegue, /ˈmunege/, en francés y oficialment Monaco), ye o segundo estau mas chicot d'o mundo y o mas densament poblau. Tamién ye una ciudat. Ye localizau en Occitania sobre la mar Mediterrania, en a Costa Azul, y forma un enclau que muga con o estau francés.

Organización administrativa

[editar | modificar o codigo]
Ta mas detalles, veyer l'articlo Barrios de Mónegueveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].
Barrios de Mónegue.
Mónegue.

Mónegue ye o prencipau mas chicot d'Europa asinas como tamién o segundo estau independient mas chicot d'o mundo, por dezaga d'o Vaticano. O estau ye formau por una sola municipalidat (en francés commune). No bi ha distinción cheografica entre l'estau y a Ciudat de Mónegue, manimenos as responsabilidaz d'o Gubierno (livel estatal) y as d'a municipalidat (livel municipal) son diferents. D'alcuerdo a la Constitución de 1911, o prencipau se subdividiría en tres municipalidaz:

  • Mónegue (Ciudat de Mónegue), a ciudad viella en un tozal rocoso enamplando-se por a Mediterrania, conoixiu como a Roca de Mónegue, u simplament A Roca, a on se troba lo palacio.
  • Montcarles, a prencipal aria residencial y hotelera con o Casino de Montcarles, en l'este y nord-este.
  • La Condamina, a sección nord-ueste d'a que fa parti l'aria portuaria.

As tres municipalidaz fuoron fusionadas en 1954 (dimpués de cuantas acusacions que deciban que o Gubierno yera actuando d'alcuerdo con o lema «Divide y vencerás»), manimenos tornoron a deseparar-se dimpués, encara que ista vegada con a categoría de barrios, adhibindo-se posteriorment:

Dimpués, se creyoron os 3 zaguers barrios:

  • Sant Miquel, segregau de Montcarles.
  • La Còla, segregau de La Condamine.
  • Las Reveras, nuevo districto monegasco, segregau de La Condamine. En iste districto se localiza lo Chardín Exotico.

Un barrio adicional fue planeyau en nuevas tierras obtenidas a la mar, que serían rematadas alto u baixo en 2014. O prencipe Alberto II anunció en o suyo discurso de cabo d'anyo en 2009 que istos plans heban quedau en suspenso debiu a la situación economica d'o momento.

Actualment, o prencipau ye dividiu en 10 barrios (con os suyos respectives numeros oficials: a Le Portier, o barrio proposau, li fue asignau o numero 11.

NrBarrioAria
(m²)
Área
(hectáreas)
Población
(Censo
de 2000)
Densidat
km2
Manzanas (îlots)Puestos d'intrés
Antiga municipalidat de Mónegue
05Ciudat de Mónegue184.75018,471.0345.59719A Ciudat Viella con o palacio
Antiga municipalidat de Montcarles
01Montcarles/Li Espelugas (Bd. Des Moulins-Av. de la Madone)281.46128,143.03410.77920L'aria d'o casino y os hotels
02La Rossa e Sant Roman (Annonciade-Château Périgord)105.21510,523.22330.63315Incluye, en o norte, Le Ténao
03Larvotto e Molins Bas (Larvotto-Bd Psse Grace)328.47932,845.44316.57015Aria de placha de l'este
10Sant Miquel (Psse Charlotte-Park Palace)142.22314,223.80726.76824Aria central residencial
Antiga municipalidat de La Condamine
04La Condamina237.28323,723.84716.21327L'aria portuaria, en o nord-ueste
07La Còla (Plati-Pasteur-Bd Charles III)188.07318,802.82215.00515En a muga ueste con Cap d'Ail
08Las Reveras (Hector Otto-Honoré Labande)75.7477,572.51533.20311Contiene o Chardín Exotico
09Moneghetti/Baloard de Belgica (Bd Rainier III-Bd de Belgique107.05610,703.00328.05118 
Nuevas tierras ganadas a la mar
06Fòntvièlha324.15732,413.29210.1569Prencipiato en 1971
11Le Portier275.0001) 27,50---Plans suspenditos por o Prencipe Alberto en 2009
 Mónegue1.974.44419732.02016.217173 
1) Area no incluyida en o total, ye nomás que proposada

Por motivos estatisticos, os barrios de Mónegue son dividius en 173 manzanas (îlots), comparables con os bloques censals en Estaus Unius.

Ta mas detalles, veyer l'articlo Esporte en Mónegueveyer os articlos [[{{{2}}}]] y [[{{{3}}}]]veyer os articlos [[{{{4}}}]], [[{{{5}}}]] y [[{{{6}}}]]veyer os articlos [[{{{7}}}]], [[{{{8}}}]], [[{{{9}}}]] y [[{{{10}}}]].

Instalacions esportivas

[editar | modificar o codigo]

Per las reducidas dimensions d'o país no existen grans infrastructuras esportivas exceptuando lo Estadio Luis II; tamién i hai un chicot espacio adedicau a la natación, conoixiu como Estadio Nautico Rainiero III.

Competicions esportivas

[editar | modificar o codigo]

En Mónegue destaca la organización de tres competicions esportivas que tienen relevancia mundial: o Rally de Montecarlo, o Gran Premio de Mónegue de Formula 1 y lo Masters de Montecarlo; en istos d'os zaguers destaca que amás de competir los millors esportistas d'estos esportes, son escayecimientos socials en os cuals personas importants (como interpresarios, esportistas, modelos y chent de l'alta sociedat mundial) i acuden.

Chuegos Olimpicos

[editar | modificar o codigo]

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]


A bandera occitana As divisions administrativas d'Occitania A bandera panoccitana

En Espanya:

A Val d'Arán en a provincia de Leida, Catalunya

En Italia:

A Guardia Piemontesa en Calabria · partis de Liguria amán d'a muga francesa · Vals Occitanas de Piemont

En Francia:

Rechions : Auvernia-Roine-Alpes · Centro-Val de Loira · Nueva Aquitania · Provenza-Alpes-Costa Azul · Occitania

Departamentos : Alier (03) · Alpes d'Alta Provenza (04) · Altos Alpes (05) · Alpes Maritimos (06) · Ardescha (07) · Arièja (09) · Aude (11) · Avairon (12) · Bocas d'o Roine (13) · Cantal (15) · Charanta (16) · Char (18) · Corresa (19) · Cruesa (23) · Dordonya (24) · Droma (26) · Erau (34) · Gardon (30) · Alta Garona (31) · Gers (32) · Gironda (33) · Indre (36) · Isèra (38) · Landas (40) · Loira (42) · Alta Loira (43) · Losera (48) · Òlt (46) · Òlt y Garona (47) · Puèi Domat (63) · Pireneus Atlanticos (64) · Altos Pireneus (65) · Pireneus Orientals (66) · Tarn (81) · Tarn y Garona (82) · Var (83) · Vauclusa (84) · Viena (86) · Alta Viena (87)

Antigas provincias : Biarn · Borbonés · Delfinato · Condau de Foix · Gascunya · Guyena · Lenguadoc · Lemosín · Condau de Niza · Auvernia · Provenza · Condau Venaicin

Mónegue


Estaus d'Europa
Abkhasia3 | Albania | Alemanya | Andorra | Armenia2 | Austria | Azerbaichán1 | Belarrusia | Belchica | Bosnia y Herzegovina | Bulgaria | Cazaquistán1 | Croacia | Cheorchia1 | Chipre2 | Chipre d'o Norte2, 3 | Chequia | Dinamarca | Eslovaquia | Eslovenia | Espanya1 | Estonia | Finlandia | Francia1 | Grecia | Hongría | Islandia | Irlanda | Italia1 | Kosovo3 | Letonia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgo | Macedonya d'o Norte | Malta | Moldavia | Mónegue | Montenegro | Noruega | Osetia d'o Sud3 | Países Baixos | Polonia | Portugal | Reino Uniu | Rumanía | Rusia1 | San Marino | Serbia | Suecia | Suiza | Transnistria3 | Turquía1 | Ucraína | Vaticano
Dependencias: Åland | Akrotiri y Dhekelia | Chibraltar | Guernési | Isla de Man | Islas Feroe | Jèrri | Svalbard
1 Parti d'o suyo territorio ye difuera d'Europa. 2 Se troba en Asia, pero tien relacions historico-culturals con Europa. 3 Parcialment reconoixiu.